Mostrando entradas con la etiqueta semblan. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta semblan. Mostrar todas las entradas

lunes, 26 de octubre de 2026

N'At de Mons. La valors es grans e l'onors


Nat de Mons. La valors es grans e l'onors,

La valors es grans e l'onors
e l fach e l dig e l bel semblan
cortes e franc e benestan
dels reys e dels autres senhors;
mas fag ni dich ni semblan plazentier
tan solamen non dono pretz entier
qu'om pot falhir tant qu'om fai mals e tortz,
que perdra l pretz que l dona bos esfortz,
Dels reys fora grans la lauzors,
qui be cossira l ben que fan;
mas de falhir se plevon tan
que l blasme tol al laus son cors.
E l rey son plus de falhir prezentier,
quar greu auz' om vedar so que reys quier;
per que de rey, cuy falhirs es deportz,
esta sos pretz en perilhozas sortz.
Si falhirs fos tan grans temors
cum es dans ad aquels que l fan,
ja no falhira tan ni can
negus per fort que l fos sabors.
Falhir apel so don blasmes se mier,
qu'autre falhir no m'ai nulh cossirier;
mas quan cossir dels dans, quals es plus fortz,
mais notz blasmes que res, neis que la mortz.
Morirs es mals, si l falh valors,
e val tan quan destrigua l dan;
doncx qui falh n'i forsfa tot l'an;
mas qui no val, mortz l'es secors:
doncx per blasme vedar a mortz mestier,
mas part blasme no vey nulh peiurier, 
ni leu no ven paors ni desconortz
de si meteis, qui de blasm' es estortz.
Blasmes es grans e deshonors
a rey que leu man ni desman,
quar sembla de leugier talan,
e leu par bes so qu'es follors.
Reys deu aver dur cor e dreiturier,
que non aia voler ni cor leugier
ni camge leu sos sens ni sos acortz;
quar qui leu vol leu falh e leu s' estortz. 
Reys d'Arago, senher, on pretz se mier,
vos voletz be so que hom vos profier;
doncx ja de Dieu que tant es grans e fortz
servir no s vir vostre valens esfortz.

viernes, 23 de octubre de 2026

Gui d'Uissel. L'autre jorn cost' una via auzi cantar un pastor


Gui d'Uissel. L'autre jorn cost' una via auzi cantar un pastor


L'autre jorn cost' una via
auzi cantar un pastor
una canson que dizia:
"Mort m'an semblan traidor."
E quant el vi qu'eu venia,
salh en pes per far m'onor
e ditz: “Deus sal mo senhor,
qu'er ai trobat ses bauzia
leial amic celador
a cui m'aus clamar d'amor.”
E quant eu vi qu'el volia
far de s'amia clamor,
eu li dis, ans que plus dia,
que sofr' en patz sa dolor,
qu'eu l'am e ges no volria
fezes de son mal peior
per dig de lauzenjador.
Qui ben ama, ben castia,
e qui conorta folor,
vol qu'om la fassa maior.
E l pastre que l mal sentia
tornet son cantar en plor
e ditz: "Mout ai gran feunia,
quar vos aug castiador,
vos que dig avetz manh dia
mal de domnas e d'amor.
Per qu'eu sui en gran error;
ar sai que ver ditz Maria,
quant ilh dis que cantador
son leugier e camjador."
"Er aujatz tan gran feunia,"
fi m' eu, "d'aquest parlador,
que quant eu l mostrei la via
d'esser franc e sofridor,
m'apelet de leujaria!
Mas eu sai sufrir aor
tan que, quan prenc dezonor,
dic que servit o avia
et apelli m peccador
on totz lo peccatz es lor."
Ab tan vi venir s'amia
lo pastre, de colhir flor;
e viratz li tota via
camjar paraul' e color.
"Bella, si anc jorn fos mia
ses par d'autre preiador,
er no us quier autra ricor;
mas del tort qu'eu vos avia
par vencuda, e d'amor,
tro que la m fassatz maior."
Ela respon al pastor
qu'el' es sa leials amia,
e feira lh semblan d'amor (se lee: feiral.h, punto elevado)
si no li fos per paor.
Et eu qu'era sols ab lor,
quan vi qu'enoi lor fazia,
laissei leis a l'amador:
parti m d'els e tinc alhor.

martes, 20 de octubre de 2026

Albertetz de Gapenses, Sestaro, Sisteron. Gaucelm Faiditz, eu vos deman

Florissoit en 1215. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 410.

Albertetz de Gapenses, Sestaro, Sisteron. Gaucelm Faiditz, eu vos deman



7225-6.

Gaucelm Faiditz, eu vos deman
Qual vos par que sion major
O li ben o li mal d'amor,
E digatz m'en vostre semblan;
Que'l ben es tan dous e tan bos
E'l mal tan durs et angoissos,
Qu'en quascun podetz pro cauzir
Razos, s'o voletz mantenir.

Albertz, li maltrag son tan gran
E'ls bes de tan fina sabor,
Greu trobaretz mais amador
Non anes él cauzir dubtan.
Mas ieu dic que'l bes amoros
Es majer que'l mal per un dos
Ad amic que sab gen servir,
Amar, e celar e sufrir.

Gaucelm, ja no vos en creiran
Li conoissen entendedor,
Vei qu'ades vos anatz claman:
E pois ieu aug dire à vos
Et als autres en lor cansos,
Qu'anc d'amor nous poguetz jauzir:
On son aquest ben queus aug dir?
Albertz, mant fin leial aman
An fait per descujar clamor,
Qu'ieu vei qu'il prendon gran honor 
E gran be cazen e levan.
E pois es en amar razos
Que'l mals deu esser bes e pros;
E tot quant en pot avenir
Deu drut en be prendr' e grazir.

Gaucelm, cil qu'aman ab engan
No senton maltrag ni dolor;
Ni hom no pot fort gran valor
Aver ses pen' e ses afan;
Ni nuls hom no pot esser pros
Ses maltrag ni far messios;
Et amors fetz n Andrieu morir,
Qu'anc bes que fos no l poc garir.

Albertz, tut li maltragz e'l dan
Perdon lor fors' e lor vigor,
E tornan en doussa sabor
Lai on nul bes s'en trai enan:
Que ja amics, pos er joios,
Non er membratz qu'anc iratz fos,
Aissi fa'l bes lo mal fugir:
Donc es el majer ses fallir.

viernes, 16 de octubre de 2026

Nat de Mons. La valors es grans e l'onors,

Nat de Mons.

Nat de Mons. La valors es grans e l'onors,



2701, 7226.

La valors es grans e l'onors,
El fach el dich, el bel semblan
Cortes e franc e ben estan
Dels reis e dels autres senhors. 
Mas fach ni dich ni semblan plazentier
Tan solamen no dona pretz entier; 
Qu'om pot falhir tant e far mals e tortz
Que perdra'l pretz que l dona bos esfortz.

Dels reis fora grans lor lauzors, 
Qui be cossira'l be que fan; 
Mas de falhir se plevon tan
Que'l blasme tol al laus son cors. 
E'l rei son plus de falhir prezentier, 
Quar greu auz'om vedar so que rei quier;
Per que de reis cui falhir es deportz
Esta son prez en perilhozas sortz.

Si falhirs fos tan gran temors
Com es dans à cels que forfan,
Ja no falhira tan ni quan
Negus, per fort que l fos sabors.
Falhir apel so don blasme se mier,
Qu'autre falhir no m fai nul cossirier;
Mas quan cossir dels dans quals es plus fortz,
Mais notz blasme que res, neis que la mortz.

Morir es mals si'l falh valors,
E val tan quan destriga'l dan.
Doncs qui falh ni forsa tot l'an
Mas que no val mortz l'es socors;
Doncs per blasme vedar a mortz mestier.
Mas part blasme no vei nuls pejurier,
Ni leu no m ven paor ni desconortz
De si meteis, qui del blasm'es estortz.

Blasmes es grans e desonors
A rei que leu man ni desman,
Quar sembla de leugier talan
E leu par bes so qu'es folors
Reis deu aver dur cor e dreiturier,
Que non aia voler ni cug leugier,
Ni camie leu sos sens ni sos acortz;
Quar qui leu vol leu falh e leu s'estortz.

Rei d'Aragon, senher on pretz se mier,
Vos voles be so que hom vos profier:
Doncs ja de dieu, que tant es grans e fortz,
Servir no s vir vostre valens esfortz.


Vidal Maior, Nos Don Iavmes

martes, 6 de octubre de 2026

30. Isabella ed Elia Cairel. N' Elyas Cairel, de l'amor

30. Isabella ed Elia Cairel.

Secondo la lezione di O, con alcune delle correzioni dello Schultz (Die prov. Dichterinnen, p. 22).

Testi antichi provenzali, Ernesto Monaci, Ramón Guimerá Lorente, Amazon

N' Elyas Cairel, de l'amor
qu'ieu e vos soliam aver, 
perque l'avetz cambiat aillor:
qe vostre chanz non vai si com solia, 
et anc vas vos nom sui salvatz un dia, 
ni vos d'amor nom demandetz anc tan 
q'ieu no fezes tot al vostre coman. 
Madomn' Eysabella, valor
joi e pretz e sen e saber 
soliatz qec jorn mantener, 
e s'ieu en dizia lauzor,
e mon chantar, nol dis per drudaria, 
mas per honor e pron q'ieu n'atendia, 
si con joglars fai de dompna prezan; 
mas chascun jorn m'es anada cambian.
N'Elyas Cairel, amador
no vim mais de vostre voler 
qui cambges dompna per aver; 
e s'ieu en disses desonor,
eu n'ai dig tant de be q' om nol creiria, 
mas ben podetz doblar vostra folia;
de mi vos dic qu'ades vau meilluran, 
mas endreig vos non ai cor ni talan. 
Domn', eu faria gran follor,
si stes gair' en vostre poder,
e ges per tal nom desesper,
s'anc tot non aic pron ni honor;
vos remanretz tals com la genz vos cria, 
et ieu irei vezer ma bell' amia
el sieu gen cors grail e benistan,
que no m' a cor menzongier ni truan. 
N' Elias Cairel, fegnedor 
resemblatz segon mon parer,
com hom qis feing de dol aver 
de zo dont el no sent dolor.
sim creziatz, bon conseil vos daria 
qe tornassetz estar en la badia;
e nous auzei anc mais dir mon semblan, 
mas pregar n' ei lo patriarch' Ivan.
Domn' Eysabel', en refreitor
non estei anc mattin ni ser; 
mas vos n'auretz oimais lezer,
q' en breu temps perdretz la color. 
estier mon grat mi faitz dir vilania, 
et ai mentit, q'eu non crei q'el mond sia 
domna tant pros ni ab beutat tan gran 
com vos avez, per q' ieu i hai agut dan.
Sius plazia, n' Elyas, ieu volria 
qem disesses qals es la vostr' amia, 
e digatz lom e no i anetz doptan,
q'eus en valrai, s'ela val ni a sen tan.
Dompna, vos m'enqerretz de grant follia,
qe per razon s'amistat en perdria;
qe per paor qe lauzengier mi fan,
pero non aus descubrir mon talan.

domingo, 8 de octubre de 2023

Saïl de Scola, Salh, Sail, Saill. École. Bergerac, Barjarac, Bragairac, Brageirac

Saïl de Scola.

Saïl de Scola. Salh.

De ben gran joy chantera
S' eu agues razon de que,
Mas d' amor no m lau de re;
Ni blasmar no m n' ausaria,
Tan dopti ma douss' amia:
E doncs, de que chantarai,
Pois mal ni ben non dirai?

Per Crist, non o sai enquera,
Si razos no m n' esdeve,
Que clams non esta ges be;
Lauzar! com m' en lauzaria
S' om lo per que no m fasia?
Dir o puesc eu, mas ben sai
Que nuil pro d' amor non 
ai.

Anceis m' es esquiv' e fera,
On eu plus li clam merce;
E sai ben per que n' abste
Mos cors, que non di follia:
Que meinz val us ans d' un dia;
Per que m sui mes en assai,
Si ja 'l bon jorn trobarai.

E ja no m' en penedera,
S' amors no fos tan ab me;
E donc, quar no tir mon fre?
Que fols es qui no s chastia;
Oimais, que m castigaria!
Que totz morrai o l' aurai,
Que ja no m' en partirai.

Car a tot dia s' esmera
Cella qui reten ab se;
Et ella, de que m rete
Mas de sa bella paria?
O ill, mas plus en volria,
Non ai pro; e qu' en voill mai,
Pois son bel semblan mi fai?

* eu prec e sainta Maria,

On que Na Biatritz sia
De Narbona, que ill don jai,
E ill cresca son pretz verai.

//

https://en.wikipedia.org/wiki/Salh_d%27Escola

Salh d'Escola (fl. 1195) was a troubadour from Bergerac in the Périgord, a former province of France. The meaning of his name, also spelled Sail or Saill, is uncertain; it may be an unusual given name. His surname, likewise, may be a family name, but there is no known location called "Escola" (École, Savoie) that could render it a toponymic. The entire name may be a nickname meaning "defector from school" or "escapee from the cloister",  (salir, salhir : exit, escape) indicating that he quit his education, either in a school or a monastery. On the other hand, it may signify a pedant.

The details of Salh's life are provided in two main sources, one contemporaneous and one late. The first source is the poem "Pos Peire d'Alvernh′ a chantat" composed by the troubadour monk of Montaudon in 1195. In it he good-naturedly criticises a gallery of troubadours, each in turn, usually humorously. One of those criticised is Salh d'Escola. According to the monk, Salh was a jongleur who went to Bergerac and became a merchant. The later source is Salh's vida (a short biography), which probably relied on "Pos Peire d'Alvernh′" to piece together its story. According to the anonymous biographer, Salh was the son of a merchant and became a jongleur. He then went to Narbonne and stayed for a long time at the court of "Ainermada de Narbona", the Viscountess Ermengard of Narbonne. Upon her death (1197), Salh entered the cloister at Bergerac and abandoned his "inventing [songs] and singing".

Only one work by Salh, a canso (love song), has been preserved: "Gran esfortz fai qui chanta ni.s deporta". It is an amorous confession to his lady for telling her to "die" in a moment of desperation or irritation.

Bergerac is spelled Barjarac, Bragairac, or Brageirac in Occitan.

Egan, Margarita, ed. The Vidas of the Troubadours. New York: Garland, 1984. ISBN 0-8240-9437-9.

Riquer, Martín de. Los trovadores: historia literaria y textos. 3 vol. Barcelona: Planeta, 1975.

As vidas dos trovadores Medievais, quem foram esses homens e mulheres que cantaram o amor. Marcella Lopes Guimarães (: Guimerá, como yo)

https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89cole_(Savoie)

Scola, Escola, École, commune française, Savoie

École est une commune française située dans le département de la Savoie, en région Auvergne-Rhône-Alpes. La commune fait partie du parc naturel régional des Bauges.

Lieux d'habitation :

Chef-Lieu ;

le Villard ;

Gratteloup; (: Gratallops)

le Jarsin  ;

les Arolles ;

le Creux du Mont ;

Ancien village de Bellevaux détruit durant la dernière guerre.

École est une commune des Bauges Devant. Sa situation géographique fait d'École une commune très prisée des randonneurs.

Les différentes montagnes au départ d'École :

Arclusaz ;

le Pécloz ;

Mont d'Armenaz ;

le Colombier.

Scola, fin du xie siècle, puis Eschola, ca. 1200. Probablement rien à voir avec le sens « normal » d'école, peut-être un nom propre à moins qu'il ne s'agisse d'une origine celtique.

En francoprovençal, le nom de la commune s'écrit Ekoule, selon la graphie de Conflans.

Un des faits les plus marquants de l'histoire d’École est le martyre qu'il a subi le 6 juillet 1944. Les nazis ont regroupé puis fusillé les hommes de plus de 16 ans qu'ils ont pu capturer, puis incendié le village. Le maire de l'époque, Jean-Benoit Ballaz âgé de 72 ans, fit partie des victimes.

Un monument sur l'ancienne place du village, devant l'église, rappelle ce martyre8.

La Boulangerie savoyarde, fondée en 1976, et rachetée par le groupe SATORIZ.

La Menuiserie Alp' 56 est spécialiste des fenêtres.


  • Michèle Brocard, Lucien Lagier-Bruno, André Palluel-Guillard, Histoire des communes savoyardes : Aix-les-Bains et ses environs - Les Bauges - La Chartreuse - La Combe de Savoie - Montmélian (vol. 2), Roanne, Éditions Horvath, , 463 p. (ISBN 978-2-7171-0310-6), p. 134-137. ([PDF] lire en ligne [archive])
  • Laurent Morand, Les Bauges : histoire et documents : Peuple et Clergé (IIIe volume), Chambéry, Imprimerie savoisienne, , 684 p. (lire en ligne [archive]).