Mostrando entradas con la etiqueta cansos. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta cansos. Mostrar todas las entradas

martes, 20 de octubre de 2026

Raimon, Raimons de Salas, Marseilla

Raimon de Salas.

Raimon, Raimons de Salas, Marseilla

Florissait en 1196. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 402.

7225.

Raimons de Salas si fo us borges de Marseilla, e trobet cansos e coblas e retroenchas. No fo mout conogutz ni mout prezatz.

Albertetz de Gapenses, Sestaro, Sisteron. Gaucelm Faiditz, eu vos deman

Florissoit en 1215. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 410.

Albertetz de Gapenses, Sestaro, Sisteron. Gaucelm Faiditz, eu vos deman



7225-6.

Gaucelm Faiditz, eu vos deman
Qual vos par que sion major
O li ben o li mal d'amor,
E digatz m'en vostre semblan;
Que'l ben es tan dous e tan bos
E'l mal tan durs et angoissos,
Qu'en quascun podetz pro cauzir
Razos, s'o voletz mantenir.

Albertz, li maltrag son tan gran
E'ls bes de tan fina sabor,
Greu trobaretz mais amador
Non anes él cauzir dubtan.
Mas ieu dic que'l bes amoros
Es majer que'l mal per un dos
Ad amic que sab gen servir,
Amar, e celar e sufrir.

Gaucelm, ja no vos en creiran
Li conoissen entendedor,
Vei qu'ades vos anatz claman:
E pois ieu aug dire à vos
Et als autres en lor cansos,
Qu'anc d'amor nous poguetz jauzir:
On son aquest ben queus aug dir?
Albertz, mant fin leial aman
An fait per descujar clamor,
Qu'ieu vei qu'il prendon gran honor 
E gran be cazen e levan.
E pois es en amar razos
Que'l mals deu esser bes e pros;
E tot quant en pot avenir
Deu drut en be prendr' e grazir.

Gaucelm, cil qu'aman ab engan
No senton maltrag ni dolor;
Ni hom no pot fort gran valor
Aver ses pen' e ses afan;
Ni nuls hom no pot esser pros
Ses maltrag ni far messios;
Et amors fetz n Andrieu morir,
Qu'anc bes que fos no l poc garir.

Albertz, tut li maltragz e'l dan
Perdon lor fors' e lor vigor,
E tornan en doussa sabor
Lai on nul bes s'en trai enan:
Que ja amics, pos er joios,
Non er membratz qu'anc iratz fos,
Aissi fa'l bes lo mal fugir:
Donc es el majer ses fallir.

viernes, 16 de octubre de 2026

Uc de Sant Circ. Longamen ai atenduda

N Uc de Sant Circ.

Hugues de Saint-Cyr. Uc de Saint-Circ, fl. 1213 – 1257


7225, 7614.

N Uc de Sant Circ si fo de Caersi, d'un borc que a nom Tegra. Fils fo d'un paubre vavassor que ac nom n Arman de Saint Circ, per so que'l castels don el fo a nom Saint Circ, qu'es al pe de Sainta Maria de Rocamaior, que fo destruichs per guerra e derrocatz. Aquest n Uc si ac gran ren de fraires majors de se; e volgron lo far clerc e manderon lo à la scola à Monpeslier. E quant eill cuideron que ampares letras, el amparet cansos e vers, e sirventes e tensos e coblas, eill fach eill dich dels valens homes e de las valens domnas que eron al mon ni eron estat: e con aquel sabers s'ajoglari. El coms de Rodes e'l vescoms de Torena si l leverent molt à la joglaria, con las tensos e con las coblas qu'el feiren com lui e'l bons dalfin d'Alvernhe. Et estet lonc temps en Gascoingna paubres, cora à pe cora à caval. Lonc temps estet com la comtessa de Benauges, e per leis gazagnet l'amistat d'en Savaric de Maleon, lo cals lo mes en arnes et en roba. Et estet lonc temps con el en Peitieu et en las encontradas, pois en Cataloingna et en Aragon et en Espaigna, con lo bon rei Amfos e con lo rei Amfos de Leon e con lo rei Peire d'Aragon; e pois en Proensa con totz los barons, pois en Lombardia et en la Marcha. E tolc moiller e fez enfans. Gran ren amparet de l'autrui saber e voluntiers l'enseingnet à autrui. Cansos fes de fort bonas e de bons sons e de bonas coblas; mas no fes gaires de las cansos, quar no fo enamoratz de neguna. Mas se sap feigner enamorat ad ellas ab son bel parlar, e sap ben dire en las soas cansos tot so queill avenia de lor: e ben las sap levar e ben far cazer, quand el lo volia far, ab los sieus vers et ab los sieus digz. Mas pois qu'el ac moiller non fetz cansos.


2701, 7225-6, 7614, C.

Longamen ai atenduda
Una razon avinen
Don fezes canso plazen,
Mas enquer no m'es venguda. 
Donc s'ieu vol de la razo
Qu'en ai far vera canso, 
Ela sera mieg partida 
Canso joioz' e marrida
Lauzan del be qu'ai avut
E plagnen quar l'ai perdut.

Cui dieus vol be cil ajuda:
Qu'à mi volc ben longamen, 
Que m det lo ric joi jauzen
De vos qu'eras ai perduda. 
Ai! dieus, tan plazen mi fo
Lo jois' e tan mi saup bo,
E tant aic avinen vida! 
Mas aoras m'es falhida, 
Que m sent d'aut bas cazegut
E'l cor de tot joi mogut.

De l'onor qu'ai receubuda
Del vostre cors covinen
Ai mon cor trist e dolen;
Quar vei que'l voler vos muda
Qu'aviatz en la sazo;
Quan dieus volia mon pro.
Ai! tan mi dol la partida!
E si l'amors es fenida,
Mal ai vostre cors vezut
E'l be quei es conogut.

Fola domna pens' e cuda
Que leu pren so que dissen,
E per fol nesci parven
Ai vista tal decazuda,
Qu'estava en ric resso
De valor e de faisso.
Quar cela que foudatz guida
Cuja s'esser enrequida,
Quan ve que siei fag menut
Intran en crim et en brut.

E pos domn' es deissenduda
Per blasme de fallimen
Non a mais retenemen, 
Qu'onors de lonh la saluda.
Quar de justa fallizo
Troba greu domna perdo,
Ans li corr quascus e l crida
Et ans que torn' en oblida
Lo crims a tan corregut
Qu'ilh es tornad' en refut.

Domna, sius es irascuda
Vas me, ges nous me defen
Nius me tolh nius vau fugen; 
Qu'anc, pois vos aic conoguda,
Non agui m'entensio
En autra si en vos no.
Quar vos m'es tant abelida 
Que d'autra no volh guerida, 
Ni ses vos no volh m'ajut 
Dieus, ni m don joi ni salut.

Lai on non es conoguda
Dreitura ni fallizo,
Qui va demandar razo? 
E lai on blasmon fallida
Degr' esser onors grazida:
Mas ieu ai tart conogut 
So que m notz ni m'a nogut.

Peire d'Alvernhe. Peire d'Alvernhe a tal votz

Peire d'Alvernhe.

Peire d'Alvernhe a tal votz Que canta de sobr' e de sotz,


7225, 7614, 7698.

Peire d'Alvernhe si fo del evesquat de Clermon. Savis hom fo e ben letrat, et fo fils d'un borges. Bels e avinens fo de la persona; e trobet ben e cantet ben. E fo lo premiers bon trobaire fo él mon, et aquel que fes li meillors sons de vers que anc fosson faichs él vers que dis:
Canson no fetz, que non era adonc negus cantars apellatz cansos, mas vers: mas pueis en Guirautz de Borneill fetz la primiera canson que anc fos faita. Mout fo onratz e grasitz per tots los valens barons e per totas las valens dompnas. Et era tengutz per lo meillor trobador del mon, tro que venc Guirautz de Borneill. Mout se lauzava en sos cantars e blasmava los autres trobadors, si qu'el dis en una copla d'un sirventes qu'il fes:

Peire d'Alvernhe a tal votz
Que canta de sobr' e de sotz,
E siei sons son dous e plazen:
E pois es maïstre de totz,
Ab q'un pauc esclarzis sos mots,

Longamen estet e visquet al mon con la bona gen, segon que m dis
lo Dalfins d'Alvernhe, en cui temps el nasquet; e pois donet se en orde et aqui mori.

2701, 7225-6, 7614, 7698, C.

De jost' als breus jorns e'ls loncs sers,
Quan la blanc' aura brunezis,
Volh que branq' e brolh mos sabers
D'un nou joi que m frug e m floris;
Pos dels verts folhs vei clarzir los guarrics,
Per que s retrai entre la neus e'l freis
Lo rossinhol el tortz, el gais, el pics.

Qu' otr' aisso m'agrada'l parers
D'amors londans e de vezis;
Quar pauc val levars ni jazers
A lieis ses lui que l'es aclis:
Qu'amors vol gaug e grupis los enics.
E qui s'esjau à l'ora qu'es destreis,
Ben par que cel volri' esser amics.

Mas ieu no sai quals capteners
Me sofri, qu'una m'a conquis
On reviu jois et nais valers
Tal que denan li trassalis.
Qu'ab enquerer del dig m'en ve destrics,
Tan tem qu'el meils lais e diga'l sordeis,
On plus mon cor me ditz: quar no t'en gics?

Ben vei e sai e crei qu'es vers
L'un ab trichar, l'autr' ab dir vers,
Uns ab plors et autres ab ris;
E cel que s vol es manent o mendics:
Mas ieu n'am mais so qu'en ai, qu'esser reis
Que fos senhor d'Escotz et de Galics.

Quar si fos ja del mieus volers
Lo sieus bos coratges devis,
Lai on madomna m tol temers
De so per que plus m'esbaudis!
Qu'anc no l sai dir lauzengas ni prezics,
Mas meillor cor l'ai trop que no pareis:
S'ella no'l sab morrai m'en totz antics.

Tan m'es dos e gens sos vezers
E'l joi que m'es él cor assis,
Qu'ades brota lo bos espers
Qu'en ai, per que m'en enriquis:
Qu'anc tan no fui volpils ni no m camics,
Sol que m'anes à lei, qu'ieu aqui eis
No m saubes far de gran paupreira rics.

Cest es jois e gaug e plazers
En que manta gen s'abelis;
E sos pretz mont' à gran poders,
Quar mans jois sobresenhoris:
Qu'ensenhamens e beutatz l'es abrics
D'un ram d'amor qu'en lei s'espan e creis,
E fara tro qu'ieu sia blanc co nics.

Cest vers sabra, so m pes, violar Audrics,
Quel d'Alvernhe; e dis qu'om ses domneis 
No pot valer plus que ses gra l'espics.

Per qu'ieu cosselh ja no t'en desrazics;
Quar mais conquis aqui on ilh m'ateis,
Que si m dones Fransa'l rei Lodoïcs.

7698, C.

Rossinhol en son repaire
M'iras madomna vezer,
E diras li'l mieu afaire;
Et ilh digat t del sieu ver
E mant sai
Com l'estai.
Mas de mi l sovenha;
Que ges lai,
Per nul plai,
Ab si no t retenha.

Que tost no m tornes retraire
Son estar, son captener;
Qu'ieu non ai amic ni fraire
Don tant ho volha saber.
Ar s'en vai
L'auzel gai
Ab gaug, on que venha
Ab essai,
Ses esglai,
Tro que trop l'ensenha.

Tan quan l'auzel de bon aire
Vi sa beutat aparer,
Dous cant comenset à braire
Si com sol far contra'l ser.
Pois s'apai
Que no brai,
Mas de leis engeinha
Co l retrai
Son pantai:
So qu'ilh auzir denha.

Cel queus es verais amaire
Volc qu'ieu él vostre poder 
Vengues sai esser cantaire,
Per so queus fos à plazer. 
E sabrai
Quan m'irai
De vos, quor que m venha,
Que l dirai,
Si ren sai
Per qu'el lai s'en fenha.

E si l port per que s n'esclaire 
Gran gaug en podetz aver,
Qu'anc hom no nasquet de maire 
Tan de beus posca voler.
Eu mourai
Et irai
Ab gaug, on que venha...
No farai
Quar non ai
Dig qual plag m'en prenha.

D'aisso serai plaidejaire 
Qu'en amor ha bon esper.
No s deuria trigar gaire
Tan quan l'amors n'a lezer;
Que tost cai
Blanc en bai
Coma flors en lenha;
E val mai
Qui'l fag fai,
Ab qu'om l'en destrenha.

7698.

Ben a tengut dreg viatge
L'auzel lai on el tramis;
Et ilh envia m messatge
Segon que de mi s jauzis:
Mot mi platz,
So sapchatz,
Vostra parladura;
Et aujatz
Queill digatz
So don mi pren cura.

Fort mi pot esser salvatge
Quar s'es lonhatz mos amis,
Qu'anc hom de negun linhatge
No vi que tan m'abelis.
Trop viatz
Fo'l comiatz,
Mas s'ieu fos segura,
Mais bontatz
N'agrassatz;
Per qu'ieu n'ai rancura.

Que tan l'am de bon coratge
Qu'ades soi entr'on dormis, 
Et ab lui ai guidonatge,
Joc e gaug, e jois e ris.
E solatz
Qu'ai en patz
No sab creatura,
Tan quan jatz
E mos bratz
Tro que s trasfigura.

Tostemps mi fo d'agradatge
Pos lo vi et anc que l vis;
E ges de plus ric paratge
No volh autr'aver conquis.
Mos cuidatz
Es bon fatz:
No m pot far tortura
Vens ni glatz,
Ni estatz,
Ni caut ni freidura.

Bon'amors ha un uzatge
Com bos aurs quant ben es fis,
Que s'esmera de bontatge
Qui ab bontat lo servis.
E crezatz
Qu'amistatz
Quascun jorn meillura:
Meilluratz
Et amatz
Es cui jois aùra.
Dous auzel en son estatge
E diga l en dreg lengatge
En qual guiza l'obedis.
Abrivatz
N'es tornatz
Trop per gran mezura;
Emparlatz
De bon' aventura.

martes, 13 de octubre de 2026

Peirols. Manta gens me mal razona

Peirols.
2701, 7225, 7614, 7698.

Peirols fo us paubres cavalier d'Alvernhe, d'un castel que a nom Peirols, qu'es en la encontrada del Dalfi d'Alvernhe al pe de Rocafort.



Peirols fo us paubres cavalier d'Alvernhe, d'un castel que a nom Peirols, qu'es en la encontrada del Dalfi d'Alvernhe al pe de Rocafort. E fo cortes hom et avinen de la persona, tan que'l Dalfi lo tenia ab se, e'l vestia, e'l dava caval et armas, et so que mestiers l'avia.
Lo Dalfi si avia una seror que avia nom Sail de Claustra, bela e bona e molt prezada, avinens et ensenhada; e si era molher d'en Beraut de Mercuer, un gran bar d'Alvernhe. En Peirols amava aquela domna, e'l Dalfins la pregava per lui, e s'alegrava molt de las cansos que Peirols fazia de la seror, e molt las fazia plazer à la seror; e tant que la domna li volia ben e il fazia plazer d'amor à saubuda del Dalfi. E l'amor de la domna e de Peirols montet tan que'l Dalfi s'engelozi d'ella, car crezet qu'ella li fezes plus que covengues ad ella; e parti lo de si e l lonhet, e no l vesti ni l'armet. E quan Peirols vi que non se poc mantener per cavalier, el se fe joglar et anet per cortz; e recep dels barons e draps e deniers e cavals. E pres moiller à Monpeslier e i definet.

3794, 7225-6, 7698, C, M.

Manta gens me mal razona
Quar ieu no cant plus soven;
Mas aicel que m'ocaizona
No sab cossi longamen
M'a tengut en greu pessamen
Cilh que mon cors enpreizona:
Tot n'ai perdut jauzimen,
Tal desconort me dona.

Pero si m fos franqu'e bona
Ma domn' al comensamen,
Ara no m'acoill ni m sona
Mas aissi com l'autra gen:
Quar conois que l'am finamen
Aita mal m'o gazardona.
Amors fara falhimen
S'aquest tort li perdona.

De tota joia m'eslonja
Ma domn' e no l'es honors,
Qu'ab pauc de plazen messonja
Me pogra far gent secors.
Quar sai que non es mas folors
So à qu'estendensa lonja,
Don ai fait tantas clamors
Qu'anta n'ai e vergonja.

Partir m'en ai doncs? Eu, non ja; 
Quar son pretz e sa valors 
M'o defen e m'o calonja, 
Qu'ieu no m'aus virar alhors. 
Per tot lo cor m'intra l'amors 
Si co fai l'aigu' en l'esponja 
Tostemps me plaira'l dolors
Com que m destrenh' e m ponja.

Ades volh qu'amors m'assalha
E m guerrei matin e ser;
Contra la sua batalha
No volh ja repaus aver.
E si tot non ai mon voler,
Tals es cilh que me trebalha,
Qu' él mon non es nul plazer
Qu'aquest meu trebalh valha. (1)

Lauzenja ni devinalha
D'enoios no m cal temer.
Sol pessars de lieis no m falha,
Res no me pot dan tener;
Que'l cossir don ieu m'alezer
M'apais meils d'autra vitalha.
Per re qu'eu n'ai' en poder
Mos cors no s'anualha.

Cansos, à totz potz dire ver
Qu' é mon cant non agra falha,
Si m volgues d'amor valer
La bella cui dieus valha.


2701, 3794, 7225-6, C.

Quant amor trobet partit
Mon cor del seu pensamen,
D'una tenso m'assalhit
E podetz auzir comen:
Amics Peirols, malamen
E pois en mi ni en can
Non es vostr'entensios,
Digatz pois que valretz vos?

(1) Note. Ben non è al mondo che al mio mal pareggi. Petrarca.

Amors, tan vos ai servit
E cauzimen nous en pren;
E vos sabetz quan petit
N'ai avut de jauzimen.
Nous ocaizon de nien;
Sol que m fassatz d'er enan
Bona patz, als nous deman:
Quar nul autre gazardos
No m'en pot esser tan bos.

Peirols, metretz en oblit
La bella domna valen,
Que tan gen vos acoillit
E tan amorozamen,
Tot per mon comandamen?
Trop avetz leugier talan;
E non era ges semblan,
Tan gais e tant amoros
Eratz en vostros cansos.

Amors, midons, pois la vit,
Ai amada longamen;
Enquer l'am, tan m'abelit
E m plac al comensamen:
Mas folia noi enten.
Pero mant amic partran
De lor amigas ploran,
Que, si Saladis no fos,
Sai remanzeran joios.

Peirols, Turc, ni Arabit
Ges per vostr' envazimen
No laissaran Tor Davit.
Bon cosselh vos don e gen,
Amatz e cantatz soven.
Iretz vos? e'ls reis noi van;
Vejatz las guerras que s fan,
Et esguaratz dels baros
Co si trobon ocaizos.

Amors, anc mais no faillit,
Er o faz forsadamen:
E prec dieus que m sia guit,
E que trameta breumen
Entre'ls reis acordamen;
Que'l secors vai trop tarzan,
Et auria mestier gran
Que'l marques valens et bos 
N'agues mais de companhos.

Amors, quan li reis iran 
Del Dalfi vos dic aitan: 
Ja per guerra ni per vos
No remanra, tant es pros.

2701, 3794, 7225-6, 7614, 7698, M.

Quora que m fezes doler
Amors ni m dones esmai,
Ara m ten alegr' e gai,
Per qu'ieu cant de mon plazer;
Quar plus ric joi ai conquis
Qu'à mi non tagnia:
E ricors quan s'umelia
Humilitatz l'enrequis.

Be m'agrad' e m'abelis
De dos amics, quan s'escai
Que s'amon de cor verai
E l'un l'autre no traïs;
E sabon loc e lezer
Triar ses falhia,
Qu'en lor bona companhia
No posqu'enoios caber.

D'er enan m'er à tener
Al repropchier qu'om retrai:
“No s mova qui ben estai.”
No farai eu ges per ver,
Que'l flama qu'amor noiris
M'art la noich e'l dia;
Per qu'ieu devenc tota via
Si com l'aur él foc plus fis.

Midons mercei e grazis
La benanansa qu'ieu ai;
E ja non oblidarai
Los plazers que m fai ni m dis.
Qu' é mi non a mai poder
Cilh qu'amar solia;
Qu'en plus franca senhoria
Volh ses engan remaner.

Soven l'anera vezer
La plus avinen qu'ieu sai,
Si'l devinamen qu'om fai
No m'avengues à temer.
Pero mos cors es aclis
Ves leis on que sia;
Quar senes leis no m poiria
Nul joi pro tener qu'ieu vis.

S'ieu fos part la Cros del Ris
Nous pessetz que m pogues lai
Retener nuls paradis.

Tant ai assis mon voler
En ma douss'amia,
Qu'ieu ges de leis no m partria
Per nul autre bon esper.

Cansos, hoimais pos tener
Vas midons ta via,
Qu'ieu sai ben qu'ella volria
Tu auzir e mi vezer.

Dalfi, s'auzes mon voler
Dir à res que sia,
Ab vos ai tan de paria
Que ben saubratz tot lo ver.

Guiraudo lo Ros. A la mia fe, amors,

Guiraudo lo Ros.

Guiraudo lo Ros si fo de Toloza, fils d'un paubre cavalier.



7225, 7698.

Guiraudo lo Ros si fo de Toloza, fils d'un paubre cavalier. E venc en la cort de son seignor lo comte Anfos per servir. E fon cortes e ben cantans; et enamoret se della comtessa filla de son seignor: e l'amor qu'el ac en leis l'enseignet à trobar, e fetz mantas cansos.

Note. Ses chansons au nombre de six sont tendres et faciles, mais pleines de lieux communs d'amour.

// Raynouard : //

I.


A la mia fe, amors,

Gran peccat avetz de me,

Quar no m voletz dar nulh be

Entre totas mas dolors.

Cen vetz ai cor que m recreya,

E mil que ja no farai;

E quar bos afortimens

Val, e deu valer, e vens,

Ja no m dezafortirai.


Mas, segon l' afan qu' ieu tray,

Ai ieu de bos pensamens,

E, malgrat de malas gens,

Aus pensar so qu' a mi play;

E pens que ma domna deya

Per me oblidar ricors:

E sens, cui ieu ges non cre,

Mostra me que no s cove,

E qu' el pensars es folhors.


Mas mal trazen creis honors,

C' om estiers pretz non rete,

E pueys apres aizes ve,

Qu' en aissi s noyris valors;

E qui alques non desreya

Ja no fara bon essay,

Qu' en totz faitz val ardimens:

Mas l' arditz sia temens

Lai on temers valra may.


De plan ardimen morrai,

O m' aucira espavens,

Si merces no m' es guirens:

Doncx ab cal escaparai?

Non sai, mas merces i veya,

Que sens, ni gienhs, ni vigors

No m val ni m' enansa re,

Si 'l blanc cors delgat e le

No vens franqueza e doussors.


Mi son li maltrag sabors,

Mas ma domna, en dreit se,

Se capten mal vas merce,

Quar no m fai qualque secors;

Sobreiramen senhoreya,

Quar sap qu' ieu lo sufrirai;

Que quan m' agr' obs chauzimens,

Me fai erguelh non calens;

Veus tot quan de mal l' estai.


Ben fort aventura ai

Qu' om mais non l' es desplazens;

Ni es belhs aculhimens

Mas quan d' aquels qu' elha fai

A quascun que la corteya,

Segon los corteiadors:

Mas mi non enten ni ve;

Ni ieu, cum qu' elha m mal me,

No m virarai ja alhors.


Belhs Alixandres, l' enveya

Que neguna res vos fai

Es adreitz pretz covinens,

Don vostre cors es manens,

Et a totz jorns si creis may.


II.


Nulhs hom non sap que s' es grans benanansa,

S' enans non sap quals es d' amor l' afans;

E ges per so, bona domna presans,

No m tardasetz hueimais vostra honransa,

S' aver la dei, ni 'l vostres plazers es;

E si no us platz, molt val mentirs cortes;

Et ieu vuelh mais plasen mensogna auzir,

Que tal vertat de que tos temps sospir.


E s' a vos platz mos bes ni ma honransa,

Pois vostres sui, plaza vos mos enans,

Que rics honors, on plus autz es e grans,

Deu miels gardar que non prenda mermansa;

Quar pretz dechai lai on sofrainh merces;

Et ieu volgra q' uns autres o disses,

Quar vos cuidatz, per tal quar vos dezir,

Que us o digua per miels vos convertir.


Tan me fezes plazer vostr' acoindansa,

Qu' hueimais mi par que seria engans,

Si us plazia ma perda ni mos dans;

Qu' anc pueis no vi vostra desafizansa,

Pois a vos plac que per vostre m prezes,

Ni ieu non fis per qu' aver la degues;

Ans sui vostres trop miels que no us sai dir,

Sol quar m' avetz donat de que consir.


Mas quar no us vei, ai temensa e duptansa

Qu' el vostres cors covinens, benestans,

Gais e cortes, avinens, ben parlans,

So teinh' a mal, e n' estau en balansa;

Quar si destricx m' en ven, al mieu tort s' es,

Quar ai estat tan de vostre paes;

Quar plus soven deuria om venir

Lai on hom a a viure et a morir.


III.


A ley de bon servidor

Que sospira e que s complanh,

Quan benanansa 'l sofranh,

E, per cobrir sa dolor,

Fai belh semblan e belha captenensa,

E non a ges de servir recrezensa;

Per tal semblan mi cuiav' ieu cobrir,

E sui destregz plus qu' ieu eys no sai dir,

E fa m falhir ma folha conoyssensa.


Pero al cor ai doussor

Mesclat ab un joy estranh,

En que s' adoussa e s' afranh

Lo mals qu' ai per fin' amor;

Q' umils e fis vau queren mantenensa

A ma dona, en cui nays e comensa

Joys e jovens per que 'l dey obezir;

Qu' el plus aut ram de la flor la remir,

Flors es de pretz, e frugz de gran valensa.


Ai! belh cors francx ab honor,

La genser qu' el mon remanh,

Ieu muer, si cum fetz el banh

Serena, lo vielh auctor,

Que per servir sofri greu penedensa;

Tot en aissi abelhis et agensa

A fin' amor que m vol a tort aucir;

Que nueg e jorn mi nafron siei cossir,

Mas ieu m conort qu' ab merce truep guirensa.


De totas avetz la flor,

Dompna, mas merces hi tanh,

Pueys auretz so que pertanh

A bon pretz et a ricor;

Per merce us prec, dona, qu' amors vos vensa,

Que ja mos chans no us torn' a desplazensa;

Quar ie us tem tan que no us aus descobrir

Mon fin talen, don ieu cug totz morir,

E conosc ben qu' aucir m' a trop temensa.


Mon cor ai en gran folhor,

Per qu' eras en plor e 'n planh;

Quar conosc qu' en folh gazanh

M' an mes mey huelh traydor;

E selh que quier tos temps sa dechazensa

Trobar la deu, senes tota falhensa,

Si cum ieu fatz, que so que plus dezir

m' enfolhetis, e m tolh si mon albir

Qu' aver non puesc de mi eys retenensa.


IV.


Ara sabrai s' a ges de cortezia

En vos, dona, ni si temetz peccat:

Pus que merces m' a del tot oblidat,

Si m socorretz, er vos ensenhamens;

E pus en als, dompna, etz tan conoyssens, 

Conoscatz doncx que mal vos estaria, 

S' entre tos temps no trobava ab vos 

Qualque bon fag o qualque belh respos.


E quar dezir tan vostra senhoria,

Quan m' auriatz a dreg ocaizonat

So qu' anc no fo ni er ja per mon grat,

Si m deuria pueis valer chauzimens;

Pero en me non es ges l' ardimens

Que ja us clames merce, si tort avia;

Qu' ab tot lo dreg n' estauc ieu temeros

Que ja no m puesca ab vos valer razos.


E non es ges valors ni galardia,

Qui destrui so que trob apoderat,

Mas tantas vetz vos o aurai mostrat,

Per que us sembla mos castiars niens;

Pero quant es dona sobrevalens

En pren erguelh sa valors, e desvia;

E ges erguelhs totas vetz non es bos,

Et estai gen a luecx et a sazos.


Anc per ma fe, sol qu' a vos greu no sia,

Non vi nulh cors tan sem d' umilitat

Cum lo vostre, mas be sai de beutat

Ja per autra no sera faitz contens;

Enans sai be que, si eron cinc cens,

Qual que chauzis la gensor, vos penria;

E melher etz, sol que merces y fos:

Mas trop pert hom per un ayp o per dos.


Ades y fatz gran sen e gran folhia,

Quar sui vostres, e no m' en sabetz grat;

Mas ja non vuelh qu' en blasm' om ma foudat;

E volria que m fos lauzatz lo sens,

Quar de bon sen mov bos afortimens,

Et anc fols hom no s' afortic un dia,

Ni ieu no vi anc bon drut nualhos,

Per qu' ieu m' esfortz d' esser aventuros.


Vostr' om serai si ja non vos plazia,

E vostres sui, qu' amors m' a ensenhat

Que no creza fol respos ni comjat;

Que si 'ls crezes, mortz fora recrezens,

E morrai tost, si calaquom no vens;

Ieu que vos lais, o vos que siatz mia,

Tot y murrai o serai poderos:

Aquest conort mi te de mieg joyos.


Alixandres, de cor y entendia

Dieus, quan formet vostre cors amoros,

E parec be a las belhas faissos.


Bona domna, merces y tanheria,

Car si aissi pert mon senhor e vos,

Greu aurai mais esmenda d' aquest dos.


V.


Auiatz la derreira chanso

Que jamais auziretz de me,

Qu' autre pro mos chantars no m te,

Ni ma dompna no fai semblan qu' ie 'l playa;

Pero non sai si l' am o si m n' estraya,

Quar per ma fe, dompna corteza e pros,

Mortz sui si us am, e mortz si m part de vos.


Mas a plus honrad' ochaizo

Murrai, si us am per bona fe;

Sitot noqua m faitz autre be, 

Tot m' es honors so que de vos m' eschaya; 

Et ieu cossir on plus mon cor s' esmaya, 

Que qualqu' ora es hom aventuros; 

Quar ges tos temps no dur una sazos.


Sivals no l' am ges en perdo,

Quar ades mi ri quan mi ve,

Sol aquest respieg me soste

E m sana 'l cor e m reve e m' apaya:

Quar semblans es, et es vertatz veraya,

Si mos vezers li fos contrarios,

No m mostrera belh semblan ni joyos.


E ja non er ni anc no fo

Bona dona senes merce,

Et on mais n' a, plus l' en cove;

Ni anc non vi erguelh que no dechaya; 

Ieu non dic ges que ma dona erguelh aya, 

Ans tem que lieis m' aya per ergulhos, 

Quar l' aus querre so don mi tarza 'l dos.


Pus ses vos non truep guerizo,

Dona, ni non dezir mais re,

Gent m' estara, s' a vos sove 

Del vostr' ome cuy espavens esglaya. 

Mon cor an pres, dona corteza e guaya, 

Vostre belh huelh plazent et amoros: 

Pres sui ieu be, mas bel' es ma preizos.


Tan formet dieus gent sa faisso,

E tant a de beutat en se,

Per qu' ieu sai e conosc e cre

Qu' el gensers es del mon e la plus guaya; 

E quar li platz qu' ieu sa valor retraya,

Cuia m' aver ajudat a rescos:

Pero bon m' es, mais mielher volgra fos.


Senher Dalfi, tant sai vostres fags bos, 

Que tot quan faitz platz et agrad als pros.


Dona, merce, avinen, bel' e pros,

Que per vos mor En Giraudet lo Ros.