Guillem de Saint-Gregori. Be m platz lo gais temps de Pascor

Guillem de Saint-Gregori.

Be m platz lo gais temps de Pascor 

que fai foillas e flors venir,

e platz mi quand aug la baudor

dels auzels que fan retentir

lor chan per lo boscatge;

e platz me quand vei sobre ls pratz

tendas e pavaillos fermatz,

e ai gran alegratge

quand vei per campaigna rengatz

cavalliers e cavals armatz.

E platz mi quan li corredor

fan las gens e l'aver fugir,

e platz mi quand vei apres lor

gran ren d'armatz ensems venir;

e platz m'e mon coratge

quand vei fortz chastels assetgatz (assetjatz)

e ls barris rotz et esfondratz,

e vei l'ost el ribatge,

qu'es tot entorn claus de fossatz

ab lissas de fortz pals serratz.

Et atressi m platz de seignor

quand es primiers a l'envazir, (invadí; invadir; atacá; atacar)

en caval, armatz, ses temor,

c'aissi fai los seus enardir

ab valen vassalatge;

e pos que l'estorns es mesclatz,

chascus deu esser acesmatz

e segre l d'agradatge,

que nuills hom non es ren prezatz

tro qu'a mains colps pres e donatz.

Massas e brans, elms de color,

escutz traucar e desgarnir

veirem a l'intrar de l'estor,

e mains vassals ensems ferir;

don anaran a ratge

caval dels mortz e dels nafratz.

E quand er en l'estor intratz,

chascus hom de paratge

non pens mas d'asclar caps e bratz,

que mais val mortz que vius sobratz.

E us dic que tant no m'a sabor

manjars ni beure ni dormir

cuma quand aug cridar: "A lor!"

d'ambas las partz, et aug bruir

cavals voitz per l'ombratge,

et aug cridar: "Aidatz, aidatz!" (ajudéu!; ayudad!)

e vei cazer per los fossatz

paucs e grans per l'erbatge,

e vei los mortz que pels costatz

ant los tronçons ab los cendatz. (ant : an : han : tenen; tienen)

Pros comtessa, per la meillor

c'anc se mires ni mais se mir

vos ten hom, e per la gensor

domna del mon, segon qu'aug dir.

Biatritz, d'aut lignatge,

bona domn' en ditz et en fatz,

fons lai on sortz tota beutatz,

bella ses maestratge,

vostre rics pretz es tant poiatz

que sobre totz etz enansatz.

Baron, metetz en gatge

castels e vilas e ciutatz

enans qu'usquecs no us guerreiatz.

XLIX, Entre dos reis vei mogut et enpres

XLIX.

Entre dos reis vei mogut et enpres

Un novel plait c' adutz guerr' e mesclaigna,

Costas d' aver e trebaill, com que peis

Bruit e resson et esfortz e compaigna,

Car Conratz ven qu' es mogutz d' Alamagna,

E vol cobrar, ses libel dat ni pres,

So qu' a conquis Carles sobr' els Poilles;

Mas non er faitz que fer e fust non fraingna

E caps e bratz, enanz qu' el plaitz remaigna.

Qu' en breu veirem descargar rics arneis,

Tendas e traps fermatz per la campaigna,

E mainz baros conseillar pels defes,

Per que l' afars s' enanz' e no s' afraigna;

Aissi veirem de mainta terra estraigna

Venir faiditz soudadiers e borges

E messatgiers e privatz e pales,

Et en la ost veirem solatz e laigna

E 'ls berrouier soven correr la plaigna.

Trombas, tabors, sonaills, genz e peitrals,

E cavalliers encoratz de contendre

Veirem en cham, e penons e seignals

E rencs d' armas aiostatz escoissendre,

E mains cairels desclavar e destendre,

E critz e plors e braitz e dols corals

Poirem auzir, e per plans e per vals,

E mainz destriers pres ses dar e ses vendre,

E 'ls reis intrar en l' estor ses atendre.

Lai on seran las seigneiras reials,

Veirem escutz et elms macar e fendre,

Trencar ausbercs e sentir colps mortals,

E troncs e lans, e ferir e defendre,

E s' al plus fort camp intrara per pendre,

Aqui veirem derrocar mainz vassals,

E mainz jazer envers sotz los cavals,

Manz mortz, manz pres, e manz per terr' estendre,

E mainz aucir que no se volra rendre.

L' aigla, la Flors a dreitz tant comunals

Que no i val leis ne i ten dan decretals,

Per que iran el camp lo plait contendre,

E lai er sors qui meills sabra defendre.

Aicarts del Fossat.