Huc del Valat, 1372, violetta, Per l'amistat, on fort mon cor se fiza,

Huc del Valat.

Las joyas del gay saber, p. 16-19; cf. p. 247. - Grdr. 50, p. 79.

Am aquesta canso e dansa mesclada Huc del Valat, mestre en medecina de Monpeslier, gasanhec la violetta, l'an M. CCC. LXXII. (1372)

Per l'amistat, on fort mon cor se fiza,

de vos, gentils, cuy pretz e laus enansa,

dompna, si us play, vuelh chanso far e dansa,

no per us rims, mas per novela siza

gent deviza:

quar la dousors que l novel temps amena,

s'es tan prehon dins lo mieu cor enclausa,

que d'estar gays no pot jorn aver pausa,

e per causa,

pus que l'ausel en may am la serena.

De tal gaug es m'arma plena

que no m cessi d'alegrar, 

etz on pus me vuelh fondar

en chantar,

mays ay d'amors joy sens pena.

Doncs pel desduyt que m'es datz per estrena,

ceray jhoyos, hondran vos, dona cara,

ses cossentir res per que m torn amara

l'amors de vos, qu'e mon cor jhoy semena

e remena;

quar, pauxs enfant, no sabentz l'aventura

ni l'astre be qu'el mon aver devia,

done mon cor a vostra senhoria,

lo tercz dia

que parlantz fuy segon cors de natura.

Per so doncs, am bona cura,

chan so del vostre cors gay,

quar ayshi, dona, viuray,

si a vos play,

rixs, que jhoy m'en assegura;

e si l'amors se reffrena

de vos, pel mieu cors nafrar … (lacune de deux vers.)

d'amar vos hon pretz germena.

Hanc, pueys que us vy, non agui jorn endura

de gaug entier ni de tot ben sofracha,

ni d'amar vos no mi fec res empacha,

quar fis espers m'en donec am figura

regla pura,

que vos etz mars de jauzimen hornada,

e creys valors e fontz don pretz s'asagua,

per que m'adutz volers dreytz qu'ieu retragua,

que m'apagua

l'onor e l laus de que vos etz dotada.

Sus totas etz coronada,

gentils flors d'umilitat,

amb excellent castetat,

que us ha dat

lo pretz que us a 'nluminada; 

car vos etz de gaug la vena;

don cascus deu vos lausar,

creyser e multiplicar

e pensar

quom dreg d'amor determena.

De motz bos haips e de ricx etz ornada

e de bos faitz complidament garnida,

honrad' etz d'ans e de vielh sen complida,

senes erguelh e de vertat parada

e fonsada,

etz etz ses frau, avinens e jhoyoza,

neta de cors e d'arma fort devota,

humils d'esguart e d'estat sens riota,

no punt lota,

pros en be far etz en totz ditz aondosa.

La vostr' amor grasciosa

m'empenh lo cor a servir

etz a lausar e bendir

e grasir

vos, flor ses par, amorosa;

e quar etz de bos fruytz mena,

pel vostre pretz eyshausar

me vuelh chantan deportar

e jhoy dar,

com nadan fay la balena.

L'évangile de Nicodème, Sens e razos e divina escriptura (Bartsch)

L'évangile de Nicodème. (v. Raynouard, éd. Ramón Guimerá Lorente)

Sens e razos e divina escriptura,

quez ay trobada bona, sancta e pura,

m'a mes e motz gran pessamen,

cossi la puesca solamen

de lati en romans tornar.

Car qui vol bona obra far,

quove que sia si bastida

que, cant sera tota complida,

re no y aia de malestan,

que torne ad anta ni a dan.

Tot yssamen vuelh yeu bastir

segon mo sen ni mon albir

una obra bona e covinen

e nom de Dieu omnipoten,

e metray y catre colonas,

autas e fortz, belas e bonas:

la premieyra de las prophetas,

que porto guerentias certas;

la segunda d'avangelistas,

que nom podo fondre legistas;

la tersa d'espozisios

que mostro motz belas razos;

la quarta faray de mo sen,

car tornaray be veramen

lo lati em plana paraula,

hon non aura bafa ni faula.

Aquesta escriptura dis

veramen, cossi fon aucis

sus en la cros Jesu Crist Dieus,

hon rezemet trastotz los sieus,

ni fon el sepulcre pauzatz,

e pueys fo vieus resussitatz,

con tornet el cel veramen,

ni co venra al jutzgamen.

Totz aquo dis que sans Johans

ni sans Mathieus ni ls autres sans

e ganre may, que ieu s diray

tot per horde si com deuray.

El tems que Dieus mori per nos,

si con dizem, sus en la cros,

fon adoncs ganre fagz e digz,

que nos non trobam en escrigz,

ni ns ho retrazo li avangeli

ni cell que nos fes lo sauteri.

E per so car ieu ay trobada

una escriptura que es celada

e rescosta a motas gens,

et ieu dirai vos totz los sens

per bona rima e romans

e nom de Dieu e dels sieus sans.

Ieu Eneas mayestre dic:

dels Ebrieus ay trobat escrig

los fagz que fero li Juzieu

a Jesu Cristz, lo fil de Dieu,

e Nicodemus que ho vi

ho escrius tot em pargami

en ebrayc segon sa razo,

pueys ieu en grec, car mi fom bo,

ho translatyey e ho escrys,

si com la letra departys.

Tugz auzez ho per veritatz

que Domerdieus de maiestatz

trames en terra lo sieu filh,

per Adam gitar de perilh,

e nos autres totz issamen,

quez em sieu filh verayamen;

e'n receup nostra carn mortal, -

per que nos autres serem sal -

el ventre de sancta Maria,

segon que la letra ns detria,

venc en estz mon per nos salvar

e per lo dyable deraubar;

el nasquet esems homs e Dieus

per rezemer trastotz los sieus.

Al Sathanas tenc esconduda

si que non l'a aperseubuda,

a l'enemic, nostra semblansa,

si totz Jesu e ssa efansa

ja fezes meravilhas tals

que no fes hanc luns homs carnals.

El fazia los sortz auzir

e los clobs sautar e salhir,

als secs rendia lur vezer

et als forsenatz lur saber,

ganre de morts resussitet,

domentre que am nos estet.

Cant li Juzieu fello trachor

viro de Cristz, Nostre Senhor,

las meravilhas que fazia,

e l pobol que en ell crezia,

azirero lo tug de mortz

et encuzero lo mot fortz

a'n Pos Pilat, quez era bayles

de la terra e dels realmes,

e si que pres lo li rendero.

D'u sieu descipol lo comprero

trenta deniers, pueyssa liatz

l'aduysero a 'n Pos Pilatz.

El tems que Anna e Cayphas

ero avesque de Judas,

Gamaliel e Neptalim,

et Adroson e Benjamin,

e motz d'autres que ieu no us puesc dir,

car lassarie vos de l'auzir,

aduysero a 'n Pos Pilatz

Jesu Crist Dieus pres e liatz.

Motz fortz l'encolpo e l'encuzo,

motz crims encontra luy aduzo.

"Senhor, aquest," so dizo, "es,

que tu ayssi davan te ves,

filhs d'u fabre, Joseph per nom,

e de Maria, so dis hom.

So dis, que reys es de totz nos,

e per aysso liuram lo vos.

Nostre sabdes corrump e frany

e fay obras que no si tany,

e nostra ley bona e santa

nos rump, cuy nos tenem, ad anta.''

Pilatz respondet als Juzieus:

"Cest es trayst per eyss los sieus,

que so que fa es contra nos.

De que vos autr' es autoros?"

Doncs respondero li Juzieu

encontra Crist, lo filh de Dieu:

"En nostra ley escrig avem,

que a sabde obrar non devem,

et aquest frang lo motz soven,

so es sauput per mota gen.

Encantayres es veramens

e d'aco avem pro guirens

E nom del diable fay auzir

los sortz, e ls clops corre e salhir,

demoniatz, cecx e gibos

motz soven sana vezen nos

al sapte, per que lo te avem

liurat, car nos trastug volem

que sia saupuda sa razos,

si el es mals o si es bos."