sábado, 17 de octubre de 2026

Guillems Figuieira, Figuera. No m laissarai per paor

Guillems Figuieira.

Guillems Figuieira, Figuera. No m laissarai per paor

7225.

Guillems Figuera si fo de Tolosa, fils d'un sartor et el fo sastre. E quant li Frances aguen Tolosa si s'en venc en Lombardia. E sap ben cantar, e fez se joglar entre los (citaudis) citadins. Non fo hom que saubes caber entre'ls baros ni entre la bona gen, mas mout se fez grazir als arlots et als putans et als hostes taverniers. E s'el vezia bon home de cort venir lai on el estava, il n'era tristz e dolens; et ades se penava de lui abaissar e de levar los arlotz.

7225, 7614.

No m laissarai per paor
Q'un sirventes no labor
En servir dels fals clergatz;
E quan sera laboratz,
Conoisseran li pluzor 
L'engan e la felonia
Que mou de falsa clerzia;
Que lai on an mais forsa ni poder
Fan plus de mal e plus de desplazer.

Aquist fals prezicador
An mes lo segl' en error;
Qu'il fan los mortals peccatz.
Pos cels cui an prezicatz
Fan so que ven far à lor,
E tug segon orba via:
Doncs si l'uns orbs l'autre guia
No van andui en la fossa cazer?
Si fan, so dis dieus qu'en sab be lo ver.

Vers es que nostre pastor
Son tornat lop raubador,
Qu'il rauban devas totz latz.
E mostran semblan de patz,
E confortan ab doussor
Las oveillas noit e dia,
Pos quas las an en bailia
Et il las fan morir e decazer
Ist fals pastor, don ieu m'en desesper.

Pois fan autre dezonor
Al segl' et à dieu major;
Que s'un d'els ab femna jatz,
Lendema tot orrezatz
Tenra'l cors nostre senhor;
Et es mortal eretgia:
Que nul preire no deuria
Ab sa putan orrezar aquel ser
Que lendeman deja'l cors dieu tener.

E si vos en fatz clamor,
Seran vos encuzador
E seretz n'escumenjatz;
Ni, s'aver no lor donatz,
Ab els non aures amor
Ni amistat ni paria.
Vergina Sancta Maria,
Domna sius platz laissas me'l jorn vezer
Que 'ls posca pauc dubtar e mens temer.
Vai sirventes, ten la via,
E di m'à falsa clerzia 
Qu'aicel es mortz qui s met en son poder:
Qu'à Toloza ne sab hom be lo ver.

Bertran Carbonel. Per espassar l'ira e la dolor

Bertran Carbonel.

Bertran Carbonel. Per espassar l'ira e la dolor



Florissoit en 1200. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 403.

2701.

Per espassar l'ira e la dolor
Qu'ai dins mon cor, e per confizamen
Qu'ai bon en dieu, fas lo comensamen
D'un sirventes contra la gran folor
Que fals clergue fan sotz bella semblansa;
Qu'il dizon be, mas en vei ses dubtansa
Qu'il fan tot mal, don ieu ai dolor gran,
Quar cel que vai la lei de dieu mostran
Degra ben far e seguir dreg semdier:
Mas cobeitat fai home messongier.
Laia cauza es tengud' al doctor,
So dis Catos, quan nescis lo repren:
E qui mais val mais fai de falhimen,
Quan falh en re, que us hom ses valor.
Qui prezica qu'aiam en dieu fiansa
E fassam be per la su' amistansa
Certas ben dis; mas lo repres deman
Qu'o dis per que fai nul fach mal estan;
Que honestat non porta costalier
Ni fier ni franh ni fai fach de murtrier.

Ai! fals clergue, messongier, traïdor,
Perjur, lairo, putanier, descrezen,
Tan fatz de mal quascun jorn à prezen
Que tot lo mon avetz mes en error.
Anc Sans Peire non tenc captal en Fransa
Ni fetz renou, ans tenc drech la balansa
De liautat: no fatz vos pas semblan,
Que per argen anatz à tort vedan?
Pueis n'absolvetz, pueis nos datz empachier
Pueis ses argen noi trob'om dreichurier.

No m crezatz pas si fol entendedor
Blasme totz clercs, mas los fals solamen;
Ni d'autra part no vazan entenden
Qu'aisso diga per dubtansa de lor:
Mas que m plagra fezesson acordansa
Dels reis que an guerr'e dezacordansa,
Si qu'outra mar passesson est'autr' an
El Papa ab els, e lai fezesson tan
Que crestiantat s'en dones alegrier:
E valgra mai, qu'encar son sà guerrier.

Ar es ben drech, pos ieu n'ai dich blasmor,
Que'l be que fan laus e vaza dizen:
Drap de color e vaissela d'argen
Refudan tot per dieu nostre senhor. 
Aissi ls gart dieus de mal e de pezansa
Com els non an ni orgolh ni bobansa,
Ni riquezas no van cobezejan,
Ni joc d'amor; mas autre dieu non an.
Adoncs mostran quan mueian qu'en l'armier
S'en vai l'arma e la carn él carnier.

Al plus privat Proensals ses dubtansa
Que huei viva e de mais d'alegransa
Vai sirventes, à cel on quar lai van
Miei sirventes, dir que'l pretz qu'entrenan
Sosten que l gart de fals clercs; quar leugier 
Son à mal far e fals e messongier.

2701.

Tan rics clergues vei trasgitar
Enaissi co'l trasgitaire, 
Que'l filha qu'an de comaire
Fan lor nept' al maridar. 
Et atrob ne d'autres fols vers
Quez an tan d'ipocrisia, 
Qu'om no conois lor bauzia 
Ni l'engans don lor ven l'avers.

Falses clergues, e qual devers
Es fassas tan gran folia, 
E que'l be mostres tot dia? 
Es fols doncs vostres volers. 
Bos pastres no deu hom pregar 
Sas fedas per nul afaire; 
E que vos o vulhatz faire 
Qu'es pastor, fariatz à cremar.

Qui ben vol de dieu prezicar
No deu esser fols ventaire 
Quar fols es lo prezicaire
Que ben ditz e vol mal far. 
E fols si no l destrenh temers,
E fols qui s fenh que bos sia,
E fols cel que dieus oblia,
E fols qui sec sos vas plazers.

On que s'an lo devis poders
Sab qu'als clers fai bona via;
E sab be la trichairia
Dels fals ples de malsabers; 
E sab com per outracujar
An portels tras lor repaire, 
Per on intran li cofraire 
Vergonhos quan van cofessar.

Lo mal qu'il fan deu hom blasmar
E'l be grazir e retraire.
Ufana no lor plai gaire,
Qu'aisso lor posc ieu lauzar,
Ni rics manjars ni rics jazers,
Ni orgolh ni felonia;
Mas empero tota via
Fan so qu'à dieus es desplazers.

Cel hom cui es fis pretz vers,
Sirventes, e cortezia,
Al mieu car senhor t'envia
Dir qu'ie l prec que s gar de fals clers;
E qu'ieu soi sieus ses bauzia
Per far e dir totz sos plazers.