Mostrando entradas con la etiqueta Espaigna. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Espaigna. Mostrar todas las entradas

martes, 20 de octubre de 2026

Monges de Montaudo. L'autrier fui en paradis,

Monges de Montaudo.

Monges de Montaudo. L'autrier fui en paradis,



2701, 7225, 7614, 7698.

Lo Monges de Montaudo si fo d'Alverne, d'un castel que a nom Vic, qu'es pres d'Orlac. Gentils hom fo: e fo faichz morgues de l'abaïa d'Orlac, e l'abas si l det lo priorat de Montaudon, e lai el se portet ben far lo ben de la maison. E fazia coblas, estan en la morgia, e sirventes de las razons que corion en aquela encontrada. E ill cavalier e ill baron si l traissen de la morgia e feiron li gran honor, e deiron li tot so qu'el volc; et el portava tot à Montaudon, al sieu priorat.
Mout crec e melhuret la soa glesia, portan totavia los draps mongils. 
E tornet s'en ad Orlac al sieu abat, mostran lo melhuramen qu'el avia fach al priorat de Montaudon; e preguet que ill li des gracia que s degues regir al sen del rei'n Amfos d'Arragon. El abas det; e il reis li comandet qu'el manges carn, e domnejes e cantes e trobes: et el si fes. E fo faich seigner de la cort del Puoi Sainta Maria, e de dar l'esparvier. Lonc temps ac la seignoria de la cort del Puoi, tro que la cortz se perdet. E pois el s'en anet en Espaingna, e fo li faitz grans honors e grans plazers per totz los reis e per totz los baros e'ls valens homes d'Espaigna. Et a un priorat en Espaigna que a nom Villafranca, qu'es de l'abaia d'Orlac, e l'abas lo ill donet: et el lo crec e l'enrequi e'l meilloret, e lai el mori e definet.

2701, 7225-6, 7698.

Per qu'ieu soi gais e joios,
Quar me fo tant amoros
Dieus à cui tot obezis,
Terra, mar, val e montanha;
E m dis: monge, quan venguis,
Ni com estai Montaudos,
Lai on as major companha?

Senher, estat ai aclis
En claustra un an o dos,
Per qu'ai perdut los baros:
Sol quar vos am eus servis
Me fan lor amor estranha.
En Randos, cui es Paris,
No fon anc fals ni ginhos;
E cre que mos cors el planha.

Morgue, ges ieu no t grazis
S'estas en claustra rescos,
Ni vol guerras ni tensos,
Ni pelej' ab tos vezis,
Per que'l bailia t remanha;
Ans am ieu lo cant e'l ris,
E'l segles en es plus pros
E Montaudos i gazanha.

Senher, ieu tem que falhis
S'ieu fauc coblas ni cansos;
Qu'om pert vostr' amor e vos
Qui son escien mentis,
Per que m part de la barganha.
Pel segle, que no m n'ahis
M'en tornei à las lessos
E laissei l'anar d'Espanha.

Monge, be mal o fezis,
Que tost non aniest coitos
Al rei cui es Salaros,
Que tant era tos amis;
Per que lau que t'o afranha.
Ha! quans bos marcs d'esterlis
Aura perdutz éls tieus dos!
Qu'el te levet de la fanha.

Senher, ieu l'agra ben vis
Si per mal de vos no fos,
Quar anc sofris sas preizos.
Mas la naus dels sarrazis
Nous membra ges cossi s banha;
Quar si dins Acre s culhis
Proi agr' enquer Turcs felos:
Fol es quius sec en mesclanha.

2701, 7225-6, 7698.

Qu'aniei parlar ab Sant Miquel
Don fui mandatz;
Et auzi un clam que m fo bel:
Eras l'aujatz.

Sant Jolias venc denan dieu,
E dis: dieus, à vos me clam ieu
Com hom forsatz,
Dezeretatz de tot son fieu
E malmenatz.

Quar qui be voli' albergar,
De mati m solia pregar
Queil fos privatz:
Eras noi posc cosselh donar
Ab los malvatz.

Qu'aissi m'an tout tot mon poder,
Qu'om no m prega mati ni ser;
Neis los colgatz
Laissan mati dejus mover:
Ben soi antatz.

De Tolza ni de Carcasses
No m planh tan fort, ni d'Albiges,
Com d'autres fatz.
En Cataluenh' ai totz mos ces
Ei soi amatz.

Mas lo Coms e'l Rei los auci,
Soi ben amatz;
Et a'n de tals en Caersi
Don soi pagatz.

De lai Rosergu' en Gavauda
No m clam ni m lau qu'aissi s'esta 
Pero assatz
I a d'aquels q'usquecs mi fa
Mas voluntatz.

En Alvernhe ses aculhir
Podes albergar e venir
Descovidatz;
Qu'els non o sabon fort gen dir,
Mas be lor platz.

En Proensa et éls baros
Ai ben enqueras mas razos.
No m soi clamatz
Dels Proensals ni dels Gascos,
Ni trop lauzatz.

Richartz, Rigaut, Berbezils, Berbesieu. Atressi com Persavaus,

Richartz o Rigaut de Berbezils.

Richartz, Rigaut, Berbezils, Berbesieu



7225, 7614.

Richartz de Berbesieu si fo un cavalliers del castel de Berbesieu de (San onge) Saintonge, del evesquat de Saintas, paubres vavassors. 
Bons cavalliers fo d'armas e bels de persona, e saup miels trobar qu'entendre ni que dire. Mout fo paures dizens entre las gens; et on plus vezia de bons homes, plus s'esperdia e mens sabia; e totas vetz li besoingnava altre que l conduisses enan. Mas ben cantava e dizia sons, e trobava avinenmen mots e sons.
Et enamoret se d'una domna moiller d'en Jaufre de Taonai, d'un valen baron d'aquela encontrada. E la domna era gentils e bella, e gaia e plazens, e mot envejoza de pretz e d'onor, filla d'en Jaufre Rudel prince de Blaia. E quant ella conoc qu'era enamoratz d'ella, fetz li doutz semblan d'amor; tan qu'el cuilli ardimen dellei pregar. Et ella con douz semblanz amoros retenc sos precs, los recep e los auzi, com domna que avia voluntat d'un trobador que trobes d'ella. Et aquest comenset à far sas cansos d'ella, et apellava la Meillz-de-domna en sos cantars. Et el si se deletava molt en dire en sas cansos similitudines de bestias e d'aussels e d'omes, e del sol e de las estellas, per dire plus novel las rasos qu'autre non agues ditas ni trobadas. Mout longamen cantet d'ella, mas anc non fo crezut qu'ella li fezes amor della persona.
La domna mori; et el s'en anet en Espaigna al valen baron don Diego; e lai visquet, e là mori.

2701, 7225-6, C, M.

Atressi com Persavaus,
El temps que vivia,
Que s'esbaïc d'esguardar
Si, que no saup demandar
De que servia
La lansa ni'l grazaus;
Et ieu soi atretaus,
Miels-de-domna, quan vei vostre cors gen,
Qu'eissamen
M'oblit quan vos remir;
Eus cug pregar, e no fauc; mas cossir.

Ab lo dous esguartz coraus,
Quez an fach lor via
Per mos olhs ses retornar
El cor, on los tenh tan car,
Que si l plazia
Qu'aitals fos mos captaus,
Dels treballs e dels maus,
Miels-de-domna, que trac per vos soven
Tan greumen.
Mais am per vos morir
Que d'autr' aver nul joi, tan vos dezir.

Si'l vostre durs cors fos taus
Com la cortezia
Queus fai d'avinen parlar,
Leu pogratz de mi pensar
Qu'ans m'auciria
Queus pregues, car non aus:
Qu' é mon cor ten enclaus,
Miels-de-domna, de vos un pessamen
Tan plazen,
Que quant en re m'azir
Del dous pensar pert l'ir' ab l'esjauzir.

Si com l'estella jornaus,
Que non a paria,
Es vostre ric pretz ses par;
E l'olh amoros e clar,
Franc ses feunia;
Bel cors plazent e guaus,
De totas beutatz claus,
Miels-de-domna, e de bel estamen,
Que m defen
Lo pensar d'esmarrir:
So no m pot hom deslonhar ni guandir.

Bona domna naturaus,
Merce vos querria
Que pogues merce trobar
Ab vos, que per autr'afar
Gaug no m daria,
Merceus clam e ren aus, (Merce us)
Merces es mos cabaus,
Miels-de-domna, si merces nous en pren, (no us)
Veramen
M'er per vos à morir:
Res mas merces no m pot de mort guerir.

Vielha de sen e de laus,
Joves on joi lia;
Vielha de pretz e d'onrar,
Joves de bel domnejar,
Lonh de folia;
Vielh' en totz fagz leiaus,
Jov' on joven es saus,
Miels-de-domna, vielh' en tot bel joven
Avinen;
Vielha ses velhezir,
E joves d'ans e de gent aculhir.

Miels-de-domna, en re no m'en repen
Se n'aten
Lo joi qu'es à venir;
Que bon' amor gazanh' om ab servir.