Mostrando las entradas para la consulta jauzir ordenadas por relevancia. Ordenar por fecha Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta jauzir ordenadas por relevancia. Ordenar por fecha Mostrar todas las entradas

viernes, 23 de octubre de 2026

Raimon de Miraval. Anc trobars clus ni braus + Si tot s'es ma domn' esquiva + Be m'agrada l bels temps d'estiu

Raimon de Miraval.

Raimond de Miravals, Miraval, Miravalh


I. 

Anc trobars clus ni braus
non dec aver pretz ni laus,
pos fon faitz per vendre
contra ls sonetz suaus,
coindetz, aissi com eu ls paus,
e leus ad aprendre,
ab bels ditz clars e gen claus;
car per far entendre
non cal trop contendre.
Car tan prenon cabaus
domnas entre ls fis los faus,
fan amor deissendre;
mas no m tanh que las caus,
ni del tot en tot no m'aus
vas lor dan estendre.
Car cilh que m ten en repaus
mi fa ls tortz defendre
qu'a mains drutz vei prendre.
Tot quan mi dons vol volh,
et tot quan li platz acolh
en patz ses rancura;
pos alhors no m destolh
e josta leis me despolh
nutz ses vestidura,
aitan tenc de ric capdolh
que bon' aventura
no m pot far fraitura.
Pos tan l'am e la volh,
en trac peitz e plus m'en dolh,
car cilh no n pren cura.
E s'eu anc dis orgolh
vas domnas, aras m'en tolh
e torn a mezura.
E drutz qu'es d'aital escolh
conquier joi, e dura
si'n bon loc s'atura.
No sai per quals mestiers
amon domnas cavaliers.
S'amors me soana,
no m sai gabar estiers,
que meins en par vertadiers
qui totz sos bes vana.
Per qu'eu volh plus volontiers
dir cortez' ufana
que vertat vilana.
Los maiors lauzengiers
tenc vas mi dons plazentiers
e cil que ls apana.
E si l menres portiers
fos tan gais ni bobanciers
qu'auzes vestir grana,
plus fora rics sos dobliers,
qu'en tela rensana
jagr' en sa cabana. 


II. 

Si tot s'es ma domn' esquiva
ni m mostr' orgolh ni soan,
ges del seu servir no m las;
ans, car eu vas leis non pas,
li trametrai lai on es
chanso faita de merces;
car per solatz e per chan
creis amors e brot' e rama.
Dins el cor me nais la flama
qu'eis per la boc'en chantan,
don domnas e drutz abras.
E lh sonet son dous e bas,
coind' e leugier e cortes,
per que de grat son apres:
que tals amera tiran
que per mos bels ditz s'abriva.
Per la lengua recaliva
so don eu ai pres lo dan
tan, per pauc no n veng al vas
qu'als fals fenhedors escas.
Ensenh so qu'a lor es bes
quan mi degr' esser promes;
si feira, s'eu saubes, tan
com fai cel que re non ama.
Mas fin' amors m'enliama,
qu'en mi non a ponh d'engan,
ni falsetat non amas;
qu'ab tal domna sui remas,
qu'anc no falhi ni mespres
ni non amet dos ni tres;
per qu'eu autra non deman,
ni farai ja tan quan viva.
Mas car crezet gen badiva,
que de mi s'anes lonhan, -
que m'an levat en tal clas
qu'a pauc de joi no m'an ras, -
ma domna no saup que s fes
qu'anc soferc qu'om la m tolgues;
que tal perdera lauzan
que per autra no s reclama.
Mas lo deziriers m'aflama
e s vai cascun jorn doblan,
tan que m poia sobre l nas. -
Cala, fols, trop en diras. -
No farai, qu'anc no fo res.
Ma domn' e ma bona fes
m'en valgues e l tems d'antan,
que me fos d'alques aiziva.
S'a mon Audiart plagues,
tornar volgr' e mon paes
…
vas leis que tot las m'abriva.
Ben l'en deu penre merces,
qu'anc no lh fi que l desplagues
nulha re petit ni gran,
qu'ins e mon cor non escriva.


III. 

Be m'agrada l bels temps d'estiu
e dels auzels m'agrada l chans,
e lh folha m'agrad' e ls verjans,
e lh prat vert mi son agradiu;
e vos, domna, m'agradatz cent aitans,
et agrada m quan fatz vostres comans:
mas vos non platz que re m denhetz grazir,
mas agrada us car me mor de dezir.
Per un dezir, domna, reviu,
que m'es de totz dezirs plus grans,
qu'eu dezir que l rics benestans
vostre cors deziran m'aiziu,
que mos dezirs se dobles en baizans;
e pos tan be us dezir ses tots enjans,
ja no m laissetz al dezirier aucir,
que deziran deu hom d'amor jauzir.
Tot jauzir d'autr' amor esquiu,
mas de vos a jauzir m'enans,
qu'eu jau los bes e cel los dans
de vos que m faitz jauzen pensiu.
Tan sui jauzens de vos que nulhs afans
no m tol jauzir, que l vostre bels semblans
m'esjauzis tan que cel jorn que us remir
no posc estar ses gaug, vas on que m vir.
Mas alques an virat mon briu
lauzengier que viro ls amans
e viron las domnas prezans
e maint gai viron en caitiu.
E si us viratz, domna, per mal parlans,
vostre fis cors tem que s'en vir truans,
per que s viron plazer en escarnir,
e grans lauzors se vir' en gran maldir.
Mas eu dic que, si totz temps viu,
totz temps dirai vostres comans,
e si m dizetz: "Vai o non ans",
als vostres bels ditz m'umiliu.
Sol no m digatz que remanha l demans,
que totz mos ditz ne passari' enans,
que per nulh dig, domna, pogues partir
lo cor ni ls ditz ni ls faitz de vos servir.
Per servir en ric senhoriu
es bos servire benanans,
per que us volh servir totz mos ans,
et anc servidor meins antiu
non ac la bel' a cui servi Tristans,
ans vos farai de bels servizis tans,
tro mos servirs me fass' en grat venir
o vos digatz: "Mon servidor azir".
De grat dezir, domna, que us jauzis, ans
que s vir per ditz mos servirs en soans,
que servire, ditz hom, qu'a dreit se vir,
quand om no il vol sos deziriers grazir.
Leial, be m platz de mon Estiu l'enans,
mas de mi dons es la valors tan grans
que eu e tug li devem obezir,
per que no lh vol ges Miravals mentir.

jueves, 12 de octubre de 2023

Giraud Riquier. Guirautz Riquiers. Fin du tome troisième.

Giraud Riquier.


I.


Ab plazen

Pessamen

Amoros,

Ai cozen

Mal talen

Cossiros,

Per qu' el ser no puesc durmir

Ans torney e vuelf e vir,

E dezir

Vezer l' alba.


Per trebalh

Que m' assalh,

Ser e jorn

Joys me falh,

Don nualh

Ab cor morn,

E 'l ser dobla m mon martir,

Qu' en elh tenc tot mon albir,

E dezir

Vezer l' alba.


Mals sabers

Es loncs sers

Per velhar

Ses plazers

E jasers

Ses pauzar,

E ben amars ses jauzir;

Per qu' el ser velhan sospir,

E dezir

Vezer l' alba.


A mon dan

Per semblan

Fa gran nueg,

Quar afan

N' ay trop gran

Et enueg,

Quar leys qu' ieu am non remir;

Ans pes co m' en puesc aizir,

E dezir

Vezer l' alba.


II.


L' autre jorn m' anava

Per una ribeira

Soletz delichan,

Qu' amors me menava

Per aital maneira

Que pesses de chan,

Vi guaya bergeira

Bell' e plazenteira

Sos anhels gardan;

La tengui carreira,

Trobei la fronteira

A for benestan,

E fe m belh semblan

Al primier deman.


Qu' ieu li fi demanda:

“Toza, fos amada

Ni sabetz amar?”

Respos me ses guanda

“Senher, autreyada

Mi suy ses duptar.

- Toza, mot m' agrada

Quar vos ai trobada,

Si us puesc azautar.

- Trop m' avetz sercada; 

Senher, si fos fada, 

Pogra m' o pessar. 

- Toza, ges no us par? 

- Senher, ni deu far.” 


“Toza de bon aire,

Si voletz la mia,

Yeu vuelh vostr' amor.

- Senher, no s pot faire;

Vos avetz amia

Et yeu amador.

- Toza, quon que sia,

Ye us am, donc parria

Que us fos fazedor.

- Senher, autra via

Prenetz tal que us sia

De profieg maior.

- Non la vuelh melhor.

- Senher, faitz folhor.” 


“No folley, Na toza;

Tan m' es abellida

Qu' amors m' o cossen.

- Senher, fort cochoza

Son que fos partida

D' aquest parlamen.

- Toza, per ma vida,

Trop es afortida,

Qu' ie us prec humilmen.

- Senher, no m' oblida

Trop; a! for' aunida,

Si crezes leumen.

- Toza, forsa m sen.

- Senher, no us er gen.”


“Toza, que que m diga,

Non aiatz temensa

Que no us vuelh aunir.

- Senher, vostr' amiga

Suy, quar conoyssensa

Vo' 'n fai abstenir.

- Toza, quan falhensa

Cug far, per sufrensa

Belh Deport m' albir.

- Senher, mot m' agensa

Vostra benvolensa,

Quar vos faitz grazir.

- Toza, que us aug dir?

- Senher, que us dezir.”


“Digatz, toza guaya,

Que us a fag dir ara

Dig tan plazentier?

- Senher, on que m vaya,

Gays chans se perpara

D' En Guiraut Riquier.

- Toza, ges encara

Lo ditz no s despara

De qu' ieu vos enquier.

- Senher, no us ampara

Belhs Deportz que us gara

De laus esquerrier?

- Toza, no m profier.

Senher, aus entier.” 


“Toza, tot ma fara,

May 'N Bertrans m' ampara

D' Opian l' entier.

- Senher, mal si gara;

Et iretz vo' 'n ara,

Don ai cossirier.

- Toza, sovendier

Aurai est semdier.” 


III.


Ad un fin aman fon datz

Per si dons respieg d' amor,

E 'l sazos e 'l luecx mandatz;

E 'l jorn qu' el ser dec, l' onor

Penre anava pessius,

E dizia sospiran:

“Jorns, ben creyssetz a mon dan! 

E 'l sers

Auci m e sos loncx espers. 


Tant era l' amans cochatz

De la deziran ardor

Del joy que l' er autreyatz,

Qu' elh se dava gran temor

Qu' al ser non atendes vius.

E dizia sospiran:

“Jorns, ben creyssetz a mon dan!

E 'l sers

Auci m e sos loncx espers.” 


Nulhs hom non era de latz

A l' aman, que sa dolor

No conogues, tant torbatz

Era ab semblan de plor,

Tant li era 'l jorns esquius;

E dizia sospiran:

“Jorns, ben creyssetz a mon dan!

E 'l sers

Auci m e sos loncx espers.” 


Mout es greu turmen astratz

A selh qu' ab nulh valedor

No s pot valer, donc gardatz

D' est aman en qual langor

Era 'l jorn d' afan aizius,

E dizia sospiran:

“Jorns, ben creyssetz a mon dan!

E 'l sers

Auci m e sos loncx espers.” 


IV.


L' autr' ier trobey la bergeira d' antan

Saludei la, e respos mi la bella,

Pueys dis: “Senher cum avetz estat tan

Qu' ieu no us ai vist? ges m' amors no us gragella?

- Toza, si fa mai que no fas semblan.

- Senher, l' afan per que podetz sufrir?

- Toza, tals es qu' aissi m' a fag venir.

- Senher, et ieu anava vos sercan.

- Toz', aissi etz vostres anhelhs gardan.

- Senher, e vos en passans so m' albir.” 

“Toz', al prim jorn fuy vostres ses mentir, 

Pueys del vezer m' an tout afar aizina. 

- Senher, aital vos puesc ieu de mi dir, 

Qu' aissi quo vos m' es fis vos suy ieu fina. 

- Toza, be m plai quar o sabetz grazir. 

- Senher, si fas tot aissi com s' eschai. 

- Toza, vulhatz donc tot so qu' ieu volrai. 

- Senhe' 'l voler vostre vuelh ben auzir. 

- Toza, que vuelh de vostr' amor jauzir. 

- Senher, faitz o lai on yeu no serai.” 


“Toza, nulhs joys ses lo vostre no m plai 

D' autra del mun, ni dar no 'l me poiria.

- Senher, aquo es aissi quon ieu sai; 

Mas cavalgatz e tenetz vostra via.

- Toza, no vuelh anar, ans dissendrai. 

- Senher, que us val er quan etz dissendutz?

- Toza, sapchatz que serai vostres drutz. 

- Senher, si us plai, entendetz que us dirai. 

- Toza, digatz tost que be us entendrai. 

- Senher, sejam, que ben siatz vengutz.” 


“Toza, tan m' es lo deziriers cregutz

De vos jauzir, qu' ades coven a faire.

- Senher, quo us es tan tost dessovengutz

Lo vostre Belhs Deportz? no l' amatz gaire.

- Toza, si fas tant que ja so vencutz.

- Senher, s' o sap, grat vo' 'n deura saber.

- Toza, de trop vils faitz me fa tener.

- Senher, per so n' es lauzan mentaugutz.

- Toza, s' amors autre joy no m' adutz.

- Senher, no us par que vivatz ses plazer.”


“Toza, no m vol mos Belhs Deportz valer, 

Ni re non vey el mon que tant me playa.

- Senher, ben cre qu' en sap far son dever, 

Si a valor tant quo dizetz veraya. 

- Toza, tan val que totz m' en desesper.

- Senher, avetz per lieys nul melluyrier? 

- Toza, oc, tal qu' en muer de dezirier. 

- Senher, ans n' es mentaugutz de saber. 

- Toza, que m val? pus joy non puesc aver. 

- Senher, lo joy perdetz per cor leugier.”


“Toza, 'l cor ai leyal e vertadier

Vas lieys don mortz deziran me guerreya.

- Senher, tant aug dir d' En Guiraut Riquier

Que, si no us val, no fa ren que no deya.

- Toza, no fan acreire lauzengier.

- Senher, per mi sai tot vostre talan.

- Toza, be us am, mas vos m' anatz trufan.

- Senher, autra n' ametz atertant yer.

- Toza, vau m' en, que no m' avetz mestier. 

- Senher, anatz, e veia m vos autr' an.”


V.


Gaya pastorelha

Trobey l' autre dia

En una ribeira

Que per caut la belha

Sos anhels tenia

Desotz un' ombreira;

Un capelh fazia

De flors, e sezia

Sus en la fresqueira:

Dissendey en guia

Que s' amor volia;

En calque maneira

Ylh fon prezenteira,

Sonet me primeira.


Dissi li: “Poiria

De vos solatz traire,

Pus m' es agradiva?” 

Ylh dis que queria

Amic de bon aire,

Nueg e jorn pessiva.

“Toza, ses cor vaire

E senes estraire

M' auretz tant quan viva. 

- Senher, be s pot faire, 

Quar a mon veiaire

Amors vos abriva.

- Toza, oc, esquiva.

Senher, be y 's sobtiva.” 


“Toza, s' ans de gaire

No m' en faitz valensa,

Vostr' amors m' esglaya.

- Senher, ab maltraire

Conquer hom guirensa,

Donc espers vos playa.

- Toza, tant m' agensa

Vostr' amors e m tensa

Qu' ops m' es qu' ades l' aya.

- Senher, en parvensa

Mai no m vis, falhensa

Faria savaya.

- Toza, 'l vista m playa. 

- Senher, donc no y 's gaya? 


“Toza, tant comensa 

L' amors ab martire 

Qu' ops m' es vostra vida.

- Senher, ab temensa 

M' avetz en dezire

Ben quatr' ans tenguda.

- Toza, no m' albire

Qu' ie us vis mai; no us tire,

Si ar etz ma druda.

- Senher, be us puesc dire

Qu' en faretz mans rire,

Suy desconoguda.

- Toza, etz esperduda?

- Senher, non, ni muda.” 


“Toza, no m cossire

Tant qu' aisso entenda;

Etz ges la chantada?

- Senher, quan que us tire,

Pro er qu' ie us car venda

Vostr' amor malvada.

- Na toza, contenda

Ai ab vos d' emenda

Totas vetz trobada.

- Senhe' 'N Guiraut renda 

Riquier tanh que us renda 

Aital, quar sui fada.

- Toz', ans etz membrada. 

- Senher, so m' agrada."


“Toza, tal fazenda

Ai qu' ops m' es que y tenda,

A dieu siatz dada.

- Senher, aissi us prenda

Per tot ses emenda,

E veus vostr' estrada.

- Toza, etz irada?

- Oc, per vostr' anada. 


VI.


L' autr' ier trobei la bergeira

Que d' autras vetz ai trobada

Gardan anhels, e sezia,

E fon de plazen maneira;

Pero mout fon cambiada,

Quar un effant pauc tenia

En sa fauda que durmia;

E filava cum membrada;

E cugey que m fos privada

Per tres vetz que vist m' avia,

Tro vi que no m conoyssia,

Que m dis: “Lai laissatz l' estrada?” 


“Toza, fi m' ieu, tant m' agrada

La vostra plazen paria

Qu' er m' es la vostra valensa.” 

Elha m dis: “Senher, ta fada

No suy quo us pessatz que sia,

Quar en als ai m' entendensa.

- Toza, faitz hi gran falhensa,

Tant a que us am ses falcia.

- Senher, tro en aquest dia

No us vi segon ma parvensa.

- Toza, falh vos conoyssensa?

- Senher, non, qui m' entendia."

“Toza, ses vos no m poiria

Res dar d' aquest mal guirensa,

Tant a que m' etz abellida!

- Senher, aital me dizia

En Guirautz Riquiers ab tensa,

Mas anc non fuy escarnida.

- Toza, 'N Guirautz no us oblida,

Ni us pren de mi sovinensa.

- Senher, mais que vos m' agensa

Elh e sa vista grazida.

- Toza, ben trop l' es gandida.

- Senher, si ven, be cre m vensa.” 


“Toza, mos gaugz se comensa, 

Quar selh per qui etz auzida 

Chantan suy ieu ses duptansa.

- Senher, non etz, ni crezensa 

Non auria e ma vida, 

Ni neys non avetz semblansa. 

- Toza, Belhs Deportz m' enansa 

Que us es tres vetz autz guida. 

- Senher, res non es la crida, 

Trop vos cujatz dar d' onransa. 

- Toz', avetz de mi membransa? 

- Senher, oc, mais non complida.”


“Toza, ie us ai enbrugida,

E tenc m' o a gran pezansa;

No us pessetz pus vos enqueira.

- Senher, be m tenc per fromida,

Qu' eras ai preza venjansa

De l' autra vista derreira.

- Toz', ab qui etz parieira

En l' efant? es d' alegransa?

- Senher, ab selh qu' esperansa

N' ai de mais, que m pres en gleira.

- Toza, quo us giec en ribeira?

- Senher, quar es ma uzansa.”


“Poiriam far acordansa

Amdos, toza plazenteira,

Si n' eratz per mi celada.

- Senher, non d' autr' amistansa

Que ns fem a la vetz primeira,

Pus tro aissi m suy gardada.

- Toza, be us ai assajada,

E truep vos de sen enteira.

- Senher, s' ieu ne fos leugeira,

Mal m' agratz vos assenada.

- Toza, vau far ma jornada.

Senher, mete' us en carreira.




Fin du tome troisième.

viernes, 16 de octubre de 2026

Blancatz (Blacatz, Blacas). En Raïmbautz, ses saben


Blacas. Blacatz

Florissait en 1195. Mort vers 1225. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 396.

7225.

En Blancatz si fo de Proensa, gentil bars et autz e rics. E plac li dons e domneis, e guerra e messios, e cort et mazans e bruda, e chanz e solatz, e tuich aquels faich per qu'om bons a pretz e valor. Et anc no fo hom à qui tant plagues prendre com à lui donar. El fo aquel que mantenc lo desmantengutz e anparet los desanparatz. Et on plus venc de temps, plus crec de larguessa, de cortezia e de valor, d'armas e de terra e de renda e d'onor, e plus l'ameren li amic, e li enemic lo tensen plus: e crec sos sens e sos sabers, e sa gaillardia e sa drudaria.

7225, 7698, M.

En Raïmbautz, ses saben
Vos fara pros domn'amor
Complid', o per vostr' onor
Fara cuidar à la gen,
Ses plus, qu'il es vostra druda.
E s'ar no sabes cauzir
Lo meils, segon qu'auzetz dir,
Vostra razos er vencuda.

Blacas, d'aquest partimen
Sai leu triar lo melhor:
A lei de fin amador
Mais volh aver cauzimen,
Tot soavet e ses bruda, 
De madomna cui dezir, 
Que fol creire ses jauzir: 
Que long'amors es refuda.

Raïmbautz, li conoissen
Vos o tenran à folor,
Et à sen li sordejor;
Quar per jauzir solamen
Laissatz honor mantenguda.
D'aitan nous podez esdir,
Que pretz no s fassa grazir
Sobr' autres faitz à saubuda.

Blacas, tan m'es avinen
Quant ab midons cui ador
Posc jazer sotz cobertor,
Ren als no m'es tan plazen 
Co quan la posc tenir nuda.
Doncs com par qu'ab fals mentir 
Poscatz ma razon delir?
Mil tans val saber que cuda.

En Raïmbautz, qui soven
Deroca son joinedor,
Que l val si non a lauzor
Ni non pot aver guiren?
No pretz honor esconduda,
Ni carboncle ses luzir,
Ni colp, qui no'l pot auzir,
Ni olh sec, ni lengua muda.

Blacas, beus dic veramen (be us)
Que am trop mais frug que flor;
E mais ric don de senhor
Que si m pagava del ven.
Ja ab promessa perduda
Lonc temps no m pot retenir
Cilh per cui plang e sospir,
S'ab gaug entier no m'ajuda.

jueves, 12 de octubre de 2023

XII, En Raymbautz, ses saben

XII.


En Raymbautz, ses saben

Vos fara pros domn' amor

Complida, o per vostr' honor

Fara cuidar a la gen,

Ses plus, qu' ill es vostra druda;

E si no sabes chauzir

Lo mielz, segon qu' auzetz dir, 

Vostra razos er vencuda.


Blacatz, d' aquest partimen

Sai leu triar lo meillor;

A lei de fin amador

Mais vueill aver jauzimen,

Tot suavet e ses bruda,

De ma domna cui dezir,

Que fol creire ses jauzir;

Que longua amors es refuda.


En Rambautz, li conoissen

Vos o tenran a follor,

Et a sen li sordeior;

Quar, per jauzir solamen,

Laissatz honor mantenguda:

D' aitan no us podetz esdir

Que pretz no s fassa grazir

Sobr' autres faitz a saubuda.

Blacatz, tan m' es avinen

Quant, ab mi dons cui azor,

Puosc jazer sotz cobertor;

Ren als no m' es tan plazen

Com quan la puosc tener nuda.

Doncs com par qu' ab fol mentir

Poscatz ma razon delir?' 

Mils tans val sabers que cuda.


En Raymbautz, qui soven

Deroca son joguador,

Que ill val, si non a lauzor,

Ni non pot aver guiren?

Non pretz honor esconduda,

Ni carboucle ses luzir,

Ni colp, qui no 'l pot auzir,

Ni oill cec, ni lengua muda.


Blacatz, be us dic veramen

Qu' ieu am trop mais frug que flor,

E mais ric don de senhor

Que si m paguava del ven.

Ja, ab promessa perduda,

Lonc temps no m pot retenir

Cil per cui planh e sospir,

S' ab gaug entier no m' ajuda.


Blacas et Rambaud.

jueves, 22 de octubre de 2026

Peire Rogier. Ges en bon vers non posc falhir (Oc = Sí)

Peire Rogier. 

Pierre Rogiers, Rougier, Peire Rogiers,


Ges en bon vers non posc falhir
a l'ora que de mi dons chan.
Consi poiri' eu ren mal dir?
Qu'om non es tan mal ensenhatz,
si parl' ab leis un mot o dos,
que totz vilas non torn cortes.
Per que sapchatz be que vers es
que l bon qu'eu dic tot ai de leis.
De ren als no pens ni consir
ni ai dezirier ni talan,
mas de leis quo l pogues servir
e far tot quant l'es bon ni l platz,
qu'eu non cre qu'eu anc per als fos
mas per leis far so que l plagues;
que be sai qu'onors m'es e bes
tot quan fatz per amor de leis.
Ben posc los autres escarnir,
car aissi m saubi far enan
que l melhs del mon saupi chauzir.
Eu o dic e sai qu'es vertatz.
Ben leu manz n'i aura gilos
que diran: "Mens, e no n es res."
Non m'en cal, ni d'aco no m'es,
qu'eu sai ben consi es de leis.
Greus m'es lo maltraitz a sofrir
e l dolors qu'ai per leis mout gran,
don lo cors no m pot revenir
per nulh plai d'autras amistatz,
c'autre jois no m'es dous ni bos,
ni non volh ja m sia promes;
e s'eu n'avia cen conques,
ren no ls pretz mas cel qu'ai de leis.
Doussa domna, soven sospir
e trac greu pen' e gran afan
per vos, cui am mout e dezir;
e quar no us vei, non es mos gratz;
e si ben m'estau lonh de vos,
lo cor e l sen vos ai trames,
si qu'aissi no sui, on tu m ves;
e ls bes qu'eu ai totz ai de leis.
Ailas! - "Que plangz?" - Ja tem morir. -
"Que as?" - Am. - "E trop?" - Eu oc, tan
qu'en mor. - "Mors?" - Oc. - "Non potz guerir?" -
Eu no. - "E cum?" - Tan sui iratz. -
"De que?" - De leis, don sui aissos. -
"Sofre." - No m val. - "Clama l merces." -
Si m fatz. - "Non as pro?" - Pauc. - "No t pes,
si n tras mal?" - Non. - "Quo fas de leis?"
Conselh n'ai. - "Qual?" - Volh m'en partir. -
"No far!" - Si farai. - "Quers ton dan." -
Qu'en posc als? - "Vols t'en ben jauzir?" - 
Oc, mout. - "Cre me." - Ara m digatz! -
"Sias humils, francs, larcs e pros." -
Si m fai mal? - "Sofr' en patz." - Sui pres. -
"Tu?" - Oc. - "S' amar vols e si m cres,
aissi t poiras jauzir de leis."
Mon Tort-n'avetz prec, s'a leis platz,
qu'aprenda lo vers, si es bos,
e pois vol que sia trames
mon Dreit-n' avetz lai en Saves: 
deus sal e guart lo cors de leis.

lunes, 4 de diciembre de 2023

Pierre Rogiers. Ges non puesc en bon vers falhir

Pierre Rogiers.

(1) Quoique des fragments de cette pièce aient été imprimés dans le tome V du Choix des Poésies Originales des Troubadours, j' ai cru néanmoins devoir la reproduire ici tout entière.

Ges non puesc en bon vers falhir

Nulh' hora, qu' ieu de mi dons chan;

Cossi poiria ieu ren mal dir?

Qu'om non es tan mal ensenhatz, 

Si parl' ab lieys un mot o dos,

Que, s' es vilas, non torn cortes. 

Per que sapchatz be que vers es

Qu'el ben qu' ieu dic ai tot de lieys.


De ren als non pens ni cossir,

Ni ai desirier ni talan,

Mas de lieys, que 'l pogues servir, 

E far tot quant l' es bon ni 'l platz;

Qu' ieu non cre qu' ieu anc per als fos,

Mas per lieys far so que 'l plagues;

Que be sai qu'onors m'es e bes

Tot quan fas per amor de lieys.


Ben puesc los autres escarnir, 

Qu'aissi m suy sauputz traire enan, 

Que 'l mielhs del mon saupi chauzir;

Ieu o dic, e sai qu' es vertatz;

Pero motz n 'i aura gelos

Que diran mens, e non es ges, 

D'aisso no m cal ni no m'es res, 

Qu' ieu m say ben cossi s' es de lieys.


Greu m' es lo maltraitz a sufrir

E 'l dolors, qu' ay de lieys tan gran,

Don no m pot lo cors revenir; 

Pero no m platz autr' amistatz,

Ni mais joys no m' es dous ni bos,

Ni no vuelh que m sia promes;

Que s' ieu n' avia cent conques,

Ren no'ls pretz, mas cel qu' ai de lieys.


Bona domna, per vos sospir,

E trac greu pena e gran afan

Per vos, cuy am mout e dezir;

E quar no us vey, non es mos gratz;

Mas si be m' estau luenh de vos,

Lo cor e 'l sen vos ai trames,

Si qu' aissi no suy, on tu m ves;

E 'l ben qu' ieu ai, totz es de lieys.


Ailas! - Que t plang? - Laissi m morir.

- Que as? - Am. - E trop. - Ieu, oc tan

Qu'en muer. - Mors? - Oc. - Non potz guerir?

- Ieu, no. - E cum? - Tan suy iratz.

- De que? - De lieys don suy aissos.

- Sofra. - No m val. - Clama 'l merces.

- Si m fatz. - No y as pro? - Pauc. - No t pes,

Si en tras mal. - Noqua o fas de lieys.


Cosselh n' ai. - Qual? - Vuelh m' en partir.

- Non far. - Si farai. - Quers ton dan.

- Qu'en puesc al! - Vols t'en ben jauzir?

- Oc, mout. - Crei me. - Era diguatz.

- Sias humils, francs, lars e pros.

- Si m fai mal? - Suefr' en patz. - Sui pres.

- Tu? - Oc. - Si amar vols, e si m cres,

Aissi poiras jauzir de lieys.

sábado, 17 de octubre de 2026

Na Castelloza. Amic, sius trobes avinen,

Na Castelloza.

La Dame Casteloze. Na Castelloza.

7225.

Na Castelloza si fo d'Alvergne, gentils domna moiller del Truc de Mairona; et amet n Arman de Breon, e fetz de lui sas cansos. Et era una domna mout gaia e mout enseignada, e mout bela.

7225, M.

Amic, sius trobes avinen,
Humils e franc e de bona merce,
Beus amera. Quant era m'en sove
Queus trob ves mi e mal e fel e tric
E m fatz cansos per tal que fass'auzir
Vostre bon pretz; don eu no m posc sofrir
Que nous fassa lauzar à tota gen,
On plus mi faitz mal et aziramen.

Jamais nous tenrai per valen
Nius amarai de bon cor per ma fe.
Per ver veirai si ja m valria re
Sius mostrava cor felon et enic.
Non farai ja, qu'eu no volh poscas dir
Qu'eu anc ves vos agues cor de faillir;
Qu'auriatz pois qualque razonamen
S'ieu fazia ves vos nul fallimen.

Eu sai be qu'à mi esta gen, 
Si be dizon tug que mout descove
Que domna preia cavallier de se,
Ni que l tenha tostemps tan lonc prezic.
Mas cel qu'o ditz no sab ges be cauzir,
Qu'eu volh pregar enans que m lais morir:
Qu' él pregar ai mant dous revenimen
Quan prec cellui don ai greu pessamen.

Assatz es fols qui me repren
De vos amar, pos tan gen mi reve;
E cel qu'o ditz no sab que s'es de me,
Ni nous vit ges abs uels si com vos vic
Quan me dissetz que non agues consir,
Que qualqu'ora poiri' endevenir
Qu'eu n'auria encora jauzimen:
De sol lo ditz n'ai eu lo cor jauzen.

Tot' autr' amor teing à nien;
E sapchas ben que mais jois no m soste
Mas lo vostre, que m'alegr' e m reve 
On mais en sent d'afan e de destric:
E cug ades per plan essai jauzir
De vos amic, qu'eu no posc convertir;
Ni joi non ai ni socors non aten
Mas sol aitan com n'aurai en dormen.

Oi mais no sai queus me presen,
Qu'essaiat ai et à mal et à be
Vostre dur cor don lo meus no s recre;
E nous o man qu'eu mezeis jaus o dic. 
E morrai me si no m volez jauzir 
De qualque joi; e si m laissatz morir
Faretz peccat e seretz n'en tormen,
E seretz en blasmatz vilanamen.

7225, M.

Ja de cantar no degr'aver talan,
Quar on mais cant e pieitz mi vai d'amor; 
Que planc e plor fan en mi lor estatge, 
Quar en mala merce
Ai mes mon cor e me;
E s'in breu no m rete,
Trop ai fac lonc badatge.

Ai! bels amics, sivals un bel semblan
Me faitz enan qu'eu moira de dolor.
Que l'amador vos tenon per salvatge
Quan joi no m'ave 
De vos, don no m recre
D'amar per bona fe
Tostemps ses cor volatge.

E ja ves vos non aurai cor truan
Ni ples d'engan, si tot vos n'ai pejor,
Qu'à grant honor m'o tenc en mon coratge.
Ans pens, quan m'en sove,
Del ric pretz queus mante;
E sai ben queus cove
Domna d'aussor paratge.

Despois vos vi faitz ai vostre coman;
Ez anc per tan, amics, nous aic melhor: 
Que pregador no m fan re ni messatge
Que ja m viretz lo fre.
Amics non fassatz re.
Equar joi no m soste,
Ab pauc de dol non ratge.

Si proi agues ben m'enibrer, qu'antan 
Aic vostre gan qu'embliei à gran temor. 
Pois ac paor quei aguessetz damnatge
De cella quius rete,
Amics; per qu'eu dese
Lo torniei: quar ben cre
Que no n'ai poderatge.

Dels cavalliers conosc quei fan lor dan,
Quar ja pregan domnas plus qu'ellas lor; 
Qu'autra ricor noi an ni senhoratge.
Que pois domna s'ave
D'amar, pregar deu be
Cavallier, si'n lui ve
Proess'e vassalatge.

Domna n'Almirs ancse
Am so don mal me ve;
Quar cel que pretz mante
A ves me cor volatge.

Bels-noms, ja no m recre
De vos amar jasse;
Quar i trob bona fe,
Bontatz e ferm coratge.

7225, M.

Mout avetz fag lonc estatge
Amics, pos de mius partitz; (mi us)
Et es me greu e salvatge,
Quar me juretz e m plevitz
Quez als jorns de vostra vida
Non acses domna mas me:
E si d'autra vos perte,
Mi avetz mort' e traïda,
Qu'avi' en vos m'esperansa
Que m'amassetz ses dubtansa.

Bels amics, de fin coratge
Vos amei, pos m'abelitz:
E sai que fatz ai folatge,
Que plus m'en es escaritz,
Qu'anc no fis ves vos ganchida
E si m fazetz mal per be.
Beus am e no m'en recre:
Mas amor m'a tan sazida,
Qu'ieu no cre que benanansa
Posc' aver ses vostr' amansa.

Mout aurai mes mal uzatge
A las autras amairitz;
Qu'om sol trametre messatge
E motz triatz e cauzitz;
Ez ieu tenc me per guerida,
Amics, à la mia fe,
Quan vos prec, qu'aissi m cove:
Que'l plus pros es enriqida,
S'a de vos qualqu'aondansa
De baisar o de coindansa.

Mal agu' ieu s'anc cor volatge 
Vos aic nius fui camiairitz;
Ni drutz de negun paratge
Per me no fon encobitz.
Ans soi pensiv' e marida (marrida)
Quar de m'amor nous sove; 
E si de vos joi no m ve 
Tost me trobarez fenida: 
Qu'à petit de malanansa
Mor domna s'om noca l lansa.

Tot lo maltrag e'l damnatge
Que per vos m'es escaritz,
Vos fai grazir mon linhatge;
E sobre totz mos maritz.
E s'anc fes vas me faillida,
Perdon laus de bona fe;
E prec que venhatz à me,
Depois quez aurez auzida
Ma canso: queus fatz fiansa
Sai trobetz bella semblansa.