Mostrando entradas con la etiqueta Gascoingna. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Gascoingna. Mostrar todas las entradas

domingo, 18 de octubre de 2026

Gaubert Amiels. Breu vers, per tal que mens y poing,

Gaubert Amiels.

Gaubert Amiels. Breu vers, per tal que mens y poing,



7225.

Gaubertz Amiels si fo de Gascoingna, paubres cavalliers e cortes e bons d'armas. E sap trobar; e non entendet mais en domna plus gentil de se; e fes los sieus vers plus mezuratz de hom que anc mais trobes.

7225, M.

Breu vers, per tal que mens y poing,
Fas, e que sia leu apres;
Qu'eu son trobaires, mas non ges
De cels rics que s fan auzir loing.
E s'anava mos cants tro lai
Don la razos ven à mi sai,
Ja no volria plus anes.

De trop ric' amor non ai soing,
Sol de mon paratge n'agues;
Que'l poders ni'l semblan non es
E mi, ni sui fatz, dieus el doing,
D'enquerre ric joi ni s'escai;
N'esdevenir que ben o sai,
Noi poiria quan bei poignes.

Mais dei donc amar é mon poing
Un bel auzelet qu'eu tengues,
Qu'eu no prengues; ni no somoing
Domna d'amar s'à far no fai.
Ja'l fol cabrier no semblarai
Qu'enques la reïna l'ames.

Las ricas cimas no caloing,
Lais las als domnadors cortes;
C'una conois que m'a conques,
Tal que de Paris troc' al Groing
Genser non es, ni miels no m vai
A nulla de fin pretz verai
Ab poder que la ten en pes.

Ad aquesta soplei e joing
Mas mans per referre merces,
Que la benanans' on m'a mes
Me va miels; e ges no m vergoing
Si trop rica domna non ai,
Que'l sen e la beutat l'estai
Tan aut que paucas li son pres.

De ma ricor, ni mens ni mai
Am; e conois que miels m'estai
Que si trop altament ames.

sábado, 17 de octubre de 2026

Cercamons. Quan l'aura doussa s'amarzis

Cercamons.


7225.

Cercamons si fo uns joglars de Gascoingna, e trobet vers e pastoretas à la usanza antiga. E cerquet tot lo mon lai on poc anar, e per so fez se dire Cercamons.

2701, 7225.

Quan l'aura doussa s'amarzis
E'l folha cai de sul verjan,
E l'auzel canton lor latis,
Et ieu de sai sospir e can
D'amor que m te lassat e pres;
Et ancar no l'aic en poder.

Las! qu'ieu d'amor non ai conquis
Mas las trebalhas e l'afan;
Ni res tan greu no covertis
Com so que plus vai deziran;
Ni tal enveja no fai res
Com aisso qu'om no pot aver.

Pero d'un joi m'en esjauzis
D'una, qu'anc re non amei tan.
Quan son ab lei si m'esbaïs
Qu'ieu no sai dire mon talan;
E quan m'en vau vejaire m'es
Que tot perda'l sen e'l saber.

Tota la gensor qu'anc hom vis
Encontra leis no pretz un gan.
Quan tot lo segle brunezis
Lai on ilh es aqui resplan. 
Dieus mi respit tro qu'ieu l'agues
O qu'ieu la vej' anar jazer.

Ni mor, ni viu, ni no garis,
Ni mal no sent e si l'ai gran;
Quar de s'amor no soi devis,
Ni no sai que n'aurai ni quan:
Qu'en lieis es tota la merces
Que m pot sorzer o decazer.

Totz trassalh e bran e fremis 
Per s'amor dormen e velhan. 
Tal paor ai que no m falhis,
No sai pensar com la deman.
Mas servir l'ai dos ans o tres,
E pois be leu sabrai lo ver.

S'ela no m vol, volgra moris
Lo dia que m pres à coman. 
Ai! dieus, quan suavet m'aucis
Quan de s'amor mi fes semblan!
Quar mort m'a e no sai per ques,
Qu'ieu mas una no volh vezer.

Gaug ai s'ela m'enfoletis
O m fai muzar o vau badan;
Et es me bel si m'escarnis,
O m torn atrac o m vauc enan;
Qu'aprop lo mal m'en venra bes
Ben tost, s'à lieis ven à plazer.

Per lieis serai totz fals o fis
O vertadiers o ples d'engan,
O totz vilas o totz cortes,
O trebalhiers oab plan deman. (o ab)
Cercalmon ditz: greu er cortes
Hom que d'amor se desesper.

Las! cui que plass' o cui que pes
Ela m pot si s vol retener.

viernes, 16 de octubre de 2026

Aimerics de Belenoi. Pos lo gai temps de pascor

Aimerics de Belenoi.

Aimerics de Belenoi. Pos lo gai temps de pascor



2701, 7225.

N Aimerics de Belenoi si fo de Bordales, d'un castel que a nom Lesparra, neps de maestre Peire de Corbiac. Clercs fo, mas fez se joglar; e trobet bonas cansos, e bellas et avinens, d'una domna de Gascoingna que avia nom Gentils de Ruis, e per lei estet lonc temps en aquella encontrada. Pois s'en anet en Cataloingna, et estet lai tro qu'el mori.

2701, 7225-6.

Pos lo gai temps de pascor
Renovel' e ve
Vestit de folh e de flor,
Cantarai de se,
Qu'atressi s'es mos pessatz
De fin joi renovelatz;
Quar mos sobransiers volers, 
A cui no platz vils plazers, 
A trobat à son talen
Domna de cor e de sen,
Orgolhoza et humil, 
De captenemen gentil.

Amar me fai ad honor 
Mo fin cor ancse, 
Ses blasmes e ses folor 
D'autrui e de me.
Qu'anc no m'abelis beutatz, 
Ni paratge ni rictatz, 
Si noi fos sens e sabers, 
Que fan far e dir plazers; 
E gardar de fallimen
Domn' e cel qu'à lieis'enten: (liei s'enten)
Et ai cor tan senhoril
Quaz autr'amor no m'apil.

Mas qui vol d'entendedor
Proar s'ama be,
Guart so sen e sa valor
E cossi s capte.
Que s'es ben enamoratz, 
Li fag el ditz el solatz
Seran plus ric que'l devers.
Qu'amors non es mas plazers,
E tug bel captenemen
Movon d'amar leialmen:
Mas ieu no trob entre mil
Un qu'é los sieus fagz no guil.


Qui vol apenre d'amor
Amar li cove,
Que ja per essenhador
Non apenra re.
Que fin'amor, so sapchatz, 
Non es als mas voluntatz 
Qu'adutz ins él cor vezers,
Don la rete bels plazers, 
E viu de dous pessamen: 
Per q'usquecs am'et enten 
En aut loc o en sotil, 
Ves que s'a ric cor o vil.

Mas tant a fina valor
Cella que m mante,
Que no tem lauzenjador
Ni fals digz so cre.
Que'l sieu gen cors, ric, prezatz,
Complitz de totas beutatz,
Conois messonjas e vers,
Per que no tem far plazers
Qu'ab sen soana e pren;
E jutja tan leialmen
Que'l palais ten per cortil,
Tan son siei fag agradil.

Ni ieu plus no vau queren
Terra ni baro ni gen:
Tug autre fag mi son vil, 
Tan son li vostre gentil.

Marcabrus. L'autrier just'una sebissa

Marcabrus.

Marcabrus, Marcabruns, Marcabrun, Marcabrunela,

Sainte Palaye. Manuscrit de Saibante.

Marcabrus si fo gitatz à la porta d'un ric homes, ni anc no saup hom qu'il fo ni don. En Aldrics del Vilar fetz lo noirir: apres estet tan ab un trobador que avia nom Cercamon, q'el comenset à trobar; et adoncx avia nom Pan perdut, mas d'aqui enan ac nom Marcabrun. Et en aquel temps non apellava hom cansson, mas tot quant hom cantava eron vers. E fo mout cridat et auzit pel mont e doptatz per sa lenga; car fo tant maldizens, que à la fin lo desfairon li castellan de Guian, de cui avia dich mout grant mal.

3204.

Marcabrus si fo de Gascoingna, fils d'una paubra femna que ac nom Maria Bruna, si com el dis en son cantar:
Marcabruns, lo filhs na Bruna,
Fo engendratz en tal luna
Qu'el saup d'amor qom degruna.
Escoutatz,
Que anc non amet neguna
Ni d'autra no fon amatz.

Trobaire fo dels premiers q'om se recort. De caitivetz vers e de caitivetz sirventes fez; e dis mal de las femnas e d'amor.

2701, 7225-6, C, M.

L'autrier just'una sebissa
Trobei pastora mestissa,
De joi e de sen massissa. 
Si com filha de vilana, 
Cap' e gonel' e pelissa 
Vest e camiza treslissa, 
Soslars e caussas de lana.

Ves leis vau per la planissa:
Toza, fi m ieu, res faitissa,
Dol ai gran del ven queus fissa.
Senhor, so m dis la vilana,
Merce dieus et ma noirissa
Pauc m'o pretz si'l ven m'erissa,
Qu'alegreta soi e sana.

Toza, fi m ieu, causa pia,
Destors me soi de la via
Per far à vos companhia;
Quar aital toza vilana
No pot ses parel paria
En aital terra soldana.

Don, fai cela, qui que sia,
Ben conosc, sen o folia,
La vostra parelharia.
Senher, so m dis la vilana,
Lai on se tanh si s'estia;
Que tal la cuj' en bailia
Tener non a mais l'ufana.

Toza de gentil afaire,
Cavalliers fo vostre paire
Queus engenret en la maire,
Quar es corteza vilana.
Com plus vos gart m'es belaire;
E pel vostre joi m'esclaire
Si fossetz un pauc humana.

Don, tot mon linh e mon aire
Vei revenir e retraire
Al vezoig et à l'araire,
Senher, so m ditz la vilana:
Mas tal se fa cavalgaire
Qu'atretal deuria faire
Los VI jorns de la semana.

Toza, fi m ieu, gentil fada 
Vos adastrec quan fos nada 
D'una beutat esmerada 
Sobre tot' autra vilana:
E seriaus be doblada 
Si m vezi' una vegada 
Sobiras e vos sotana.

Senher, tan m'avetz lauzada
Que tot' en soi enoiada.
Pois en pretz m'avetz levada, 
Senher, so m ditz la vilana, 
Per tal n'auretz per soldada, 
Al partir, bada, fol, bada, 
E la musa meliana.

Toza, fel cor e salvatge
Adomesg'om per uzatge.
Be conosc al trespassatge
Qu'ab aital toza vilana
Pot hom far ric companatge,
Ab amistat de coratge,
Se l'us l'autre non engana.

Don, hom cochat de folatge
Jura, pliu e promet gatge.
Si m fariatz homenatge, 
Senher, so m ditz la vilana;
Mas ges per un pauc d'intratge
No volh mondes piuzelatge
Camiar per nom de putana.

Toza, tota creatura
Revertis à sa natura. 
Parelhar parelhadura
Devem ieu e vos, vilana, 
A l'abric lonc la pastura: 
Que meils n'estaretz segura
Per far la causa dossana.

Don, oc: mas segon drechura
Cerca fol sa folatura,
Cortes corteza ventura,
E'l vilas ab la vilana.
E mans locs fai sen fraitura
Qui noi esguarda mezura,
So dis la gens anciana.

Toza, de vostra figura
No vi autra plus tafura
Ni de son cor plus trefana.

Don, lonh avetz; no s'atura:
Que tals bad'en la penchura
Qu'autre n'espera la mana.

Guirautz de Calanso. Si tot l'aura s'es amara

Guirautz de Calanso.

Giraud, Guiraut, de Calanson, Calanso

7225.

Guirautz de Calanso si fo un joglars de Gascoingna. Ben sab letras e subtils fo de trobar; e fes cansos maestradas desplazens, e descortz d'aquella saison. Mal abelivols fo en Proensa e sos ditz; e petit ac de nom entre'ls cortes.

7225-6, 7698.

Don s'esclarcisson li branc,
Ges per aisso no m'estanc
D'un vers far en bella rima;
Per que sapchon li plusor
Que no vei bon trobador
Qu'ab mi no pogues aprendre.

E pois quascus desampara
Vers per canson, eu no planc
Lo dan qu' a'l cors sobre'l flanc
E'l geinh e l'art e l'escrima.
Mas l'un vol qu'om cant d'amor,
L'autre vol motz de folor,
L'autre leu vers per entendre.

Per que bella razos cara
Se pert, que'l clop e li ranc,
E'l catz qu'estai sos lo banc
Qu'apres los autres resima,
Trobon e son cantador;
E'l malvatz entendedor
Lauzon so qu'om deu rependre.

E quant hom razon no guara
Ab manz ditz cars mi remanc,
Quar so vei cazer él fanc
Que degr'aut pojar al cima;
E calon s'en li meillor:
Tan pauc son li valedor
Qu'om no pot ab totz contendre.

Mas una flor blanq' e blara
Mi ten alques mon cor franc;
E s'enans no m val, tot blanc 
M'aura com en l'ora prima.
Mas si m leuges ma dolor
Ben tengra'l joi per greignor: 
Que mai pretz donar que vendre.

Mas la bella fresca cara
No vei, per que no m refranc
Del greu mal don me complanc,
Qu'ins el cor me ten que m lima.
A lei de fin amador
Dezir so don soven plor;
Qu'en als no me posc enpendre.

E pero si no m'ampara
No dei d'als pensar ni d'anc,
Ni es ni er ni fon anc
Autra per que m refrangima
Mon cor qu'ieu ja'l vir aillor:
Qu'à lei de bon jogador
Volh tot en un loc despendre.

Del bon rei fauc ma lauzor
D'Arago, quar ab honor
Sab tot quant el fai despendre.




viernes, 2 de octubre de 2026

9. Cercamon, Cercamons, Quan l'aura doussa s'amarzis

9. Cercamon. *

Secondo il testo pubblicato dal Mahn (Jahrbuch für romanische und englische Literatur, I, 91).


Quan l'aura doussa s'amarzis
el folha cai de sul verjan
e l'auzel canton lor latis,
et ieu de sai sospir e can
d'amor quem te lassat e pres;
et ancar no l'aic en poder.
Las, qu'ieu d'amor non ai conquis
mas las trebalhas e l'afan; 
ni res tan greu no covertis 
com so qu'om plus vai deziran;
ni tal enveja no fai res
com aisso qu'om no pot aver.
Pero d'un joi m'en esjauzis,
d'una qu'anc re non amei tan.
quan son ab lei si m'esbais
qu'ieu no sai dire mon talan;
e quan m'en vau, vejaire m'es
que tot perdal sen el saber.
Tota la gensor qu'anc hom vis
encontra leis no pretz un gan;
quan tot lo segle brunezis, 
lai on ilh es aqui resplan.
dieus mi respit tro qu'ieu l'agues
o qu'ieu la vej' anar jazer.
Ni mor, ni viu, ni no garis, 
ni mal no sent e si l'ai gran;
quar de s'amor no soi devis
ni no sai que n'aurai ni quan:
qu'en lieis es tota la merces
quem pot sorzer o decazer.
Totz trassalh e bran e fremis
per s'amor dormen e velhan;
tal paor ai que nom falhis, 
no sai pensar com la deman;
mas servir l'ai dos ans o tres,
e pois be leu sabrai lo ver.
S'ela nom vol, volgra moris
lo dia quem pres a coman.
ai dieus, quan suavet m'aucis
quan de s'amor mi fes semblan!
quar mort m'a, e no sai per qu'es,
qu'ieu mas una no volh vezer.
Gaug ai s'ela m'enfoletis 
om fai muzar o vau badan; 
et es me bel si m'escarnis,
om torn atras om vauc enan;
qu'aprop lo mal m'en venra bes 
ben tost, s'a lieis ven a plazer.
Per lieis serai totz fals o fis, 
o vertadiers o ples d'engan, 
o totz vilas o totz cortes, 
o trebalhiers o ab plan deman. 
Cercalmon ditz: greu er cortes 
hom que d'amor se desesper.
Las, cui que plass'o cui que pes, 
elam pot sis vol retener.

* Biografia, secondo il testo dello Chabaneau (op. cit. p. 9): Cercamons si fo uns joglars de Gascoingna, e trobet vers e pastoretas a la usanza antiga. e cerquet tot lo mon lai on poc anar, e per so fez se dir Cercamons.

miércoles, 1 de noviembre de 2023

Cadenet, La comtesse de Provence

Cadenet, t. II, III et IV. Vingt-huit pièces, dont quelques-unes sont attribuées à d' autres troubadours.

Cadenetz si fo de Proensa, d' un castel que a nom Cadenet, qu' es en la riba de Durensa el comtat de Forcalquier. Fils fo d' un paubre cavallier; e quant el era enfans lo castels de Cadenet si fo destruitz e raubatz per la gent del comte de Toloza, e li home de la terra mort, et el pres e menat en Tolsan per un cavalier qu' avia nom Guillem del Lantar; et el lo noiric e 'l tenc en sa maison. Et el venc bos, bels e cortes, e si saup ben trobar e cantar e parlar; et apres a trobar coplas e sirventes. E parti se del seignor que l' avia noirit, et anet s' en per cortz; e fez se joglars e fazia se apellar Baguas. Lonc temps anet a pe, desastrucs per lo mon. E venc s' en en Proensa, e nuillz hom no lo conoissia; e fetz se clamar Cadenet; e comenset a far cansos e fetz las bonas e bellas. En Raimonz Leugier, de Dosfraires del evesquat de Nissa, lo mes en arnes et en honor.

En Blancatz l' onret e 'l fetz grans bens. Longa sazon ac gran ben e gran honor; e pois el se rendet a l' Ospital e lai definet. E tot lo sieu faig eu saubi auzir e per vezer.
Fragment d' une pièce:
S' ieu trobava mon compair' En Blacatz
Un bon conseill leial li donaria,
Mas per mon grat ses conseill o faria,
Qu' enanz qu' el fos del segle trespassatz
S' en departis, qu' el temps que n' es passatz
No il fara ges al maior obs secors,
Anz hai paor qu' inz en enfern no 'l pegna,
Si tan no fai qu' a Jesu Crist si vegna,
Que l' ufana d' aquest segl' e 'l lauzors
Es en l' autre marrimenz e dolors.
S' ieu trobava.
Crescimbeni, 108. Bastero, 80 et 121. Millot, I, 416. Papon, II, 385.
P. Occ. 113.

La dame Castelloze, t. III.
Na Castellosa si fo d' Alvergne, gentils domna, moiller del Truc de Mairona; et amet N Arman de Breon, e fetz de lui sas cansos. Et era una domna mout gaia e mout enseignada, e mout bela.
Crescimbeni, 179. Bastero, 81. Millot, II, 464. P. Occ. 245.

Cavaire. Réponse à un couplet qui lui est adressé par Bertran Folcon:
Cavaliers, cui joglars vest,
De cavalaria s devest,
C' us joglaretz del marques d' Est,
Falco, vos a vesti ab si,
Per que m demandatz que m feri,
Que noca us deman qui us vesti?

Cercamons. Cinq pièces.
Cercamons si fos uns joglars de Gascoingna, e trobet vers e pastoretas a la usanza antiga. E cerquet tot lo mon lai on poc anar, e per so fez se dire Cercamons.
Dans une de ses pièces, il adresse des reproches aux troubadours:
Ist trobador entre ver e mentir
Afollon druz e moilliers et espos,
E van dizen c' amors va en biais
Per que 'l marit en devenon gilos
E dompnas son intradas en pantais...
Pois nostre temps.

Et dans une autre il dit:
E cel que bon pretz oblida
Sembla fols que l' autrui abais;
Et es razos deschausida
Qu' om veia 'l pel en l' autrui oill
Et el sieu no conois lo trau.
Ges per lo temps.
Crescimbeni, 179. Bastero, 81. Millot, II, 474. P. Occ. 250.

Certan. Interlocuteur dans une tenson, il propose de la soumettre au jugement du roi d' Aragon:
N Ugo, lo rei valentz e fis
D' Aragon, en cui pres s' aizis,
El entendra ben lausor;
Sa s que dira, tan sap d' amor...
Millot, III, 396.

Le chevalier du Temple t. IV.
Millot, II, 467.

Claire d' Anduze, t. III.
Millot, II, 477. P. Occ. 252.

Cominal, t. IV.

Le comte d' Empurias. Une seule pièce, dont le texte est altéré dans le manuscrit; c' est une réponse à Frédéric III, Roi De Sicile:
A l' onrat rei Frederic terz vai dir...
Que dels parenz qu' aten de vas Espagna
Secors ogan non creia qu' a lui venia...

Ni no s cug ges qu' el seus parenz desir
Qu' el perda tan qu' el regne no il remagna,
N' el bais d' onor per Franzeis enrechir
Qu' en laiseron lo plan e la montagna...

Del joven rei me platz car non s' esmaia
Per paraulas, sol qu' a bona fin traia
So qu' el paire conquis a lei de sert,
E si 'l reten, tenrem l' en per espert.
A l' onrat rei.
Bastero, 81. Crescimbeni, 180. Millot, III, 23.

Le comte de Flandre. Un couplet adressé à Folquet de Roman; en voici la fin:
Pero conseill li darai gen,
Et er fols s' el no l' enten,
C' ades tegna son viatge
Dreit lai vas son estage;
Que sai van las genz dizen
Que per Cinc cenz marcs d' argen
No il calria metre gatge.
Bastero, 81. Crescimbeni, 180.

Le comte de Foix.
Mas qui a flor se vol mesclar
Ben deu gardar lo sieu baston,
Car frances sabon grans colps dar
Et albirar ab lor bordon.
E no us fizes en Carcasses
Ni en Genes
Ni en Gascon, quar no l' amon de res
De pos vas mi ai faita la falhensa.
En breu de temps veirem mos Brogoignon
Cridar Montjoi, e 'l criden Aragon.
Mas qui a.
Voici le commencement d' une autre pièce:
frances, c' al mon de gran cor non a par
E de saber, de fortz', e Bergoingnon
Los Patarin a Roma auzan menar;
E qui clamar se fara d' Aragon
A lo gran foc seran menatz apres,
Com rason es,
E tuit bruisat seran
E lor cenes gitad' al vent.
frances c' al mon.
Millot, II, 470. P. Occ. 291.

Le Comte de Poitiers, t. III et IV.
Lo Coms de Peitieus si fo uns dels maiors cortes del mon, e dels maiors trichadors de dompnas; e bons cavalliers d' armas, e larcs de dompneiar.

E saup ben trobar e cantar: et anet lonc temps per lo mon per enganar las domnas. Et ac un fill que ac per moiller la duquessa de Normandia, don ac una filla que fo moiller del rei Enric d' Engleterra, maire del rei jove, e d' En Richart e del comte Jaufre de Bretaingna.
Ce troubadour étant le plus ancien de tous ceux dont les ouvrages sont parvenus jusqu'à nous, il a paru convenable d' en extraire les divers fragments qui peuvent donner une idée de l' état de la langue et de la poésie de l' époque où il a écrit.
Companho farai un vers covinen,
Et aura i mais de foudatz no y a de sen;
Et er totz mesclatz d' amor e de joi e de joven.


E tenguatz lo per vilan qui no l' enten
O dins son cor voluntiers no l' apren;
Greu partir si fai d' amor qui l' atrob a son talen.


Dos cavals ai a ma selha ben e gen;
Bos son et ardit per armas e valen
E no 'ls puesc amdos tener, que l' us l' autre no cossen.

Si 'ls pogues adomesgar a mon talen,
Ja no volgr' alhors mudar mon garnimen,
Que miels foren cavalguatz de nul home viven.

L' uns fon dels montaniers lo plus corren,
Mas tan fera estranheza ha longuamen,
Et es tan fers e salvatges que del ballar se defen.

L' autre fon noyritz sa jos pres Cofolen
Et anc no vis bellazor, mon escien;
Aquest non er ja camjatz per aur ni per argen...

Cavalliers, datz mi cosselh d' un pessamen;
Ancmais no fui issarratz de cauzimen (N. E. issaratz más arriba)
E no sai ab qual mi tengua de N' Agnes o de N' Arsen...
Companho farai.

Ben vuelh que sapchon li plusor
D' est vers, si 's de bona color,
Qu' ieu ai trag de mon obrador,
Qu' ieu port d' ayselh mestier la flor
Et es vertatz,
E puesc en trair lo vers auctor,
Quant er laissatz.

Ieu conosc ben sen e folhor
E conosc ardimen e paor
E, si m partetz un juec d' amor,
No suy tan fatz
Non sapcha triar lo melhor
Entr' els malvatz.

Ieu conosc ben selh qui be m di
E selh qui m vol mal atressi,
E conosc ben selhuy qui m ri
E s' ill pro s' azauton de mi,
Conosc assatz,
Qu' atressi dey voler lor fi
E lor solatz.


Mas ben aia cel qui m noiri,
Que tan bon mestier m' eschari,
Que anc a negun no falhi,
Qu' ieu sai jogar sobre coysi
A totz tocatz;
Mais en sai que nulh mon vezi,
Qual qu' emveiatz.

Dieu en laus e sanh Jolia;
Tant ai apres del juec doussa
Que sobre totz n' ai bona ma;
E selh qui cosselh mi querra
No l' er vedatz,
Ni nuils de mi non tornara
Descossellatz.

Qu' ieu ai nom maiestre certa;
Ja m' amigu' a nueg no m' aura
Que no m vuelh' aver lendema,
Qu' ieu sui be d' est mestier sobra
Tant ensenhatz
Que ben sai guazanhar mon pa
En totz mercatz...
Ben vuelh que.

Pus vezem de novelh florir
Pratz, e vergiers reverdezir
Rius e fontanas esclarzir,
Auras e vens,
Ben deu quascus lo joy jauzir
Don es jauzens.

D' amor non dei dire mas be,
Quar non ai ni petit ni re,
Quar ben leu plus no m' en cove;
Pero leumens
Dona gran joi qui be mante
Los aizimens...

Per tal n' ai meins de bon saber,
Quar vuelh so que no puesc aver
Aicel reproviers me ditz ver
Certanamens:
A bon coratg' e bon poder
Qui 's ben sufrens...

Obediensa deu portar
A mantas gens qui vol amar,
E coven li que sapcha far
Faigz avinens,
E que s guart en cort de parlar
Vilanamens.
Pus vezem de.

En Alvernhe, part Lemozi,
M' en aniey totz sols a tapi;
Trobey la moler d' En Guari
E d' En Bernart:
Saluderon me francamen
Per sant Launart.

Una mi dis en son latin:
Deus te salve, dom pelegrin,
Molt me pareis de bel eisin,
Meu esient,
Mais trop en vai per est camin
De folla gent.

Auiatz ieu que lur respozi,
Anc fer ni fust no y mentaugui
Mas que lur dis aital lati:
Tarrababart
Marta babelio riben
Sara ma hart.

So dis N' Agnes e N' Ermessen:
Trobat avem qu' anam queren,
Alberguem lo tot plan e gen,
Que ben es mutz;
E ja per el nostre secret
Non er saubutz.

La una m pres sotz so mantelh;
Meneron m' en a lur fornell,
Et a mi fon mout bon e belh;
Lo foc fo m bo
Et ieu calfei me voluntiers
Al gros carbo.

A manjar me deron capos;
El pan fon cautz, e 'l vin fon bos;
Et ieu dirney me volentos
Fors et espes,
Et anc sol no y ac coguastros
Mas que nos tres.

“Sors, aquest hom es enginhos
E laissa son parlar per nos:

Aportatz lo nostre cat ros
Tost e corren,
Que li 'n fara dir veritat,
Si de res men.”

Quant ieu vi vengut l' enuios
Qui a grant onglas e lonc grignos,
Ges son solatz no mi fon bos;
Totz m' espaven;
Ab pauc no 'n perdi mas amors
E l' ardimen.

Quan aguem begut e manjat
Despulley m' a lur voluntat;
Derreire m' aportero 'l cat
Mal e fello;
Et escorgeron me del cap
Tro al talo.

Per la coa 'l pres N' Ermessen
E tira el cat escoyssen;
Plaguas me feyron mays de cen
Aquella ves;
Coc me, mas ieu per tot aquo
No m mogui ges.

Après avoir exagéré ses prouesses dans un récit que la décence ne permet pas de transcrire, et auquel il serait difficile de croire, quand même, selon un couplet qui se trouve seulement dans le manuscrit de Mac-Carti, on admettrait qu' il passa huit jours avec ces deux dames, le Comte de Poitiers termine la pièce par ces vers adressés à son jongleur:
Monet, tu m' iras al mati,
Mo vers portaras el Borssi
Dreg a la molher d' En Gari
E d' En Bernat;
E diguas lor que per m' amor
Aucizo 'l cat.
En Alvernhe.
Dans une pièce licencieuse, il fait la comparaison suivante:
E cels qui no volran creire mos casteis
Anho vezer pres lo bosc en un deveis;
Per un albre c' om hi tailla, n' y naison dos o treis;
E quan lo bosc es taillatz, nais plus espes;
E 'l senher no 'n pert son comte ni sos ses.
Companho tant ai.
Crescimbeni, 190. Bastero, 81. Millot, I, 1. Hist. Litt. XI, 37; XIII, 42. Papon, II, 422. P. Occ. 1.

Le comte de Provence. Une pièce en forme de tenson, avec Carn et Ongla:
Carn et Ongla, de vos no m voill partir
Tan vos trob ferm en plan et en montagna,
E poira m' en, qui s volra escarnir,
Qu' eu vos partrai ogan de ma compaigna,
Ni negun temps, mentre que guerra aia,
Pro sabra d' art toz homs que us me sostraia;
Tan bon caval no sai ni tant espert,
Per que m' er mal si ses armas vos pert.
                            Carn et ongla.

Une tenson avec Arnaud:
Amics, N Arnaut, cent domnas d' aut paratge
Van outra mar e son en mieja via,
E non podon ges complir lo viatge
Ni sai tornar per nulla res que sia,
Si non o fan per aital convinen
Q' un pet fassatz, de que mova tal ven
Per que la naus venga s a salvamen:
Faretz l' o no, que saber o volria?
Amics N Arnaut.

Nostrad. 103. Bastero, 81 et 92. Crescimbeni, 180. Millot, II, 212. Papon, II, 417. P. Occ. 166.

Le comte de Rodez.
Lo coms de Rodes si era mout adreitz e mout valens, e si era trobaire; e 'N Uc de Sain Sir fetz aquesta cobla:
Seigner coms, no us cal esmeiar, etc.
E lo coms si respondet aquesta cobla:
N Uc de San Cir, be m deu grevar
Que us veia que ojan sai fos
Paubres e nutz e d' aver blos,
Et eu vos fi manent anar;
Mais me costes que dui arquier
No feiron o dui cavallier;
Pero ben sai, si us dava un palafre,
Dieus que m' en gar, vos lo prendriatz be.

Le comte de Rodez a une autre tenson avec Hugues de Saint-Cyr, dans laquelle il lui dit:
E vostr' ais me farai vezer,
N Uc de San Cir, anz del pascor,
Si que i farai de roca tor
Et aut mur e fossatz chazer;
Que trop menon gran bobansa
N Uc et Arnautz, si deus mi gar;
Mas eu la lor farai baissar,
E no voill aver honransa
Ni portar escut ni lansa.
E vostr' ais me.
Bastero, 81. Crescimbeni, 180. Millot, II, 174.

Le comte de Toulouse. Couplet en réponse à Gui de Cavaillon:

Lo coms de Tolosa li respondet:
Per deu, Gui, mais ameria
Conquerre prez e valor
Que nuill' autra manentia
Que m tornes a desonor;
Non o dic contra clerzia
Ni m' en esdic per paor,
Q' eu no voill castel ni tor
S' eu eis no la m conquerria;
E mei honrat valedor
Sapchan qu' el gazainz er lor.
Seigner coms.
Bastero, 81. Crescimbeni, 180. P. Occ. 271.

La Comtesse de Die, t. III.
La comtessa de Dia si fo moiller d' En Guillem de Peitieus, bella dompna e bona; et enamoret se d' En Raembaut d' Aurenga, e fetz de lui mains bons vers. Et aqui sont escriutas de las soas chansos.
Nostrad. 47. Crescimbeni, 30. Bastero, 81. Millot, I, 161. Papon, II, 381. P. Occ. 54. Hist. Litt. XV, 446.

La comtesse de Provence. Un couplet:
Vos que m semblatz d' els corals amadors,
Ja no volgra que fosses tan doptans;
E platz mi molt car vos destreing amors,
Qu' atressi sui eu per vos malananz.
Et avetz dan en vostre vulpilhage,
Quar no us ausas de preiar enhardir,
E faitz a vos et a mi gran damnage;
Que ges dompna non ausa descobrir
Tot so q' il vol per paor de faillir.
Vos que m semblatz.

Millot, II, 222. P. Occ. 167.

Dalfinet. Une pièce.

Del mieg sirventes ai legor
E voill lo far a toz auzir,
E penrai ivern per pascor
E trauchar per pro dormir
Et estar el boscage,
Et irai sovenet armatz,
E pren per flor la neu e 'l glaz,
C' ab honrat vasalatge
Menarai si las mans e 'ls braz
Tro paus tot mon afar en paz.

Elle a trois couplets et cet envoi:
Domna, d' onrat lignatge
Per vos sui al Dalfin cazaz,
E tenc totas mas eretaz.
Del mieg sirventes.