Mostrando entradas con la etiqueta Bezers. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Bezers. Mostrar todas las entradas

martes, 20 de octubre de 2026

Johan Esteve, Bezers, pastorella 1, 2 + retroencha + vaquiera

Johan Esteve, de Bezers.

Johan Esteve, Bezers, pastorella 1, 2 + retroencha + vaquiera



7226.

Pastorella que fes J. Esteve, en l'an 1275.

L'autrier él gai temps de pascor
Quant auzi'ls auzeletz cantar,
Per gaug que m ven de la verdor
M'en issi totz sols delechar;
Et en un pradet culhen flor
Encontrei pastora ses par,
Cuend' e plazen,
Mot covinen,
Anhels seguen.
La flor culhen
Dizia
Qu'anc dia
De far amic non ac talen,
Quar via
S'en cria
Don malvestatz pren naissemen.

Saludiei la, quar à gensor
No cre qu'om vis anhels gardar;
Et elha mi, don ac pavor
Quar no m vi tro m'auzi parlar;
E dis: senher, no m'a sabor
Qu'aiatz aissi faitz vostr' anar.
Pecx etz de sen
Non per coven.
A dieu me ren,
Qu'anatz queren?
Parria
Qu'espia
Fossetz de qualque folla gen,
Ous guia
Falsia
Del fals plazer qu'amors desmen.

Greu pot hom jutjar per semblan, 
Toza, fi m'ieu, senes falhir; 
Quar mant bo ten hom per truan 
E mant malvat vei mout grazir. 
Per queus prec que d'aissi enan
Vulhatz ans que parletz auzir:
Que ieu non so
Sers d'ochaizo;
Mas sius sap bo
M'amor vos do.
Trobada
Pus fada
Vos agr'ops, senher, acsetz: no
M'agrada.
L'estrada
Seguetz, anatz, faitz vostre pro.
Toza, fi m'ieu, ans que m'en an
Vos farai lo dous joc sentir,
Qu'entre amiga et aman
Se fai, mar ges nous vuelh aunir.
Tan me platz vostra beutat gran,
Qu'estiers de vos no m vuelh partir
Qui m mou tenso
D'aital razo
No sap qui m so,
Senher, ni co
Irada,
Torbada
M'en fetz l'autrier un folh cusso.
Mainada
Blasmada
No vuelh é mi aia parsso.

Toza cuenhta, tal que m vejatz
Beus valrai ieu mais que pus belh, 
Que d'aver sui rics e bastatz
E far vos n'ai part cors irnelh.
Per queus prec que m'amor vulhatz,
E fassam lo dous joc novelh
Ins él jardi,
Lai sotz selh pi;
Que mais ses fi
Valretz per mi.
Ma pensa
No s gensa,
Senher, al vostre pro; quar si
Entensa
Ges tensa
Acsetz, tengratz vostre cami.

Na toza, si vos sabiatz
Can gent vas amor mi capdelh,
Cre que de las flors que portatz
M'en fessetz leumen un capelh.
Mantenen menan gran solatz
Intrem no'n sotz un arborelh.
Don s'esjauzi,
Quar son pretz fi
Non l'esvazi;
E dis aissi:
M'agensa
Que m vensa,
Senher, vostr' amor ses tot si.
Plazensa,
Parvensa
M'avetz. Ab aitan fezem fi.

Suffrensa,
Valensa
A'n Guillem de Lodev' ab si,
Qu' ofensa
No s pensa
Mar al Belh-rai qu'am mais de mi.



7226.

Retroencha que fes J. Esteve, 1281.

Si m vai be ques ieu non envei
D'est mon autra benanansa.
Ricor de comte ni de rei
No cre m des tan d'alegransa
Quo fai la gensor,
Qu'es de beutat flor
A tria;
Que ieu ai s'amor
Et ill ass' onor,
L'amia.
Ben dei cantar gaiamen,
Pus ai tan gai jauzimen.

Quar am lieis enaissi que mei
Et ilh me d'aital semblansa;
Et em d'un cor e d'una lei.
Non es grans meravelhansa
S'ieu ne fas lauzor,
Quar non sai melhor
Ni s lia
Él mon bellazor.
E qu'ieu amador
Sieus sia;
Ben dei, etc.

La bella à cui eu soplei
Me dobla la benanansa
En que m ten, quar sa beutat vei
Que non a par ni engansa:
Qu'ab sa resplandor
Tud' autra clardor,
Quo'l dia
L'estela d'albor.
Per que m'a sabor
Qu'ieu dia:
Ben dei, etc.

Franquez'e bontat a ab sei 
La gaia res ses duptansa;
Que platz li que m'en esbaudei, 
Quar sap qu'enantisc s'onransa: 
Per que m'avigor
Gais jois, qui qu'en plor
O'n ria.
Doncx pus chantador
M'a fach ses clamor
M'amia,
Ben dei, etc.

Ieu chan gaiamen quo far dei,
Quar gaia domna m'enansa
Ab gai cors, à cui platz domnei
Quant honor noi pren mermansa.
Mai m'es que seror,
Quar ilh me secor
De guia
Qu'ieu no m sent dolor,
Mas jois ses error
Que m guia.
Ben dei, etc.

Guillem a valor
De Lodev' e cortezia;
E'l Belh-rai franquor
Qu'ieu gais per s'amor
Estia
Ben dei cantar gaiamen,
Pus ai tan gai jauzimen.

7226.

La 2.a pastorella, l'an 1283.

Él dous temps quan la flor s'espan
Sus él verjan ab la verdor, 
M'anava totz sols delechan,
Del joi pessan que m ven d'amor.
En un deves anhels garan
Ieu vi denan ab un pastor
Gaia pastorella,
Covinent e bella,
Que vesti gonella
D'un drap vetat belh,
E'l pastorelh.

Pres d'elh me mis en loc rescos,
Que nulh d'amdos no m posc vezer, 
E'l pastora moc sas razos 
Com gai'e pros; e dis: per ver,
Gui, mon paire m vol dar espos 
Vielh, raïnos, e ric d'aver. 
Mal' er la chauzida, 
Dis Gui, sius marida, 
Na Flors, eus oblida 
Selh que per marit 
Avetz chauzit.

En Gui, mos cors vos es volvens
Quar paupramens vos vei estar.
Na Flors, paupre jov' es manens,
Quan viu jauzens, pus ses duptar
Que'l vielh ric qu'es tot l'an dolens;
Qu'aur ni argens no l pot joi dar.
En Gui, que queus aia
Dig, amor veraia
Vos port, nous desplaia;
Que fin cor verai,
Amics, vos ai.

Del loc don los agui scotatz
Vengui empatz tro elhs ses brui,
Baizan los trobiei abrassatz,
D'amor nafratz, joi entr' amdui.
Saludiei los, mas ver sapchatz
Que saludatz per elhs no fui;
E'l pastora blonda
Dis non jauzionda:
Senher, dieus cofonda
Qui joc jauzion
Tolh al belh blon.
Na Flors, per queus desplatz de mi 
Mas quez à'n Gui quar aissi so? 
Senher, vos nostres noms cossi 
Sabetz aissi? Ans me sap bo. 
Na Flors, tan pres era d'aissi 
Que'ls noms auzi e la tenso 
Senher, noi fo facha
Folor ni atracha. 
Toza, qui s'en gacha 
De ben fai atrag 
Qu'a tostemps fag.

Ma razo retracha,
Ses tota empacha
Parti m de lur pacha;
Non lur fi empag;
Pus ni retrag.

En Guillem a facha
De Lodeva gacha
De valor antracha,
Per qu'ieu s'onor gach,
Bel-rai, be fach.

7226.

Vaquiera que fes J. Esteve, 1288.

Ogan ab freg que fazia
En la chalenda d'abril,
D'Olargue pel boi venia
Sols cavalgan tost e vil;
E vi de pres d'un cortil
Vaquiera,
Ab una vaca sotil
Et ab so vedelh
Que gardava;
Et orava
Mout devotamens,
E baissava
E levava
Co fai contenens.

Ves lieis tengui dreg, l'estrada
Laissiei e mon dreg cami.
Quan me vi'l gen faissonada
Venir, s'orazo feni,
Saludiei l ez elha mi,
La genta,
E m senhet e m benezi
Co si mort me vis. 
Toza cara
Queus fai ara 
Si me benezir?
Senher, car a
Vostra cara 
Semblan de murir.

Toza, vos qu'etz plazenteira
No m digatz mon desplazer,
Qu'ieus port amor vertadeira:
Siatz ab me d'un voler. 
En dieu aiatz vostr' esper, 
Que vida,
Senher, nous conosc per ver: 
Membreus de la mort. 
Toza, gaire,
Per mon paire,
Vos no m conortatz.
Senher fraire,
A mal aire
Us vei, de que m desplatz.

Vos m'en guerretz leu, na toza,
Si m'autrejatz vostr' amor.
Senher, de dieu sui espoza,
Qu'ieu no vuelh autre senhor.
Toz' an vos facha menor
Bechina?
Senher, pel rei qu'ieu azor,
Non; mais per mon cor
Vuelh servire,
Tro fenire,
Aquelh que per nos
Volc sufrire,
Ab martire,
Greu mort en la cros.

Quar servir dieu vos agensa,
Toza, n'ai gran alegrier. 
Senher, mortz me fai temensa, 
Q'us no sap jorn vertadier
Ni hora;
E pert lo dous gaug entier
Qui mor en peccat.
Toza gaia,
A dieu plaia,
Si co'l mon soste,
Que savaia
Mortz nos traia:
E viriei mon fre.

Con que vaia,
Guillem, gaia,
De Lodev' ab se
Pretz qu'esmaia
Gen savaia
E'ls valens mante.
Mombelh, raia
Ta veraia
Beutatz, qu'om no cre,
Sol que l'aia
Vista, n'aia
Tan lunh autra re.

Raimon Gaucelm de Bezers. A penas vauc en loc qu'om no m deman:

Raimon Gaucelm de Bezers.

Raimon Gaucelm de Bezers. A penas vauc en loc qu'om no m deman:



2701, 7226.

A penas vauc en loc qu'om no m deman: 
R. Gaucelm, avetz fag res novel? 
Et ieu à totz respon ab bon talan, 
Quar totas ves m'es per ver bon e bel; 
E m plai quant aug dir de mi: aquest es 
Tal que sab far coblas e sirventes.
E no per so qu'ieu volha qu'om del mon 
Me don raubas, qu'ieu n'ai pro e sai don.

E per so n'ai joi et alegrier gran,
Quar mant home valen me fan cembel
De lor amor e me venon denan. 
Qu'estiers nul temps no gazanhei castel, 
Borda ni mas, ni'l quart d'un clarmontes,
Ans me costa que val cinc cents tornes:
Mas non o planc, quar d'aval o d'amon
N'aug mais nomnar lo meu frair' en Ramon.

Pero aquel que dis que trop mal fan
Cels que donon ment plus que fals mezel; 
Quar qui dona a lauzor on que s'an,
E grat de dieu que'l mon ten en capdel:
Quar ses donar nuls hom valens non es. 
Pero val mais lo dos on plus francs es,
Quan caritatz l'adutz à cor volon,
Lai on merce li fai planca ni pon.

Mas negus hom no vei, don m'es pezan,
Qu'à son manjar negun paupres apel;
E sai ne motz que dins lai on estan 
S'acluzon plus no fa son past auzel.
E sai prelatz e terriers e borzes
Que s veston quetz quascus de mes en mes,
Que quascus vent sos vestirs à rescon;
Qu'à nul paupre no vei negus aon.

Negus d'aquest no fan ges lo semblan
De San Marti, que partis son mantel
Ad un paupre qu'anava tremolan;
Et es me greu, quar sai qu'estran mazel
Sera d'els fatz lai on la cremor es
Del foc d'ifern; e sai que mal lor es
Quan hom lor ver en cantan lor despon;
Pero mens pres aquel que mais en gron.

Sirventes vai drech camin à Pales
Al mieu frair' en Ramon Gaucelm, quez es
Savis e ferm; et a fin cor volon
De far bos faitz aitan quant hom del mon.

Bernat d'Auriac. S'ieu agues tan de saber et de sen

Bernat d'Auriac, mayestre de Bezers. 

Parnasse occitanien, Amazon Kindle

7226.

Fort voluntiers fari' una canso;
Quar re no val sabers qui no'l despen.
Que s'aviatz mil marcs d'aur o d'argen,
E'ls teniatz rescondutz nueg e dia,
Ja quel tesaurs autre pro nous tenria:
Ni sens non es entre las gens prezatz
Tro qu'es en faitz o en digz demostratz.

E qui sos digz de bona razo pren
No cal temer que diga si be no;
Et ieu sai los dire de tal razo
Don dizen ver non puesc dir fallimen.
E sabetz don? no, mas ieu solamen.
Ni ja negus per quan privatz me sia
Non o sabra: mas pero si s sabria
Quanc non agui plazer ni'n fui privatz,
Mas sol d'aitan qu'en sui enamoratz.

Aisso'n volgra, ses mal entendemen,
Ab ma domna jogar en sa maizo
Un joc d'escacs, ses autre companho
Que no s'anes del joc entremeten,
E qu'ieu l disses un escac sotilmen
En descubert, quar plus bel joc seria.
Pero volgra, quar sa honor volria,
Que quan fora nostre joc afinatz,
Qu'ieu remazes del joc vencutz e matz.

viernes, 13 de octubre de 2023

Complaintes Historiques. I. Quascus plor e' planh son dampnatge, Guillaume, moine de Beziers.

Complaintes Historiques.

Raynouard, choix, poésies, troubadours, kindle


I.


Quascus plor e' planh son dampnatge,

Sa malanansa e sa dolor,

Mas ieu las! n' ai en mon coratge

Tan gran ira e tan gran tristor

Que ja, mos jorns, planh ni plorat

Non aurai lo valen prezat,

Lo pros Vescomte, que mortz es,

De Bezers, l' ardit e 'l cortes,

Lo gai e 'l mielh adreg e 'l bon,

E 'l melhor cavallier del mon.


Mort l' an, et anc tan gran otratge

No vi hom, ni tan gran error

Mais far, ni tan gran estranhatge

De dieu et a nostre senhor,

Cum an fag li can renegat

Del fals linhatge de Pilat

Que l' an mort; e pus dieus mort pres

Per nos a salvar, semblans es

De lui, qu' es passatz al sieu pon

Per los sieus estorser laon.


Mil cavallier de gran linhatge

E mil dompnas de gran valor

Iran per la sua mort a ratge,

Mil borzes e mil servidor

Que totz foran gent heretat,

Si 'lh visques, e ric et honrat:

Ar es mortz, ai dieus! quals dans es!

Guardatz quals etz ni quo us es pres,

Ni selhs qui l' an mort qui ni don,

Qu' eras no ns acuelh ni ns respon.


A senhor tan fort deu salvatge

Esser, al gran et al menor,

Quan del sieu honrat senhoratge

Nos membrara e de l' honor

Que ns fetz et de la fezautat

Vas selhs qu' eron a mort jutjat:

Ar es mortz, ai dieus! quals dans es!

Caitieu, cum em tug a mal mes!

Vas qual part tenrem, ni ves on

Penrem port, tot lo cor m' en fon!


Ric cavallier, ric de linatge,

Ric per erguelh, ric per valor,

Ric per sen, ric per vassallatge,

Ric per dar e bon servidor,

Ric d' erguelh, ric d' umilitat,

Ric de sen e ric de foldat,

Belhs e bos, complitz de totz bes,

Anc no fo nulhs hom que us valgues;

Perdut avem en vos la fon

Don tug veniam jauzion.

Selh dieu prec que fetz trinitat

De se mezeis en deitat,

Qu' el cel, on lo maior gaugz es,

Meta l' arma, e non li pes,

Et a totz selhs qui pregatz son

De son ben soccor' et aon.

Guillaume, moine de Beziers.

https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1968_num_11_44_1461

https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Viscounts_of_B%C3%A9ziers


Index:


II, mon chan fenisc ab dol et ab maltraire

III, Si cum sel qu es tan grevatz

IV, Fortz chauza es, que tot lo maior dan

V, Cascus hom deu conoisser et entendre

VI, Ailas! per que viu lonjamen ni dura

VII, Era par ben que valors se desfai,

VIII, Anc non cugey que m pogues oblidar

IX, Belh senher dieus, quo pot esser sufritz

X, Planher vuelh En Blacatz en aquest leugier so,

XI, Molt mes greu d' En Sordel, quar l' es falhitz sos sens,

XII, Pus partit an lo cor En Sordel e 'N Bertrans

XIII, Ab marrimen et ab mala sabensa

XIV, Razos non es que hom deya chantar

XV, Ples de tristor, marritz e doloiros

XVI, Aissi quo 'l malanans,

XVII, Planhen, ploran ab desplazer