Mostrando entradas con la etiqueta amara. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta amara. Mostrar todas las entradas

viernes, 16 de octubre de 2026

Guirautz de Calanso. Si tot l'aura s'es amara

Guirautz de Calanso.

Giraud, Guiraut, de Calanson, Calanso

7225.

Guirautz de Calanso si fo un joglars de Gascoingna. Ben sab letras e subtils fo de trobar; e fes cansos maestradas desplazens, e descortz d'aquella saison. Mal abelivols fo en Proensa e sos ditz; e petit ac de nom entre'ls cortes.

7225-6, 7698.

Don s'esclarcisson li branc,
Ges per aisso no m'estanc
D'un vers far en bella rima;
Per que sapchon li plusor
Que no vei bon trobador
Qu'ab mi no pogues aprendre.

E pois quascus desampara
Vers per canson, eu no planc
Lo dan qu' a'l cors sobre'l flanc
E'l geinh e l'art e l'escrima.
Mas l'un vol qu'om cant d'amor,
L'autre vol motz de folor,
L'autre leu vers per entendre.

Per que bella razos cara
Se pert, que'l clop e li ranc,
E'l catz qu'estai sos lo banc
Qu'apres los autres resima,
Trobon e son cantador;
E'l malvatz entendedor
Lauzon so qu'om deu rependre.

E quant hom razon no guara
Ab manz ditz cars mi remanc,
Quar so vei cazer él fanc
Que degr'aut pojar al cima;
E calon s'en li meillor:
Tan pauc son li valedor
Qu'om no pot ab totz contendre.

Mas una flor blanq' e blara
Mi ten alques mon cor franc;
E s'enans no m val, tot blanc 
M'aura com en l'ora prima.
Mas si m leuges ma dolor
Ben tengra'l joi per greignor: 
Que mai pretz donar que vendre.

Mas la bella fresca cara
No vei, per que no m refranc
Del greu mal don me complanc,
Qu'ins el cor me ten que m lima.
A lei de fin amador
Dezir so don soven plor;
Qu'en als no me posc enpendre.

E pero si no m'ampara
No dei d'als pensar ni d'anc,
Ni es ni er ni fon anc
Autra per que m refrangima
Mon cor qu'ieu ja'l vir aillor:
Qu'à lei de bon jogador
Volh tot en un loc despendre.

Del bon rei fauc ma lauzor
D'Arago, quar ab honor
Sab tot quant el fai despendre.




viernes, 2 de octubre de 2026

14. Arnaldo Daniello. L'aur' amara fals bruoills brancutz + Sols sui qui sai + Sim fos Amors,

14. Arnaldo Daniello. *

Secondo il testo ricostituito dal Canello (La vita e le opere del trovatore Arnaldo Daniello, Halle, 1883, pp. 105, 115, 117).

Arnaldo Daniello, Arnautz Daniels, Arnaud Daniel


L'aur' amara fals bruoills brancutz
clarzir quel doutz espeiss' ab fuoills
els letz becs del auzels ramencs 
ten balps e mutz pars e non pars, 
per qu'eu m'esfortz de far e dir plazers
a mains per liei que m'a virat bas d'aut,
don tem morir sils afans no m'asoma.
Tant fo clara ma prima lutz
d'eslir lieis, don crel cors los huoills, 
non pretz necs mans dos aigonencs; 
d'autra s'esdutz rars mos prejars, 
pero deportz m'es adauzir volers
bos motz ses grei de lieis don tant m'azaut,
qu'al sieu servir sui del pe tro c'al coma.
Amors, gara, sui ben vengutz,
c'auzir tem far, sim dezacuoills,
tals detz pecs que t'es mieills quet trencs,
qu'ieu soi fis drutz cars e non vars;
mal cors ferms fortz mi fai cobrir mains vers,
qu'ab tot lo nei m'agr'ops us bais al chaut
cor refrezir, que noi val autra goma.
Si m'ampara cill cuim trahutz
d'aizir si qu'es de pretz capduoills,
dels quetz precs c'ai dedins a rencs,
l'er fort rendutz clars mos pensars;
qu'eu fora mortz, mas fam sofrir l'espers
queill prec quem brei, c'aissom ten let e baut,
que d'als jauzir nom val jois una poma.
Doussa car, a totz aibs volgutz,
sofrir m'er per vos mains urguoills,
quar etz decs de totz mos fadencs,
don ai mains brutz pars e gabars;
de vos nom tortz nim fai partir avers,
qu'anc non amei ren tant ab meins d'ufaut,
anz vos desir plus que Deus cil de Doma.
Erat para, chans e condutz,
formir al rei qui t'er escuoills,
car pretz secs sai, lai es doblencs,
e mantengutz dars e manjars,
de joi lat portz, son anel mir, sil ders,
qu'anc non estei jorn d'Aragon quel saut
noi volgues ir, mas sai m'a'n clamat Roma.
Faitz es l'acortz, qu'el cor remir totz sers
lieis cui domnei ses parsonier Arnaut,
qu'en autr'albir n'es fort m'ententa soma.


Sols sui qui sai lo sobrafan quem sortz
al cor d'amor sofren per sobramar,
car mos volers es tant ferms et entiers
c' anc no s' esduis de celliei ni s' estors
cui encubic al prim vezer e puois:
qu' ades ses lieis dic a lieis cochos motz,
pois quan la vei non sai, tant l'ai, que dire.
D' autras vezer sui secs e d' auzir sortz,
qu' en sola lieis vei et aug et esgar;
e jes d' aisso noill sui fals plazentiers
que mais la vol non ditz la bocal cors; (la boca 'l cors: al)
qu' eu no vau tant chams, vauz ni plans ni puois
qu' en un sol cors trob aissi bos aips totz:
qu' en lieis los volc Deus triar et assire.
Ben ai estat a maintas bonas cortz,
mas sai ab lieis trob pro mais que lauzar
mesura e sen et autres bos mestiers,
beutat, joven, bos faitz e bels demors.
gen l' enseignet Cortesia e la duois,
tant a de si totz faitz desplazens rotz
de lieis no cre rens de ben si adire.
Nuills jauzimens nom fora breus ni cortz
de lieis cui prec qu' o vuoilla devinar,
que ja per mi non o sabra estiers
sil cors ses dirs nos presenta de fors;
que jes Rozers per aiga que l' engrois
non a tal briu c' al cor plus larga dotz 
nom fassa estanc d'amor, quand la remire.
Jois e solatz d' autram par fals e bortz, (autra 'm)
c' una de pretz ab lieis nois pot egar,
quel sieus solatz es dels autres sobriers.
ai si no l' ai! las! tant mal m' a comors!
pero l' afans m' es deportz, ris e jois,
car en pensan sui de lieis lecs e glotz:
ai Deus, si ja 'n serai estiers jauzire!
Anc mais, sous pliu, nom plac tant treps ni bortz
ni res al cor tant de joi nom poc dar
cum fetz aquel don anc feinz lausengiers
no s'esbrugic qu'a mi solses tresors.
dic trop? eu non, sol lieis non sia enois.
bella, per dieu, lo parlar e la votz
vuoill perdre enans que diga ren queus tire.
Ma chansos prec que nous sia enois,
car si voletz grazir lo son els motz
pauc preza Arnautz cui que plassa o que tire.


Sim fos Amors de joi donar tant larga
cum ieu vas lieis d' aver fin cor e franc,
ja per gran ben nom calgra far embarc,
qu' er am tant aut quel pes mi poia em tomba;
mas quand m' albir cum es de pretz al som
mout m' en am mais car anc l' ausiei voler,
c' aras sai ieu que mos cors e mos sens
mi farant far lor grat rica conquesta.
Pero s' ieu fatz lonc esper no m' embarga,
qu' en tant ric luoc me sui mes e m' estanc
c' ab sos bels digz mi tengra de joi larc,
e segrai tant qu' om mi port a la tomba,
qu' ieu non sui ges cel que lais aur per plom;
e pois en lieis nos taing c' om ren esmer
tant li serai fis et obediens
tro de s' amor, sil platz, baisan m' envesta.
Us bons respieitz mi reven em descarga
d' un doutz desir don mi dolon li flanc,
car en patz prenc l' afan el sofr' el parc
pois de beutat son las autras en comba,
que la gensser par c' aia pres un tom
plus bas de liei, qui la ve, et es ver;
que tuig bon aip, pretz e sabers e sens
reingnon ab liei, c' us non es meins ni 'n resta.
E pois tant val, nous cujetz que s' esparga
mos ferms volers ni qu' eisforc ni qu' eisbranc,
car eu no sui sieus ni mieus si m' en parc,
per cel seignor queis mostret en colomba :
qu' el mon non ha home de negun nom
tant desires gran benanansa aver
cum ieu fatz lieis, e tenc a noncalens
los enoios cui dans d'amor es festa.
Na Mieills-de-ben, ja nom siatz avarga,
qu' en vostr' amor me trobaretz tot blanc,
qu' ieu non ai cor ni poder quem descarc 
del ferm voler que non hieis de retomba; 
que quand m' esveill ni clau los huoills de som 
a vos m' autrei, quan leu ni vau jazer;
e nous cujetz queis merme mos talens, 
non fara jes, qu' aral sent en la testa.
Fals lausengier, fuocs las lengas vos arga 
e que perdatz ams los huoills de mal cranc, 
que per vos son estraich cavail e marc, 
amor toletz c' ab pauc del tot non tomba; 
confondaus Dieus que ja non sapchatz com, 
queus fatz als drutz maldire e vil tener; 
malastres es queus ten, desconoissens, 
que peior etz qui plus vos amonesta. 
Arnautz a faitz e fara loncs atens, 
qu' atenden fai pros hom rica conquesta.

* BIOGRAFIA, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 13): 
Arnautz Daniels si fo d'aquella encontrada don fo n'Arnautz de Marueill, de l'evescat de Peiregorc, d'un castel que ac nom Ribairac; e fo gentils hom. et amparet ben letras e fetz se joglars e deleitet se en trobar en caras rimas; per que las soas chanssos non son leus ad entendre ni ad aprendre. et amet una auta dompna de Guascoigna, moiller d'en Guillem de Bouvila; mas non fo crezut que anc la dompna li fezes plazer en dreg d'amor; perque el ditz: 
Eu sui Arnautz qu'amas l'aura e catz la lebre ab lo bou e nadi contra suberna. lonc temps estet en aquela amor, en fetz motas bonas chansos; & el era mot avinens hom e cortes.