Mostrando entradas con la etiqueta bruelha. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta bruelha. Mostrar todas las entradas

martes, 20 de octubre de 2026

Guillem Montanagol, de Toloza. Bel m'es quant d'armatz vei refrim


Guillem Montanagol, de Toloza. Bel m'es quant d'armatz vei refrim

7226.

De trompas lai on hom s'escrim,
E trazon prim
L'arquier melhor
Nostri e lor,
E vei de senhas bruelha:
Adoncs trassalh
Cor de vassalh
Tro que sos cors s'orguelha.

Coms de Tolza, on plus esprim
Los rics, vos vei de pretz al cim:
E vuelh quaissi m (qu'aissi)
Don dieus s'amor,
Cum part lauzor
Vostre ric pretz capduelha;
Sol qu'à un talh,
Qui araus falh, (ara us)
Mai ab vos no s'acuelha.

La Marcha, Fois e Rodes vim
Falhir ades als ops de prim:
Per qu'ie ls encrim
De part honor
E de valor,
Don quascus si despuelha,
Qu'en tal sonalh
An mes batal
Don non tanh pretz los vuelha.

Jamais no cug que s desencrim, 
Quar trop s'a levat pejor crim
Que'l de Caïm, 
Hom qui l'amor 
Del ric senhor
De Tolos' era s tuelha:
Quar qui defalh
Ni à senhor falh
Greu er que no s'en duelha.
Si'l rei Jacme, cui no mentim,
Complis so qu'el e nos plevim, 
Segon qu'auzim; 
En gran dolor 
Foran ab plor
Frances, qui qu'o desvuelha:
E quar de falh,
Qu'ades no salh,
Tot lo mons lo'n reiruelha.

Engles de flor
Faitz capel e de fuelha.
Nous detz treball,
Neis quius assalh,
Tro qu'om tot vos o tuelha.

7225-6.

Per lo mon fan l'us dels autres rancura,
Li clers dels laics e'l laic dels eissamen;
E li poble s planhon de desmezura
De lor senhors, e'ls senhors dels soen:
Aissi es ples lo mons de mal talen.
Mas er venon sai de ves Orien
Li Tartari, si dieus non o defen,
Que ls faran totz estar d'una mensura.

Per mant forfag e per manta laidura
Qu'an fag e fan clerc e laic malamen, 
Venra si ven esta dezaventura
A crestias, si dieus merce non pren,
Que fass' al Papa metr' atempramen
En so don an li clerc e'l laic conten:
Quar s'il los fai ben d'un acordamen,
No lor pot pueis nozer null' aventura.

A! per que vol clercs bella vestidura,
Ni per que vol viure tan ricamen,
Ni per que vol bella cavalgadura?
Qu'el sab que dieus volc viure paubramen.
Ni per que vol tan l'autrui ni enten?
Qu'el sab que tot quan met ni quan despen,
Part son manjar e son vestir vilmen,
Tol als paubres, si no men l'Escriptura.

Els grans senhors per que no s prendon cura
Que no fassan tort ni fors' à lor gen?
Qu'ieu non tenc ges per menor forfaitura
Qu'om forse'ls sieus com quan l'autrui dreg pren; 
Ans es majer, quar falhis doblamen: 
Quar so de se ni d'autrui no defen 
A son poder ni los sieus, drechamen 
Falh endreg lor tan qu'en pert sa drechura.

Mas totz pobols a de bon sen frachura
Qu'à son senhor fass' en re falhimen:
Quar totz hom deu amar d'amistat pura
Son bon senhor e servir leialmen.
A senhor tanh qu'am los sieus bonamen,
Que lialtatz lor ne fai mandamen
Que l'us ame l'autre tan coralmen
Que no s posca entr'els metre falsura.
Reis Castellas, l'emperi vos aten:
Mas sai dizon, senher, qu'atendemen
Fas de Breto; per que s mou gran rancura.

Quar d'aut rei tanh quant un grand fag enpren
Qu'el trag' à cap o'n segua sa ventura.

lunes, 4 de diciembre de 2023

Bernard de Ventadour. Estat ai cum hom esperdutz

Bernard de Ventadour.


Estat ai cum hom esperdutz

Per amor un lonc estatge;

Mas era m sui reconogutz

Qu' ieu avia fait follatge,

C'a totz era ades salvatge,

Car m' era de chan recrezutz;

Et on ieu plus estera mutz,

Plus feira de mon dampnatge. 


A tal domna m' era rendutz

Qu'anc no m' amet de coratge, 

E sui m' en tart aperceubutz,

Que trop ai fait lonc badatge;

Mas ieu segrai son usatge: 

De cui que m vuelha, serai drutz, 

E trametrai per tot salutz,

Et aurai mais cor volatge. 


Truans vuelh esser per s' amor, 

E cove qu' ab lieys aprenda;

Pero non vei domneiador

Que miels de mi s' i entenda;

Mas belh m' es qu' ab lieys contenda,

Qu' altra n' am plus bell' e melhor, 

Que m val e m' ajud' e m socor,

E m fai de s' amor esmenda.


Aquesta m' a fait tan d' onor,

Que platz li qu' a merce m prenda,

E membre 'l del sieu amador

Qu'el ben que m fara no m venda,

Ni m fassa far long' atenda,

Que lonc termini m fai paor;

Qu' ieu no vei malvatz donador

Qu'ab lonc respiet no s defenda.


Ma domna m fon al comensar

Franqu' e de belha companha;

Per so la dei ieu mais amar

Que si m fos fer' et estranha;

Que dregz es que domna s franha

Ves selui qui a cor d' amar:

Qui trop fai son amic preyar,

Dregz es qu' amix li sofranha. 


Domna, pensem del enginhar

Lauzengiers, cui Dieus contranha,

Que tan cum hom lor pot emblar

De joi, aitan se gazanha;

E que ja us non s' en planha; 

Lonc temps pot nostr' amors durar,

Sol, quan luecs er, vueilha m parlar,

E, quan luecs non er, remanha.


Dieu lau, enquer sai ieu chantar,

Malgratz n' aia Na Dolz Esgar,

E selh ab cui s' acompaha. (acompanha)

Fis Jois, ges no us puesc oblidar,

Ans vos am e us vuelh e us tenh car,

Quar m' etz de belha companha.


__


Quan vei la flor, l' erba fresqu' e la fulha,

E aug los chans dels auzels pel boscatge,

Ab l' autre joy, qu' ieu ai en mon coratge,

Dobla mos bes e m nays e m crois m bruelha; 

Que no m' es vis qu' om posca ren valer,

S' eras no vol amor e gaug aver;

Que tot quant es s' alegr' e s' esbaudeya.


Ja no crezatz qu' ieu de joy mi recreya, 

Ni m lais d' amar per dan qu' aver en suelha, 

Qu' ieu non ai ges poder qu' aissi m' en tuelha; 

Qu' amors m' assalh, que m sobresenhoreya, 

E m fai amar qui que ilh platz, e voler;

E s' ieu am lieis que no m deu eschazer,

Forsa d' amor m' i fai far vassalatge.


Mas en amor non a hom senhoratge:

E qui l' y quer, vilanamen domneya,

Que ren no vol amors qu' esser non deya:

Paubres e rics fai amors d' aut paratge; 

Si l' uns amics vol l' autre vil tener, 

Greu pot amors ab erguelh remaner, 

Erguelhs dechai, e fin' amors capdelha.


Ieu sec sella que plus ves mi s' erguelha, 

Et ella m fug que m fon de bel estatge,

Qu'anc pus no vi ni me ni mon messatge,

Per qu' ieu m' albir que ma dona m' acuelha;

Mas dreg l' en fas, qu' ieu m' en fas fols parer,

Quar per selha que m torn' a nonchaler, 

Esta ne aitan de lieis que non la veya.


Mas costum' es tostemps que folhs foleya, 

E ja non er qu' ieu eys lo ram no cuelha

Que m bat e m fier, per qu' ai razon que m duelha,

Quar anc no m pres d' autrui amor enveya;

Mas, fe qu' ieu dei lei e Mon Bel Vezer,

Si de s' amor m' en torn' en bon esper,

Jamais vas lieys non farai vilanatge.


Ja no m' aia cor fellon ni salvatge,

Ni contra mi malvatz cossels non creya, 

Qu' ieu sui sos hom liges, on que m' esteya, 

Si que del suc del cap li ren mon gatge, 

Mas mans juntas, li venc al sieu plazer; 

E ja no m vuelh mais de sos pes mover, 

Tro per merce m meta lai o s despuelha.


L' aigua del cor, qu' amdos los huels mi muelha, 

M' es ben guirens qu' ieu penei mon dampnatge; 

E conosc ben qu' ieu ai dig gran folhatge,

S' elha fai tan que perdonar no m vuelha, 

Quar mieus non sui, et ilh m' a en poder; 

Mais pert elha qu' ieu el mieu dechazer,

Per que l' er mal, s' ab son home plaideia.


Mon messatgier man a Mon Bel Vezer, 

Que silh que m tolc lo sen e lo saber

M' a tol mi dons e leys, que non la veia.

___


Lonc temps a qu' ieu no chantei mai, 

Ni m saubi far captenemen:

Mas ar no tem plueia ni ven, 

Tant sui intratz en cossire 

Cum pogues bos motz assire 

En est so, qu' ai aperit; 

Sitot no vei flor ni fuelha,

Miells mi vai qu' el temps florit,

Quar la rens qu' ieu plus vuelh me vol.


Totz me desconosc, tan be m vai, 

E s' om saubes en cui m' enten, 

Ni l' auzes mon joi far parven, 

Del miels del mon sui jauzire;

E, s' ieu anc fui bos suffire,

Era m' en tenc per garit,

Que re non sent mal que m duelha;

Si m' a pres jois e sazit

No sai si m sui aquelh que sol.


El mon tan bon amic non ai,

Fraire ni cozin ni paren,

Si m vai de mon joi enqueren,

Qu' ins en mon cor no l' azire;

E, s' ieu m' en vuelh escondire,

No s' en tenha per trait;

No vuelh lauzengiers mi tuelha

S' amor, ni 'n levon tal crit,

Per qu' ieu me lais morir de dol.

Lo cors a blanc, sotil e gai,

Qu'anc hom non vi tan avinen;

Pretz e beutat, valor e sen,

A trop mais qu' ieu no vos sai dire:

De lieys non es res a dire

Ab sol qu' ilh agues tan d' ardit

Qu' una vetz, quant se despuelha,

Me mezes en loc aizit, 

E m fezes del bratz latz al col.


S' ilh no m' aizis lai on ilh jai,

Si qu' ieu remir son bel cors gen,

Doncs per que m' a fag de nien?

Ailas! cum muer de desire!

Vol mi doncs mi dons aucire,

Quar l' am, o quar l' ai falhit?

Era 'n fassa so que s vuelha

Ma domna, al sieu chauzit,

Qu' ieu no m' en planh, sitot m' en dol.


Per sol lo bel semblan que m fai,

Quan pot, ni aizes lo cossen,

Ai tan de joi que sol no m sen;

Soven salh e volv e m vire,

E sai ben, quan la remire,

Qu'anc hom bellazor non vit:

Ni ges ves mi non s' orgoilla

S' amors, anz n' hai lo chausit

D' aitant quant mars clau ni revol.


Tan l' am que ren dir no l' en sai,

Mas ill s' en prenda esgardamen,

Qu' ieu non ai d' al re pessamen,

Mas cum li fos bos servire.

E s' ieu sai chantar ni rire 

Tot m' es per lei escarit.

Per merce 'lh prec que m' acuelha.

E pus tan m' a enriquit, 

No sia qui dona e qui tol.