Mostrando las entradas para la consulta boscatge ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta boscatge ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas

domingo, 25 de octubre de 2026

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,

Peire Guillem, nouvelle allégorique.

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,



Ms. de Paris, fr. 22543, fol. 147 (R). - Grdr. § 19, p. 22. St. p. 46.

Lai on cobra sos dregs estatz,
que naicho las flors per los pratz,
e brotono bruelh e boscatge,
e son gai li auzel salvatge
e li albre vestit de nuo,
ieu m'estava a Castelnuo.
E levie me un jorn mate: (y me vach eixecá un día pel matí)
era dos temps, clars e sere, (dous: dols; cla, seré, sereno)
ses bruma e ses ven e ses nauza, (ses : sense)
el temps que chanta la alauza, (laudeta, lauzeta, alouette)
lai en Pascor. (primavera)
Et ieu volgui vas mo senhor
anar, que te cort a Murel, (Muret, v. 1213.)
per que l'anar me fo plus bel,
e cochie fort mos cavaliers (cochie : vach doná pressa; cochar)
que digo a lors escudiers
que prenguan lors armas de briu,
qu'enquer passarem Corbairiu, (Corbolium, Corbeil?)
si l dia dura.
Ab tant anie m'en l'anbladura
tot mon cami,
parlan d'en Folcuens e d'en Gui,
cal amet mai.
Ab tant vec vos venir de lai
un cavazier, (cavalier, cavallier; caballé)
bel e gran e fort e sobrier
e lonc e dreg e ben talhatz! (lo contrari a Mario Sasot)
Dir vos ai a que l conoscatz:
tot so que l ve de lhui fa festa,
que l peal a bloy sus en la testa, (pel rubio; bloy, bloi; blonde)
e fon per la cara vermelhs,
car tocat l'i ac lo solelhs,
qu'escapatz fo del clar mati.
Et anc nulhs hom que fos aqui
non vi plus gay ni menhs iros.
Los huelhs ac vars e amoros,
e l nas fo bels e gen formatz,
e las dens foro, so sapchatz,
plus blancas que non es argens;
la boca fresca e rizens;
larc ac lo col, la gola blanca
plus que neus ni flors sus en branca;
amplas espallas e costatz, (com Daniel Vives Albesa)
e pels flancs fon gros e cairatz;
lonc cors e dalgatz per sentura: (prim; delgat; delgado)
e fon larcs per la forcadura,
cambas e coichas de faisso.
El pe portet un sabato
de safis, fag ab esmerauda,
de l'autre pe anet en caussa.
Et el anet vestit de flors,
totas de diversas colors;
mantel e blial de violas
portet, e sobrecot de rozas,
e caussas de vermelhas flors,
que negus hom non vi gensors;
et ac el cap una garlanda
de flor de gaug ab alamanda.
E dirai vos del palafre
cals fo, que non mentrai de re:
la coa ac negra e l'una anca,
e l'autra com avori blanca; (avori : evori : ivory : marfil)
e l'espalla drecha ac biza,
e la senestra tota griza, (esquerra, zurda)
la cri e la testa vermelha,
et ac gruegua l'una aurelha, (y teníe groga una orella)
e per l'al res el fo ferrans,
e no fon trop pauc ni trop grans.
De la sela, senes messonja,
puesc vos dire cossi fo conja:
tug li arsso foro de jaspe
e la sotzsela d'un diaspe,
e l cuer fo d'una serpentina
que valc tot l'aver de Mecina. (Messina)
L'us estriop fo de calssadoine (v. estruep; estribo)
e l'autre fo de cassidoine.
Lo fre ni l peitral, ses doptansa,
comprar no poiria l rei de Fransa,
e que lhi valgues l'emperaire;
car tot lo tesaur del rei Daire
valo doas peiras que i so;
et anc lauram d'aital faisso
non vi mais nuls hom bateiatz;
que l'aver de trenta ciotatz
val lo carboncles qu'es al fre,
que la nug escura al sere
vira cum pel bel jorn d'estiu.
Anc cavasier plus agradiu
no vitz, plus bel ni plus auzart.
Et anet li de l'autra part
una dona mial tans plus bela
que glai ni flor, can renoela;
ni neu ab gel, can cai en branca,
non es de la mitat tant blanca
cum la gola ni ls pes ni ls mas. (gola, peus, mans)
E de la cara soi certas
qu'es plus blanca e plus colorada
que roza de mai brotonada:     (rosa de mach; rosa de mayo)
veus tota sa fina color!
E portet garlanda de flor
eus cabels que son lonc e saur,
que per ma fe sembleron d'aur,
tant foron belh e resplandens.
Huels amoros, gais e plazens (ulls; una de les varians)
ac, e non cara estrunada,
e fon graila e grassa e dalgada,
e no portet vestir de sirgua,
ans portet be vestir de lhirgua,
mantel e blial e gannacha.
Plus fo escaficha e be facha
que dona qu'hom puesca trobar;
car anc Dios non formet sa par (Deu, Deus)
de gran beutat e de cunhtia.
E que voletz que plus vos dia? (y qué voléu que mes tos diga)
Que l fre e l peitral e la sela     (freno, pitral, cadira : silla)
val mai que l'aver de Castela (Castella, Castilla)
ab los cinc regemes d'Espanha. (los sing reinos de España)
E l palafre fon de Bretanha,
e es plus vertz qu'erba de prat,
e fo vermelha la mitat,
e la cri e la coa saissa;
e per la cropa una faissa (grupa, faixa)
ac plus blanca que flor de lir; (mes blanca que flo de lis: lliri)
e valc dos tans, senes mentir,
que l palafre del cavasier.
Ab tant vec vos un escudier
e una donzela apres! (y una donsella después, detrás)
E fo m veiaire que portes
un arc d'alborn, bel per mezura,
e tres cairels a la sentura
don l'us es resplendens d'aur fi
e l'autre d'acier peitavi,
gent furbit e gent afilat; (afilat, esmolat)
e l ters es de plum roilhat, (plom)
ab una asta torta de boih,
ab que fier tot amador moih
e amairitz, cant vol trair.
De la donsela, ses mentir,
no sai si s'es bruna ni blanca,
que ls cabels li van tro part l'anca,
si que cobren tota la sela,
qu'om non ve arsso ni sotzsela;
davan li van tro a l'artelh.
E portet un blial vermelh;
mas ieu no sai si s'es be facha, (pero yo no sé si está ben feta)
que, cum si agues capa o gannacha, (com si tinguere capa, garnacha)
la cobro per tot li cabelh.
Et anc no vitz plus bel parelh
del donzel et de la donzela.
E que cuiatz que faria ela?
Anet chantan un chan noel,
si qu'entendo l boi e li auzel
e s'en laissavo de chantar. (s'en dixaben o dixáen de cantá)
E chantet gent, azaut e clar,
e dih: "Dona ses amador
e cavasier senes amor
per tal qu'om los pogues triar
de mest cels qu'amon leialmen;
e dona c'ama per argen
ni sap son mercat al colgar,
volgra l'avengues ad anar
en camia desafiblada."
Ab tant vec vos per meg l'estrada
venir la dona e l cavasier!
Et ieu saludie los premier 
e dissi: "Senher, Dios vos sal
e vos gart d'ira e de mal,
vos, la dona e la companhia."
Et el dih: "Dios vos benezia,
Peire Guillem, e us laih trobar
dona que us am de cor leial,
que tant lonc tems l'avetz sercada."
“Senher, et ieu ja l'ai trobada,
de cui soi ieu mial tans que mieus.”
"E vos podetz ben esser sieus,
Peire Guillem, qu'ilh non es vostra."
“Senher, pel bel semblan que m mostra
me teni de lies per paguatz."
“Aichi paih hom d'amor los fatz,”
dih la dona, “bels amics fraire.”
“Dona, e s'ieu l'am ses cor vaire,
no me pot be valer merces?”
"Amics, e merces, en que n'es, 
que anc noca fo en son repaire?”
"E i fo, dona, ges non a gaire,
que volc qu'eu fos ses autre sieus."
"A mal senhor laissa hom sos fieus,
amics," so dih lo cavasiers.
"E qui no pot passar estiers,
senher, per que los laissara?"
"Peire Guillem, car servira
cum hom forssatz, c'als non pot faire".
"Senher, per l'arma vostre paire,
diguatz me, don me conoissetz,
mas ta soven me mentavetz?
Car remanetz enuegh ab mi,
car anc per ma fe non aigui
un osde que tant m'abelis,
ni anc nulh tems home no vis
que ta be fos per tos tems vostre.
Doncs estatz ab mi que us o mostre,
qu'eu vos o quier per amor Dio."
"E no remanra aitant lio,"
s'a ditz la dona, “mas li platz.
Mas pres de fontaina e de pratz
nos matetz, e pres de boscatge,
car li castel nos so salvatge;
mas nos partim dels Catalas,
que menhs n'i trobam de vilas
que de gentils de l'encontrada."
“Dona, en bela alberguada
estaretz, e luenh de castel.
En un verdier, claus de rauzel,
estaretz sotz un bel laurier, (v. novas del papagai)
on cor fontaina sul gravier,
fresca, freja, clara e genta."
"Aital fontaina m'atalenta,"
dih la dona e l cavasier.

viernes, 23 de octubre de 2026

Guillem de Saint-Gregori. Be m platz lo gais temps de Pascor

Guillem de Saint-Gregori.

Chrestomathie provençale, Karl Bartsch, Eduard Koschwitz, Eduard Wechssler

que fai foillas e flors venir,
e platz mi quand aug la baudor
dels auzels que fan retentir
lor chan per lo boscatge;
e platz me quand vei sobre ls pratz
tendas e pavaillos fermatz,
e ai gran alegratge
quand vei per campaigna rengatz
cavalliers e cavals armatz.
E platz mi quan li corredor
fan las gens e l'aver fugir,
e platz mi quand vei apres lor
gran ren d'armatz ensems venir;
e platz m'e mon coratge
quand vei fortz chastels assetgatz (assetjatz)
e ls barris rotz et esfondratz,
e vei l'ost el ribatge,
qu'es tot entorn claus de fossatz
ab lissas de fortz pals serratz.
Et atressi m platz de seignor
quand es primiers a l'envazir, (invadí; invadir; atacá; atacar)
en caval, armatz, ses temor,
c'aissi fai los seus enardir
ab valen vassalatge;
e pos que l'estorns es mesclatz,
chascus deu esser acesmatz
e segre l d'agradatge,
que nuills hom non es ren prezatz
tro qu'a mains colps pres e donatz.
Massas e brans, elms de color,
escutz traucar e desgarnir
veirem a l'intrar de l'estor,
e mains vassals ensems ferir;
don anaran a ratge
caval dels mortz e dels nafratz.
E quand er en l'estor intratz,
chascus hom de paratge
non pens mas d'asclar caps e bratz,
que mais val mortz que vius sobratz.
E us dic que tant no m'a sabor
manjars ni beure ni dormir
cuma quand aug cridar: "A lor!"
d'ambas las partz, et aug bruir
cavals voitz per l'ombratge,
et aug cridar: "Aidatz, aidatz!" (ajudéu!; ayudad!)
e vei cazer per los fossatz
paucs e grans per l'erbatge,
e vei los mortz que pels costatz
ant los tronçons ab los cendatz. (ant : an : han : tenen; tienen)
Pros comtessa, per la meillor
c'anc se mires ni mais se mir
vos ten hom, e per la gensor
domna del mon, segon qu'aug dir.
Biatritz, d'aut lignatge,
bona domn' en ditz et en fatz,
fons lai on sortz tota beutatz,
bella ses maestratge,
vostre rics pretz es tant poiatz
que sobre totz etz enansatz.
Baron, metetz en gatge
castels e vilas e ciutatz
enans qu'usquecs no us guerreiatz.

Guillem de Saint-Gregori. Be m platz lo gais temps de Pascor

Guiraut de Borneil. Reis glorios, verais lums e clartatz, + Un sonet fatz malvatz e bo ++

Guiraut de Borneil.

Guiraud, Giraud, Guiraut, Giraut, Girautz ; Borneil, Bornelh, Bornelh, Borneill, Bornell, Borneil, Borneyll, 1138 – 1215


I. 

“Reis glorios, verais lums e clartatz,
Deus poderos, Senher, si a vos platz,
al meu companh sias fizels aiuda,
qu'eu non lo vi, pos la noitz fon venguda;
et ades sera l'alba.
Bel companho, si dormetz o velhatz,
non dormatz plus, suau vos ressidatz,
qu'en orient vei l'estela creguda
qu'amena l jorn, qu'eu l'ai ben conoguda;
et ades sera l'alba.
Bel companho, en chantan vos apel:
non dormatz plus, qu'eu aug chantar l'auzel
que vai queren lo jorn per lo boscatge,
et ai paor que l gilos vos assatge;
et ades sera l'alba.
Bel companho, eissetz al fenestrel
et esgardatz las ensenhas del cel;
conoisseretz si us sui fizels messatge:
si non o faitz, vostres n'er lo dampnatge;
et ades sera l'alba.
Bel companho, pos mi parti de vos,
eu no m dormi ni m moc de ginolhos,
ans preguei Deu, lo filh sancta Maria,
que us mi rendes per leial companhia;
et ades sera l'alba.
Bel companho, la foras als peiros
me preiavatz qu'eu no fos dormilhos,
enans velhes tota noit tro al dia;
aras no us platz mos chans ni ma paria;
et ades sera l'alba.”
“Bel dous companh, tan sui en ric sojorn
qu'eu no volgra mais fos alba ni jorn,
car la gensor que anc nasques de maire
tenc et abras, per qu'eu non prezi gaire
lo fol gilos ni l'alba.”

II. 

Un sonet fatz malvatz e bo,
e re non sai de cal razo
ni de cui ni cum ni per que,
ni re non sai, don mi sove,
e farai lo, pos no l sai far,
e chant lo qui no l sap chantar.
Mal ai qu'anc hom plus sans non fo,
e tenc avol home per pro,
e don assatz, quan non ai re,
e voill mal celui qui m vol be;
tant sui fis amics ses amar
c'ancse m pert qui m vol gazaignar.
Ab celui vauc qui no m somo,
e quier li, quan non a que m do;
per benestar sui ab Jaufre,
qu'aissi sai far so que m cove,
qu'eu m leu quand mi degra colgar,
e chant de so, don dei plorar.
Detorn mi vai e deviro
foudatz, e sai mais de Cato;
deves la coa l vir lo fre,
s'altre plus fols no m'en rete,
c'aital sen me fich enseignar
al prim c'ara m fai foleiar.
Drutz ai estat una sazo
senes engan ab traizo;
ab orgoill ai clamat merce
a l'autrui ops si cum per me,
qu'estra mon grat cuit acabar
e quier so que non voill trobar.
Domna sai, ja no voill que m so,
ni, si m fai mal, que lo m perdo;
si s volia colgar ab me,
a pauc no vos jur per ma fe
que pro m'en faria preiar;
mas non deu hom trop soanar.
E qui m fai ben a guizerdo,
eu l sai ben trobar ochaizo,
per que l servizis si recre.
Aissi sai eu far de mal be:
per malvestat cui' eu levar
e mais valer per sordeiar.
No sai de que m'ai fait chanso
ni cum, s'autre no m'o despo,
qu'aitals foudatz sabers m'ave,
re non conosc que m'aperte;
cela m'a fait outracuiar
que no m vol amic apelar.
Eu cuit chauzidamen parlar,
e dic so que'm fai agaitar.
Ela m pot e mon sen tornar,
si m degnava tenir en car.
Si m volgues amic apellar,
enquers pogra mon sen cobrar.

III.

Ops m'agra, si m'o consentis
la sazos del temps entenerc,
qu'en calque solatz m'esgauzis,
que contra l freit m'agr' ops vestirs,
e contra l tort qu'eu prenc merces,
e contra l trop tazer chantars,
e contra l camje dels baros
francs seigner e cortes e bos.
E jagra plus chaut los matis,
si m sentis mos ops dinz l'alberc,
que ja forsatz fors non eissis,
que pena m'es a mainz grazirs;
e qui soferre s'en pogues,
ben fora n'auia demandars,
empero si donars non fos,
ja non saubr' om qui s fora pros.
E plagra mais a mos vezis
manens que paubres, que, pos cerc
totz mos ops, us no m'er tant fis,
pro vetz no il enoi l'escondirs;
e qui trop cerc' autrui conres,
sofraignera il cals que disnars,
e pos s'aficha de somos,
sembla il failha pans e maisos.
Be s pagra genseis, so m'es vis,
ancaras sobre son ausberc,
s'autra madaula li faillis,
del seu, que trop n'es bels servirs;
e qui s fai de l'autrui cortes,
pos del seu sera sobravars,
ges no m'es vis aport razos
c'a lui repaire l guizerdos.
Ges m'agra forsa l'autrui vis;
no m'a s'eu m'oblit ni m'esperc
de far aisso c'om mi grazis;
e pero si l bels acuillirs
non dona pretz mas lui cui es,
aissi cum chascus es plus cars,
degra voler que l bels ressos
eissis ans de lui que de vos.
S'om agramen no m'acuillis,
si m ponc ni manei ni m'esterc
los jovencels ni ls enantis,
gensers en paregra l forbirs;
mas qui fara semblan que il pes
enseignamens ni chastiars,
e vos trebaillatz c'autre fos,
fraigner i podetz mil bastos.
Per sagramen c'om me plevis
non creiria, qu'ans tem que i perc
mos chastics que totz bes assis;
pos trop l'esfreda l'apedirs, 
ja coill' ardit, desc' aura mes
s'entencion en sos affars,
que mentre qu'es mancips e tos,
l'eschai solatz e pretz e dos.
Podagra, don ja non garis,
o grans mescaps en plan coderc,
aitals que l plus loindans l'auzis,
o faitz don si sec escarnirs,
o peitz volria l'avengues,
cui jois non platz ni deportars,
que mains pensamens enoios
loigna de si bona chansos.
Seigner Sobretotz, rics pensars
e jois e bona sospeissos
cresc' ades mon seignor e vos.
Qu'eu m clam anquera dels Navars,
car anc deschauzitz, sofraitos
mi fon entr' els contrarios.

IV.

Quan la brun' aura s'eslucha
pel suau termini franc,
eras si de joi m'estanc,
si be s someilla ni s clucha
l'amors, que m fara languir,
si no la m desloign' oblitz,
mal mer, e si faill mos chans,
vos n'auretz tort, mal' amiga.
Car vos m'etz un pauc esducha,
m'avetz virat de brun blanc,
non per re qu'eu disses anc,
don m'aiatz tal ir' aducha;
ans s' eu auzes descobrir
cum vos ma domna m plevitz,
que destrics ni mals ni dans!
No m letz que plus vos en diga!
Lo cors dins me crid' e m hucha
que no l rompa ni l desbranc
de vostr' amor, et eu planc,
car vei que ren no m'afrucha,
ans sai que m n'er a fugir,
si viure non voill aunitz,
e te m lo sobriers afans
que m tol repaus e m destriga.
Tal m'avetz menat c'a lucha
no m defendria d'un manc;
e vitz anc greu clop ni ranc,
si per mal pas non trebucha,
leu non posc' avan fugir.
Aissi m'en vauc flebezitz
cum cel desamatz amans
qui de joi se desraziga.
La noit quan lo sons me trucha,
dorm sobr' arca o sobre banc
tro que m'en dolon li flanc,
per qu'es ma valors destrucha;
car en leit non posc dormir,
ans m'en leu totz esbahitz
e pens de vos en estans
contra que m'etz tant eniga.
Ab ma voluntat paurucha
no m'a i laissat carn ni sanc:
pustel' en son oil e cranc,
qui us me cuid' aver forducha,
qu'enans m'en er a fenir
mon vers que sia complitz;
e sui de so plus clamans,
car anc mi noc gens mendiga.
Qu'eu vi l'or' e vos la vitz,
non cuidera us amiranz
mi nogues: Deus los maudiga!

viernes, 16 de octubre de 2026

Guirautz de Borneill. Alegrar me volgr' en cantan

7225, 7614, 7698.

Guiraud, Giraud, Guiraut, Giraut, Girautz ; Borneil, Bornelh,  Bornelh, Borneill,  Bornell, Borneil, Borneyll

Guirautz de Borneill si fo de Limozi, de l'encontrada d'Esidueill, d'un ric castel del visconte de Lemoges. E fo hom de bas afar, mas savis hom de letras e de sen natural. E fo meiller trobaire que negus d'aquels qu'eron estat denan ni foron apres lui; per que fo apellatz maestre dels trobadors, et es ancar per totz aquels que ben entendon subtils ditz ni ben pauzatz d'amor e de sen. Fort fo honratz per los valens homes e per los entendens, e per las dompnas qu'entendian los sieus maestrals ditz de las soas cansos. E la soa vida si era aitals que tot l'ivern estava à scola et aprendia, e tota la estatz anava per cortz e menava ab se dos cantadors que cantavan las soas cansos. Non vol mais muiller; e tot so qu'el gasaingnava dava à sos paubres parens et à la eglesia de la vila on el nasquet; la qual glesia avia nom et a encaras Saint Gervasi.

2701, 3794, 7225-6, 7614, M.

Alegrar me volgr' en cantan
E si d'un sol pauc m'ajudes
Mon bel senher, ai ben talan,
Que ja per nauza ni per dan
Qui m creises, no m desconortes:
Qu'estiers no m fora frutz ni flors,
Ni gen pascors,
Joi ni solatz.
Mas valha m cauzimen, si l platz,
Que m'ajut bona sospeissos
En un vers far que sia bos.

E pero ben a mais d'un an
Qu'om me pregava qu'ieu cantes;
E fora bon que m n'esforses,
Si m pogues pagar del mazan.
Mas volh que'l cor s'acord' al can,
E que la boca rend'apres
Dels bels digz e dels faitz majors
Gratz e lauzors:
Quar si cantatz
De tal cui plass' eus sofr'en patz
Vostres precs e vostras cansos,
Pro von escai rics gazardos.

E seraus pretz, à mon semblan,
Si vostre cant meillur' ades;
E si ja vis que meillures
Lo mieus, qo fera son coman
Tostemps mais! E si ja d'afan
Qu'en agues trait me corailles,
Tostemps mi defendes amors
De sas honors;
E fos mostratz
Coma fol desaventuratz,
De joi dezamparatz e blos,
A cui no tanh honors ni pros.

Dieus! co m'er anatz regardan
Si ja vira que m'agrades!
E no ges per so qu'ieu cujes
Qu'en nulla re m'abelis tan.
Pro m'ave meils que no deman:
E cum, no m'o diras? fols es:
Ja sabs tu d'aquestz amadors
Leus parladors,
Que lor foudatz,
Quan lor afar s'es aviatz,
Lor tol plazer e ditz e dos;
E ls mena tristz e cossiros.

Per qu'ieu, que no m'azaut d'engan,
No volgra qu'autre m'ensenhes
So que mon joi me destorbes,
Ans agr'ops qu'empares enan.
E per so m vau sols alegran
E cossir com ja nʼatendes
Cosselh d'amics, quar de senhors
M'es lor acors
Sobretarzatz;
E lonh me de mos plus privatz,
Tan dubti que locs e sazos
M'embles qualque mot perilhos.

E no ges per so qu'ieu soan
Lor solatz, e mout no prezes
S'auzes dir, e que demandes
Aissels que venon ni que van,
Tals novas en qu'anes mesclan
So que negus non entendes.
Que per us prims entendedors
Me tol paors
E frevoltatz,
Quar no cug esser ben amatz,
Mans gabs, mans ditz, mans fagz ginhos
Per que fora bautz e joios.

Er diran tug qu'ieu dis ogan,
Qu'à tot home qui ben ames
Agr'ops un bon amic trobes
On de re no s'anes dubtan;
Quar us no sab de que ni quan
Li er ops qu'om lo cosselhes.
Per qu'ieu dic qu'als fis amadors
Es valedors
Cosselh privatz;
Quar greus er, si nous en gardatz,
Que l'un dels totz tres companhos
Nous sia soven enoios.

Quascus si gart si com ieu fatz
Tan be, Sobre-totz, que neis vos
No sabetz quals es ma rasos.

Ben leu m'an lai part los glotos,
O sai e lai, o sus o jos.

2701, 7226.

L'autrier lo primier jorn d'aost
Vinc en Proensa part Alest;
E cavalcav' ab semblan mest,
Qu'ira m tenia sobrieira,
Quant auzi d'una bergieira;
E fon just' un plaissaditz.
E quar fo suau lo critz
Don retendi la ribieira,
Vau m'en lai tot esbaïtz
On amassava favieira.

E si tot s'avia pel brost
E strecha'l gonella que vest,
Ans que li demandes: don est?
Ela m tenc à l'estrubieira;
Pois dis me: per qual dressieira
Vengues ni don es issitz?
Ja m sembla sias marritz.
No m'aiatz per trop parlieira,
Que quar es sols escaritz
Ai ben drech que vos enquieira.

Toza, beus dirai, quan que cost,
Pos tan gen m'en avetz enquist, 
Quals aventura m mena trist:
De bon' ami' ai nescieira
Que fos fin'e vertadieira;
Qu'eras me soi departitz
D'una falsa betairitz
Quem fa camiar ma carrieira;
E fora m capdels e guitz
Si no fos tan volatieira.

Senher franc, à qui que s'ajost
Ab ric'amor, non er, per crist,
Si tot sa pro auzit ni vist,
Ses clam; qu'una cavalieira
Vol be qu'om en fag o mieira
Sos bes e'l mal si oblitz;
Qu'ades, non es tan garnitz,
Tornaraus d'autra manieira;
Qu'estas autras camiairitz
Segon tost autra carrieira.

Toza, dieus volha que mi ost
Del mal que tanta pena m bast,
E perda'l dormir e'l depast.
Mas volh ab la senha nieira
No crezatz que plus vos quieira;
Per so quar gen m'aculhitz
Vos serai francs e cauzitz.
Quar cove queus en refieira
Merces quar nous enfugitz:
De lonh m'avizetz primieira.

Senher, be m'aura ops qu'en sost
Del fag, qu'enqueras l'oc non tast;
Que'l cors ai pauc e de sen cast,
Si beus mi fas prezentieira:
Pois cug segon ma paubrieira
Que m sia datz bos maritz.
Mas quar tan pauc m'enqueritz
Farai d'aitan que laugieira,
Qu'ab fis sagramens plevitz
Auretz m'amistat entieira.

Toza, be'n fora gauzitz:
Mas tant es ferma'l razitz
Que mou de lai part Lobieira,
Que'l mal, pois s'er endormitz,
Ai paor que pieitz me fieira.

Senher ges non es arditz,
Quar de mal queus er fugitz
Temetz que pois vos enquieira.
Mas pos tan m'es abelitz
Sojornem en est' ombrieira.

Toza, n'Escaruenh' es guitz
De pretz, que m det companhieira
Cortez' e finʼamairitz;
Per que' l mal me fug à tieira. (per que 'l) 

Senher un pauc es fallitz,
Qu'eras d'autra companhieira
Parletz que fossetz aizitz,
Si tot ses plus ufanieira.

2701, 3794, 7225-6, 7614, M.

No posc sufrir qu'à la dolor
De ma den la lengua no vir,
E'l cant à la novela flor
L'an quan vei los ramels florir. (Lanquan)
Doussa votz pel boscatge
Aug d'auzeletz enamoratz;
E si tot m'estau apessatz
Ni pres de mal usatge,
Quan vei camps ni vergiers ni pratz 
Ieu m renovel e m'asolatz.

Qu'ieu no m'esfors d'autre labor
Mas de cantar e d'esjauzir.
Q'una noich sommiei en pascor
Tal somni que m fetz esbaudir,
Q'us esparviers ramatge
S'era sus é mon ponh pauzatz
E semblava s adomesjatz:
Anc no vis tan salvatge;
Mas pois fo maniers e privatz
E de bos gets apreizonatz.

Lo somnhe dis à mon senhor
Qu'à son amic lo deu hom dir;
Et enarret lo m'en amor,
E m dis no podia falhir,
Que de l'aussor paratge 
Conquerrai tal amigu' en patz,
Quan be m'en serai trebalhatz,
Quanc hom de mon linhatge
Ni d'outra ma valor assatz
Non amet tal ni fon amatz.

Eras n'ai vergonh' e paor,
E m'esvelh en plang e sospir;
E'l somi tenc à grand folor
E no crei que posc' avenir.
Pero de fat coratge
No volh partir un ric pessatz,
Qu'apres nostre passatge
Crei qu'el somni sia vertatz,
Aissi dreg co m fon enarratz.

E pois auziretz cantador 
E cansos anar e venir; 
Qu'eras que tenon sai onor,
M'aven un pauc plus enardir
D'enviar mo messatge
Que parte nostras amistatz,
Que sai n'es faita la mitatz
Mas de lai non tenc gatge:
Pero ja non er acabatz
Nul fatz tro sia comensatz.

Qu'ieu ai vist acomensar tor
D'una sola peir' à bastir,
E cada pauc pojav' aussor
Tro que la podi' om garnir.
Per qu'ieu prenc vassalatge
D'aitan, si vos m'o cosselhatz,
Que'l vers quant er ben asomiatz
Trametrai él viatge,
Si trob que loi porte viatz,
Ab que s deport e s don solatz.

E vos entendedors vejatz,
Que sabetz mon lengatge,
Quora que fezes motz serratz,
S'ara los ai ben esclairatz. 

E soi m'en pels prims esforsats,
Qu'entendan quals cansos ieu fatz.

2701, 3794, 7225-6, 7614, 7698, M.

S'ara no poja mos cans
No sai com jamais s'enans;
E si no m val dos aitans
Que far no solia,
Ben auras dregz lo m soans.
E per que? no m'o demans,
Qu'ieu no t'o diria.

E seras mi drogomans?
A cui? leis cui soi comans.
E com entendra tos mans?
Ja d'aquo no t sia, 
Que'ls ditz els fatz els semblans,
El nom el pretz el bobans
T'er guitz en la via.
E tu ja t fas conoissens?
Ieu, oc. E tu non entens
Qu'ieu fas motz ben aprendens
E ses maestria?
Si fauc be; mas totz es sens.
Per que? quar vol tota gens
Li port garentia. 

Quo'l sieu bel cors avinens
Es assazats e manens
De tots bos ensenhamens 
E de cortezia,
Ja n'auras tu malvolens
Quar en trop lauzar t'emprens.
E qui m graziria?

Seus enemics e guerriers
No t falliran volontiers:
Q'us enoios fols parliers
Trob'om quascun dia.
Fors qu'ieu no soi sobransiers
Mas si la'n blasmav' Ogiers
Ieu l'en combatria.

Que'l sieu laus es dreituriers,
El nom vers, el pretz entiers;
E si m'era vis estiers

Que'l sieu laus es dreituriers, 
El nom vers, el pretz entiers 
E si m'era vis estiers
No m n'entrametria:
Qu'anc fort no fui sovendiers 
De tals lauzars plazentiers,
Ni non o faria.

E tu que tanh sos lauzars?
Ja m'en forsa sobramars.
Mais t'en valria calars.
Be ditz gran folia;
Que, per dieu, sol lo parlars
M'adutz tals quals bos pensars,
Q'usquecs me valria.

E si tos ditz no les cars
No t'en volgras esser pars?
Eu, no per re; que'l cujars
M'ajud' e m'enbria
So m'es vis tots mos afars;
E val en mais mos cantars
Per aital paria.

E s'il bos reis dels Navars
M'o lauza, de mantz blasmars 
Gaire no m daria.

2701, 7226.

S'es cantars ben entendutz
Ei sofris pretz e valor;
Per qu'es lag de trobador,
Des que son cant er saubutz,
Qu'el eis en sia lauzaire:
Que be pareis al retraire
Si l n'escai blasmes o laus.

E bos pretz reconogutz
Dur' ades d'una color, 
Si'l senher guara com cor,
Qu'aissi sera leu vencutz.
E qui fort es rabinaire
No sab ni no s pot estraire
Qu'ans termini no repaus.

E bon' amistat de drutz, 
Qui la noiris ab temor, 
Fa bon frug e bona flor, 
Qu'à quascus n'escai salutz.
E nous aizinets gabaire,
Si a ren fatz fis amaire;
Ans cove francs e suaus.

Qu'ieu ai d'amadors vist mutz,
Pois si feron gabador:
Quan guerra sors entre lor,
Lo gabar es remazutz
Escarnitz. Sobregabaire
Dins e defors son repaire
A pejor perilh que naus.

Lo vers auzit e mogutz
Coma de bon trobador,
Pois revertis en error
Lo cant quant era saubutz:
Q'us se fazia clamaire
Dels digz don autr'era laire, 
Com fes la gralha del paus.

Rics savis descazegutz
Pois foron larc donador;
Quar per agrei de folor
Remania lor pretz nutz.
E cui sens non es guidaire
No sab ni pot à cap traire,
Ans par à la fin bertaus.

Et ieu que soi sà vengutz,
Bos reis, per vostra valor;
E noi mou à, contador
Mas del vers quant er saubutz
Ves lo vostr'entier vejaire:
Quar sai quens etz guitz e paire
De pretz e tenetz las claus.

Et creis vos ades vertutz,
Qui que s vir de dretz en caire;
E dieus si l platz laus esclaire,
Qu'ieus am servir e non aus.