Mostrando entradas con la etiqueta Genoes. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Genoes. Mostrar todas las entradas

lunes, 5 de octubre de 2026

24. Alberto Malaspina, Rambaldo di Vaqueiras. Aram digatz, Rambautz, si vos agrada,


Secondo la lezione riprodotta dal Mahn (Werke der Troubadours, III, 183).

Alberto Malaspina, Rambaldo di Vaqueiras. Aram digatz, Rambautz, si vos agrada,

Aram digatz, Rambautz, si vos agrada, 
sius es aissi cum ieu aurai apres, 
que malamen s'es contra vos guidada
vostra domna de sai en Tortones,
mas ill a fag de vos tal sirventes 
don etz aunitz et ilh es vergonhada, 
que vostr' amors non l'es honors ni bes; 
per qu'ella s'es aissi de vos lunhada.
Albert marques, vers es qu' ieu ai amada 
l'enganayritz don m'avetz escomes, 
que s'es de mi e de bon pretz ostada; 
mas non puesc mais, que ren non l'ai mespres, 
ans l'ai lonc temps servida et onrada;
mas vos e lieis persegua vostra fes 
c'avetz cent vetz per aver perjurada;
per ques clamon de vos li Genoes,
que, mal lur grat lur empenhes l'estrada.
Per dieu, Rambautz, de sous port guerentia,
que mantas vetz, per talen de donar,
ai aver tol, e non per manentia
ni per thesaur qu' ieu volgues amassar;
mas vos ai vist cent vetz per Lombardia
anar a pe, a ley de croy joglar, 
paubre d'aver e malestrucx d'amia; 
e feraus pro qu' ieus dones a manjar;
e membre vos cous trobes a Pavia.
Albert marques, enuej' e vilania 
sabetz ben dir e miels la sabetz far, 
e tot engan e tota fellonia
e malvestat pot hom en vos trobar,
e pauc de pretz e de cavallaria;
per queus tol hom ses deman Val de Tar; 
Peiracorna perdetz vos per follia;
e Nicolos e Lanfrancos da Mar
vos podon ben apellar de bauzia.
Per dieu, Rambautz, segon la mia esmansa, 
fezetz que fols, quan laissetz lo mestier
don aviatz honor e benanansa;
e sel queus fetz de joglar cavallier, 
vos det enuei, trebalh e malanansa
e pensamen et ir' et encombrier,
e tolc vos joi e pretz et alegransa; 
que, pueys montetz de rossin en destrier, 
non fezetz colp d'espaza ni de lansa.
Albert marques, tota vostr' esperansa 
es en trair et en faire panier
enves totz sels qu' ab vos an acordansa, 
e queus servon de grat e voluntier; 
vos non tenetz sagramen ni fiansa; 
e s' ieu no val per armas Olivier,
vos no valetz Rotlan, a ma semblansa; 
que Plasensa nous laissa castanhier
e tol vos terra e non prendetz venjansa.
Sol dieus mi gart, Rambautz, mon Escudier, 
en cuy ai mes mon cor e m' esperansa, 
a mon dan get vos e tot lur enpier, 
sel de Milan ab lur farsida pansa.
Albert marques, tug li vostre guerrier 
an tan paor de vos e tal doptansa, 
qu'il vos clamon lo Marques putanier, 
dezeretat, deslial, ses fiansa.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 104):
Albertz marques si fo dels marques de Malespina. valenz homo fo e larcs e cortes & enseignatz; e saub ben far coblas e sirventes e cansos.



21. Pietro Vidal. Bon' aventura don Deus als Pizas,

21. Pietro Vidal. *

Secondo il testo ricostituito dal Bartsch (Peire Vidal's Lieder, Berlin, Dümmler, 1857, n. 41).

Pierre Vidal. Peire Vidal, Vidals

Bon' aventura don Deus als Pizas,
car son ardit e d' armas ben apres 
et an baissat l' orgolh dels Genoes, 
quels fan estar aunitz e soteiras;
per qu'eu volrai totz temps l'onor de Piza,
car an baissatz los perfeitz orgolhos;
que sol l' enois dels vilas Borbonos
me trencal cor el me franh el me briza.
Alamans trob deschauzitz e vilas,
e quan negus se fenh d' esser cortes, 
ira mortals e dols et enois es, 
e lor parlars sembla lairar de cas.
per qu'eu no volh esser senher de Friza, 
qu'auzis tot jorn lo glat dels enoios, 
ans volh estar entrels Lombartz joios, 
pres de mi dons qu'es gaia blanc' e liza. 
E pos meus es Monferratz e Milas, 
a mon dan get Alamans e Ties,
en breu d' ora tornara per sas mas 
lo regisme de Palerm e de Friza,
car lo conquis la sua rezemsos. 
de mi dic ben, si pel marques no fos, 
no pretz cinc marcs una rota camiza. 
Era m' alberc Deus e sans Julias 
e la doussa terra de Canaves, 
qu'en Proensa no tornarai eu ges, 
pos sai m' acolh Lameiras e Milas. 
car, s' aver posc cela qu' ai tant enquiza, 
de la s' estei lo valens rei n' Anfos, 
qu' eu farai sai mos vers ni mas chansos, 
per la gensor qu'anc fos d' amor enquiza.
E pos Milas es autz e sobeiras, 
ben volgra patz de lor e dels Paves, 
que s'estes Lombardi' en defes
de crois ribautz e de mals escaras.
Lombartz, membreus cum Polha fo conquiza, 
de las domnas e dels valens baros,
cum los meiron en poder de garsos;
e de vos lai faran de pejor guiza.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 64): 
Peire Vidals si fo de Toloza, filz d'un pelissier. e cantava mielhs d'ome del mon, e fo bos trobaire; e fo dels plus fols homes que mai fossen, qu'el crezia que tot fos vers so que a lui plazia ni qu'el volia. e plus leu li avenia trobars que a nulh home del mon, e fo aquel que pus rics sons fetz e majors folias d'armas e d'amors. e dis grans mals d'autrui; e fo vers que us cavaliers de San Gili li fetz talhar la lengua, per so qu'el dava ad entendre qu'el era drutz de sa molher; e n'Uc del Bautz sil fetz garir e metgar. e cant el fo garitz, el s'en anet outra mar, e de lai menet una grega queil fon donada per moiller en Cipri. eil fo donat a entendre qu'ela era netsa de l'emperador de Constantinople, e qu'el per lieis devia aver l'emperi per razon. don el mes tot can poc guazanhar a far navili, qu'el crezia anar conquistar l'emperi; e portava armas emperials es fazia apelar emperaire e sa molher emperairitz. et entendia en totas las bonas donas que vezia, e totas las pregava d'amor; e totas li dizian de far e dir so qu'el volgues. don el se crezia drutz de totas, e que cascuna moris per el; e totas l'enganavan. e totas vetz menava rics destriers e portava ricas armas, e cadieira e campolieit emperial; e crezia esser lo melher cavaliers del mon per armas el plus amatz de domnas.

jueves, 12 de octubre de 2023

V, Ara m digatz, Rambautz, si vos agrada,

V.


Ara m digatz, Rambautz, si vos agrada,

Si us es aissi, cum ieu aurai apres,

Que malamen s' es contra vos guidada

Vostra domna de sai en Tortones,

Don avetz fag manta chanson en bada;

Mas ill a fag de vos tal sirventes

Don etz aunitz, et ilh es vergonhada,

Que vostr' amors non l' es honors ni bes;

Per qu' ella s' es aissi de vos lunhada.


Albert Marques, vers es qu' ieu ai amada

L' enganayritz don m' avetz escomes,

Que s' es de mi e de bon pretz ostada;

Mas non puesc mais, que ren non l' ai mespres,

Ans l' ai lonc temps servida et onrada;

Mas vos e lieis persegua vostra fes

C' avetz cent vetz per aver perjurada;

Per que s clamon de vos li Genoes,

Que, mal lur grat, lur empenhes l' estrada.


Per dieu, Rambautz, de so us port guerentia

Que mantas vetz, per talen de donar,

Ai aver tol, e non per manentia

Ni per thesaur qu' ieu volgues amassar;

Mas vos ai vist cent vetz per Lombardia

Anar a pe, a ley de croy joglar,

Paubre d' aver e malastrucx d' amia;

E fera us pro qu' ie us dones a manjar:

E membre vos co us trobes a Pavia.


Albert Marques, enuei e vilania

Sabetz ben dir, e miels la sabetz far,

E tot engan e tota fellonia

E malvestat pot hom en vos trobar,

E pauc de pretz e de cavallaria;

Per que us tol hom ses deman Valdetar;

Peiracorna perdetz vos per follia;

E Nicolos e Lafrancos d' amar

Vos podon ben apellar de bauzia.


Per dieu, Rambautz, segon la mia esmansa,

Fezetz que fols, quan laissetz lo mestier

Don aviatz honor e benanansa;

E sel que us fetz de joglar cavallier

Vos det enuei, trebalh e malanansa

E pensamen et ir' et encombrier,

E tolc vos joi e pretz et alegransa;

Que, pueys montetz de rossin en destrier,

Non fezetz colp d' espaza ni de lansa.


Albert Marques, tota vostr' esperansa

Es en trair et en faire panier

Enves totz sels qu' ab vos an acordansa,

E que us servon de grat e voluntier;

Vos non tenetz sagramen ni fiansa:

E s' ieu no val per armas Olivier,

Vos no valetz Rotlan, a ma semblansa;

Que Plasensa no us laissa Castanhier,

E tol vos terra e non prendetz venjansa.


Sol dieus mi gart, Rambautz, mon escudier

En cuy ai mes mon cor e m' esperansa,

A mon dan giet vos e tot lur enpier

Sel de Milan ab lur farsida pansa.


Albert Marques, tug li vostre guerrier

An tan paor de vos e tal doptansa,

Qu' il vos clamon lo marques putanier,

Dezeretat, deslial, ses fiansa.

Albert Marquis et Rambaud de Vaqueiras.