Le Moine de Montaudon. Lo monges de Montaudon.
I.
per qu'eu sui gais e joios,
car tan me fo amoros
Deus, a cui tot obezis,
terra, mars, vais e montaingna;
e m dis: “Morges, car venguis?
Ni con estai Montaldos,
lai on as maior compaingna?”
“Seingner, estat ai aclis
en claustra un an o dos,
per qu'ai perdut los baros.
Sol car vos am e us servis,
me fan lor amor estraingna.
E'n Randos, cui es Paris,
no m fo anc fals ni ginhos,
e mos cors cre que en plaingna.”
"Morgues, ges eu no grazis,
s'estas en claustra rescos
ni vols guerras ni tenzos
ni peleg' ab tos vezis,
per que l bailia t remaingna;
anz am eu lo chant e l ris,
e l segles en es plus pros,
e Montaldos i gazaingna."
"Seingner, eu tem que faillis,
s'eu fatz coblas ni chanzos,
qu'om pert vostr' amor e vos,
qui son escient mentis;
per que m part de la bargaingna.
Pel segle que no m n'ahis,
me tornei a las leizos
e n laissiei l'anar d'Espaingna."
"Morgues, be mal o fezis
que tost non anes coitos
al rei, cui es Olairos,
qui tant era tos amis:
per que lau que t'o afraingna.
Ha, quanz bos marcs d'esterlis
aura perdutz els teus dos,
qu'el te levet de la faingna!"
"Seingner, eu l'agra be vis
si per mal de vos no fos,
car anc sofris sas preisos;
mas la naus dels Sarrazis
no us menbra ges cosi s baingna;
car se dinz Acre s coillis,
pro i agr' enquer Turcs felos:
fols es qui us sec en mesclaingna."
II.
Fort m'enoia, so auzes dire,
parliers quant es avols servire,
et hom que trop vol autr' aucire
m'enoia, e cavals que tire.
Et enoia m, si Deus m'aiut,
joves hom quan trop port' escut,
que negun colp no i a agut,
capela e morgue barbut
e lauzengier bec esmolut.
quant es paubra et orgoillosa,
e marit qu'ama trop sa sposa,
neus s'era domna de Tolosa.
Et enoia m de cavallier
fors de son pais ufanier,
quant en lo sieu non a mestier,
mas sol de pizar el mortier
pebre o d'estar al foguier.
Et enoia m de fort maneira
hom volpilz que porta baneira,
et avols austors en ribeira
e pauca carns en gran caudeira.
Et enoia m, per saint Marti,
trop d'aiga en petit de vi;
e quan trob escassier mati
m'enoia, e d'orp atressi,
car no m'azaut de lor cami.
Enoia m longa tempradura
e carns quant es mal coit' e dura,
e prestre que men ni s perjura,
e veilla puta que trop dura.
Et enoia m, per saint Dalmatz,
avols hom en trop gran solatz,
e corre quan per vi'a glatz,
e fugir ab caval armatz
m'enoia, e maldir de datz.
Et enoia m, per vit' eterna,
manjar ses foc, quan fort iverna,
e jazer ab veill'a galerna
quan m'en ven flairors de taverna.
Et enoia m e m'es trop fer
quan cel que lav' olla enquer;
et enoia m de marit fer,
quant eu li vei bella moiller,
e qui no m dona ni m profer.
Et enoia m, per sant Salvaire,
en bona cort avols violaire,
et a pauca terra trop fraire,
et a bon joc paubre prestaire.
Et enoia m, per saint Marsel,
doas penas en un mantel,
e rics hom ab pauc de revel,
Et enoia m, si Deus mi vailla,
longa taula ab breu toailla,
et hom qu'ab mas ronhozas tailla,
et ausbercs pezans d'avol mailla.
Et enoia m estar a port,
quan trop fai greu temps e plou fort,
et entre amics dezacort
m'enoia, e m fai peiz de mort,
quan sai que tenson a lor tort.
E dirai vos que fort me tira
veilla gazals quan trop s'atira
e paubra soudadeir' aira,
e donzels qui sas cambas mira.
Et enoia m, per saint Aon,
e seignoratz que trop mal ton;
qui no pot dormir quant a son,
maior enoi non sai el mon.
Encar i a mais que m'enoia:
cavalcar ses capa, de ploia,
e quan trob ab mon caval troia
qui sa manjadoira li voia.
Et enoia m e no m sab bo
de sella quan croll'a l'arço,
e fivella ses ardaillo,
e malvaitz hom dins sa maiso
que no fa ni ditz si mal no.

