Mostrando las entradas para la consulta sai ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta sai ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas

lunes, 26 de octubre de 2026

Raimon Escrivan. Senhors, l'autrier vi ses falhida (cata, gata, catapulta, trabuquet)

Raimon Escrivan.

Raimon Escrivan. cata, catapulta, trabuquet


Senhors, l'autrier vi ses falhida
la cata que ges no m'oblida,  (gata y catapulta; manganel, manganell)
gent encuirad' e mielhs garnida,
e parlet a ley d'issernida,
e dis al trabuquet aital:
en las lissas farai portal,
que dins la vila vuelh ostal."
Dis trabuquet: “Diable us guida,
na cata, dolenta, marrida;
quan vos aurai tres colps ferida,
ja ab mi non auretz guerida;
que si passatz de sai lo pal,
sabrem de vostre cuer quan val,
qu'ieu s en darai un colp mortal,
si vos acossiec sul costal."
Ab tant la cata s'es moguda,
que no y ac pus de retenguda;
tro la vila tost fo venguda
e mostret sa cara peluda;
e venc suau, celadamen,
pauc cada pauc prenden e pren
si qu'anc no y ac retenemen,
tro fon dins lo vielh bastimen.
E quan l'ac vist' e conoguda,
trabuquet ditz: "Cata morruda,
ieu vos aurai tost abatuda."
E fier la denant sa barbuda
tal colp que tota l'escoyssen.
Pueys a li dig: “Ben as fol sen,
cata, qu'ab mi prendas conten;
e farai t'o ades parven.”
Ab tan la cata s'en erissa,
qu'es grass' e grossa e faitissa,
e ditz qu'enquer a fort pelissa,
e venra, si pot, tro la lissa.
E junh los pes e fes un saut,
et a cridat e mot en aut:
"Trabuquet, no t pretz un grapaut,
que prop vos suy al mieu assaut."
Ab tan lo trabuquet s'erissa,
qu'es fers e fortz, e fer e fissa,
et a dig: "Na cata mestissa,
fort pel auretz, s'ar no us esquissa."
E tramet l'un cairo raspaut,
que no l leveran trey ribaut,
et a lo i mes el cors tot caut,
don tug foron alegr' e baut.
E la cata que l colp senti,
a per pauc de dol no mori,
e dis: "Trabuquet, malat vi,
ieu te lais, e tu laissa mi."
E l trabuquet respondet li:
"Na cata, non er enaissi,
qu'ab mi non auretz treu ni fi,
enans vos aucirai aqui."

Raimon Escrivan. Senhors, l'autrier vi ses falhida (cata, gata, catapulta, trabuquet)

domingo, 25 de octubre de 2026

Aqestas coblas mostran qe las grans autas dompnas no creson poder fallir, (Traité de poétique)

Traité de poétique.

Aqestas coblas mostran qe las grans autas dompnas no creson poder fallir,

Aqestas coblas mostran qe las grans autas dompnas no creson poder fallir, e si mostra con lo faillimen de l'auta dompna es maier qe cel de la bassa; q'aisi con il es grans de ricor, aissi es grans lo faillimens, e si con ella val pauc, es pauca la faillida. E qi perdona la pena, lo blasme no pot perdonar, e menasa a mantz cel qe fai ad un torz. Car cascuns si garde d'aqel: per qe pren maior dan cel q'engaina qe cel q'es enganatz.
Mas vos no par, poscatz far faillimen etc.
Blasme n'a hom e cascuns, s'el a sen etc.
Lo coms de Rodes si era mout adreics e mout valens, e si era trobaire, e'n Uc de Sain Circ si'n fetz aqesta cobla:
Seigner coms, no us cal esmaiar
per mi ni estar consiros,
q'eu no sui ges vengutz a vos
per ren qerre ni demandar;
qe ben ai so qe m'a mestier,
e vos vei qe faillon denier:
per qe non ai en cor qe us qeira re,
anz, si us dava, faria gran merce.
Lo coms si respondet aqesta cobla:
NUc de Sain Circ, be m deu grevar, (N'Uc : En Ugo)
q'eu veia qe oian sai fos
paubres e nuz e sofraitos,
et eu vos fi manent anar,
que mai m costetz que dui arqier
no feiren o dui cavalier:
pero ben sai, si us dava un palafre,
Deus qe m'en gar, vos lo prendriatz be.
Cobla de rancura. 
Aqesta cobla es d'amic, a qi non platz que per beutat ni per joven ni per valor s'atraia a dompna, qe done entension a totz cels qe lla pregon, que salvan s'onor pot ben una bona dompna gasainar amics e far enansar son prez e sa valor. NUc de San Circ:
Dompna, eu sui d'aital faiso' etc.
Als bels captenemens
et als cortes parvens
et al fugir follors
conois hom las meillors,
qe l semblans fai parer
so don a l cors voler:
doncs si de far folia
no vos ven volontatz,
ja l semblan no fassatz.
No taing qe plus en dia.
Tal dompna sai q'es de tant franc usatge
c'anc non gardet honor sotz sa centura;
e l tortz es sieus, s'ieu en dic vilanatge:
car senes gein e senes cobertura
fai a totz parer
com poin en si deschaer.
E dompna c'ab tant s'asaia,
no s cuig mais qe m'alezer
qe ja de lei ben retraia,
ni voill qe m puesca eschaer.
Passada es la sasos
qe fasias cols e cais,
e ja no us gensera mais 
lo blanqez ni l vermeillos
ni l gluz ni l'estesinos,
qe la cara us ru' e fraing, (potingues que arruguen la cara)
qe no pot penre color;
ni no n pot traire douzor
nuill hom c'ab vos s'acompaing,
ni mais de vos non venra alegriers
a vostre drut, si no ill davas deniers.
Aqestas coblas blasmon dompna qe s fai trop preiar, pos ve qe il es gen d'aman; mas la bontatz es qant sap qi deu causir. E s'ella causis un drut descovinen, a sinc ans o a VI, plus s'avilis qe s'el primier an ames un avinen. Mas las falsas e il fals fan un mal mercat, qe sai n'amen un e llai autre, e de llor a mai qi plus lor dona. Guilems de Sain Leisder: 
Blasmar deu hom un usatge qe cor etc.
S'ella tria un drut a desonor etc.

Gui Folqueys. Aquestz gautz dechet mo senh'en. Les sept joies de Notre Dame.

Gui Folqueys.
Les sept joies de Notre Dame.

Gui Folqueys. Aquestz gautz dechet mo senh'en. Les sept joies de Notre Dame.



Aquestz gautz dechet mo senh'en Gui Folqueys, e donet cen jorns de perdon, qui los dira, can fon apostolis.

Escrig trop, et aisi es vers,
que de Dieu ven totz bos sabers,
e no val tan argen ni aurs
co sabers, qu'es us rics thezaurs,
ab que gen sia despendutz;
car qui pro n'a e n'esta mutz
no s pot esdir de cobezeza;
e sel que l despen en vaneza
non es larcx, ans es degalhiers:
per que s tanh c'om lo men estiers.
E car hom l'a e l ten de Dieu,
dretz es c'om li'n serva so fieu,
e que despenda son saber
en luy amar, en luy temer,
en lui lauzar, en lui servir,
en lui onrar et obezir.
Et yeu, si tot m'en ai petit,
sai que del pauc l'ai mal servit;
e no m'es lunhs razonamens,
car cascus del mais o del mens
li deu servir segon que n'a;
et es forfaitz qui non o fa.
Mais el qu'es totz ples de merce,
li plai, qui sas falhas reve.
Per qu'ieu en so que mot li play,
mon cor e mon sen pleyarai,
so es en sa maire lauzar.
E lauzan volrai la preguar
per me; e qui o legira,
si s vol, per si preguar poira.
A te, verge sancta Maria,
me ren e m coman nueg e dia,
e prec te que pregues per me,
car mos precx no val re ses te.
Tan m'an lunhat li miey peccat
de ton filh que ai mescabat
parlan, pessan e cossenten,
e tan son gran miey falhimen
qu'ieu non cug atrobar perdo,
si tu non prendes ma razo.
Razo ai dig. Donc es razos
que de lui me vengua perdos?
Oc, razos, car el a promes
que ja no falha sa merces
a sels que querre la volran,
ja tan forfaitz non li seran.
Et enaisi o preziquet
et en escrig nos o laisset,
e det nos en senhal certan,
can perdonet al publican.
E si fetz a la Magdalena,
c'adoncx era de peccat plena,
et al layro, que merce l quis,
promes e donet paradis;
et a sant Peyre perdonet
si tot tres vetz lo reneguet.
Tot aiso sai et ai legit.
Et enqueras ay may auzit
que sant Paul volc tirar a se,
si tot no l fazia per que.
Be sai donc qu'el deu perdonar,
qui l sap ni l vol merce clamar,
e par qu'en sia pus tengutz,
depus qu'en ton cors fon vengutz,
qu'enans era nostres creaires; 
d'aqui enant fon nostres fraires.
E si nosens nos fa falhir,
deu nos o pus leumen partir.
Pero car a tu tanh trop pus
el qu'es tos filhs, so sab cascus,
e mos entendemens sertas,
qu'ieu aia perdo per tas mas.
Dir de non a te non pot ges,
car si tot s'es Dieus, tos filhs es.
E cel que mandet mair' onrar,
ges en te non o pot bercar. 
E pus lunh' autra tan no val
ni aguist anc par ni engal,
aisi, dona, com vales may,
magers poders cre que t'eschay. 
Jes ieu no m vuelh de tan gabar,
qu'ieu saupes tas lauzors comtar,
ni per temensa de pauc dir
no m vuelh ni m deg del tot giquir.
Al mielhs donc que dir o sabrai,
de te lauzar m'entremetrai.
Legit ai qui fo Moyzes,
e plac a Dieu que li mostres
un boisso de foc escompres, (romiguera de foc que no se cremabe)
pero no s'en gastava res.
Encar ai may apres ligen, (encara hay mes adeprés lligín)
con lo fraire de Moyzen
ac una vergua c'om pauzet
ab d'autras on Dieus li mandet,
e de la verga viron tug
que portet flor e fuelh' e frug;
Pueis volc Dieus ad Ezechiel
autra meravilha mostrar,
per nostra fe mielhs cofermar.
Le sans hom comta que vezia
una porta que no s'obria,
e dis li Dieus: "Clauza sera
tos temps, que hom no i intrara,
mai solamen le rey dels reis
que la retenc a si mezeys."
En tres cauzas que dichas ay,
s'enten aisi com yeu dirai,
co fust maire de Jesu Crist
e tostemps verge remazist.
Aisi co l boissos no fon ars,
si tot le foc y fo espars,
per ver fon ta vergenetatz
salva, can Dieus y fon intratz.
Aisi co la verga flori
ses tot' humor que non senti,
aguist tu frug que ses semensa
d'ome venc a vera naissensa.
E la porta, que l sans hom vi, (Ezequiel)
que a lunh home no s'obri,
mas al gran Senhor solamen,
yest tu, dona, certanamen.
Maire fust e verges ades,
adonc et enans et apres,
e ja degus non an doptan,
co verges poc aver efan.
Car qui sap lo poder del filh
ja del naisser no s meravilh.
Ben pot naisser de verge pura
cel c'a poder sobre natura.
Et aisi co vezem del rai
que d'otra per lo veire vai, (que traspasse lo vidre)
ses tot dan al veire tener,
aisi fo del tieu filh per ver,
qu'intret en te per sa vertut,
que anc re no y ac corumput; (corromput)
e per vertut tot atressi
ses ren corumpre si n'isi, (sense res corrompre sen va eixí)
et es fals e fora de fe
qui fermamen aiso no cre.

Bertran Carbonel, Coblas esparsas. Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,

Coblas esparsas de Bertran Carbonel.

Bertran Carbonel, Coblas esparsas. Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,


1.

Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,
non er cabals; per c'om deu totas ves
esser liais, mezura en tot meza:
so non es als mas mermar so quez es
trop e creisser y tota via
so qu'en failh, per que n fa folia
qui mai despen que non ha de poder;
car mans n'ai vistz e'n vey d'aut bas cazer.

2. 

Motz homes trobi de mal plach,
maiormens c'o son per paureza;
als paures non esta fort lach
ves aquels que an gran riqueza;
car dreitz ditz que necessitatz
non a ley, et es veritatz.
Apres ditz dreitz que cor d'atendre (?)
deu hom comtar per fach e pendre;
per c'oms paures deu atrobar perdo 
et alongui, cant falh promessio.

3. 

D'omes sai que s van rebuzan,
que son avutz bon e cortes; 
e s'anc los lauziei nulha ves,
ar los puesc ben anar blasman;
car qui fay mal e layssa be,
non deu aver lauzor per re
del be que fes, pos qu'es laissatz;
car bes pren fin, cant mal es comensatz.

4. 

Bertran lo Ros, yeu t'auch cobla retraire (yo te séntigo, escolto)
en tant cars rims que huey non es persona
qu'en lo semblan respost te pogues faire:
per que tos cors a saber no s'adona.
No fai valor sel que mi vol sobrar,
cant es armatz, ni deu nulhs comensar
segon razo obra c'a fi no venha:
per qu'ieu ti prec hueymay tos cors s'en tenha.

5.

Savis homs en re tant no falh
com can cre lauzengeira gen,
qu'ieu ai vist e vey dar trebalh
ses colpa soveneyramen.
Per que totz homs que savis sia
deu saber la vertat enans
de tot fach, e pos la sabria,
deu punir et esser jutjans.

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,

Peire Guillem, nouvelle allégorique.

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,



Ms. de Paris, fr. 22543, fol. 147 (R). - Grdr. § 19, p. 22. St. p. 46.

Lai on cobra sos dregs estatz,
que naicho las flors per los pratz,
e brotono bruelh e boscatge,
e son gai li auzel salvatge
e li albre vestit de nuo,
ieu m'estava a Castelnuo.
E levie me un jorn mate: (y me vach eixecá un día pel matí)
era dos temps, clars e sere, (dous: dols; cla, seré, sereno)
ses bruma e ses ven e ses nauza, (ses : sense)
el temps que chanta la alauza, (laudeta, lauzeta, alouette)
lai en Pascor. (primavera)
Et ieu volgui vas mo senhor
anar, que te cort a Murel, (Muret, v. 1213.)
per que l'anar me fo plus bel,
e cochie fort mos cavaliers (cochie : vach doná pressa; cochar)
que digo a lors escudiers
que prenguan lors armas de briu,
qu'enquer passarem Corbairiu, (Corbolium, Corbeil?)
si l dia dura.
Ab tant anie m'en l'anbladura
tot mon cami,
parlan d'en Folcuens e d'en Gui,
cal amet mai.
Ab tant vec vos venir de lai
un cavazier, (cavalier, cavallier; caballé)
bel e gran e fort e sobrier
e lonc e dreg e ben talhatz! (lo contrari a Mario Sasot)
Dir vos ai a que l conoscatz:
tot so que l ve de lhui fa festa,
que l peal a bloy sus en la testa, (pel rubio; bloy, bloi; blonde)
e fon per la cara vermelhs,
car tocat l'i ac lo solelhs,
qu'escapatz fo del clar mati.
Et anc nulhs hom que fos aqui
non vi plus gay ni menhs iros.
Los huelhs ac vars e amoros,
e l nas fo bels e gen formatz,
e las dens foro, so sapchatz,
plus blancas que non es argens;
la boca fresca e rizens;
larc ac lo col, la gola blanca
plus que neus ni flors sus en branca;
amplas espallas e costatz, (com Daniel Vives Albesa)
e pels flancs fon gros e cairatz;
lonc cors e dalgatz per sentura: (prim; delgat; delgado)
e fon larcs per la forcadura,
cambas e coichas de faisso.
El pe portet un sabato
de safis, fag ab esmerauda,
de l'autre pe anet en caussa.
Et el anet vestit de flors,
totas de diversas colors;
mantel e blial de violas
portet, e sobrecot de rozas,
e caussas de vermelhas flors,
que negus hom non vi gensors;
et ac el cap una garlanda
de flor de gaug ab alamanda.
E dirai vos del palafre
cals fo, que non mentrai de re:
la coa ac negra e l'una anca,
e l'autra com avori blanca; (avori : evori : ivory : marfil)
e l'espalla drecha ac biza,
e la senestra tota griza, (esquerra, zurda)
la cri e la testa vermelha,
et ac gruegua l'una aurelha, (y teníe groga una orella)
e per l'al res el fo ferrans,
e no fon trop pauc ni trop grans.
De la sela, senes messonja,
puesc vos dire cossi fo conja:
tug li arsso foro de jaspe
e la sotzsela d'un diaspe,
e l cuer fo d'una serpentina
que valc tot l'aver de Mecina. (Messina)
L'us estriop fo de calssadoine (v. estruep; estribo)
e l'autre fo de cassidoine.
Lo fre ni l peitral, ses doptansa,
comprar no poiria l rei de Fransa,
e que lhi valgues l'emperaire;
car tot lo tesaur del rei Daire
valo doas peiras que i so;
et anc lauram d'aital faisso
non vi mais nuls hom bateiatz;
que l'aver de trenta ciotatz
val lo carboncles qu'es al fre,
que la nug escura al sere
vira cum pel bel jorn d'estiu.
Anc cavasier plus agradiu
no vitz, plus bel ni plus auzart.
Et anet li de l'autra part
una dona mial tans plus bela
que glai ni flor, can renoela;
ni neu ab gel, can cai en branca,
non es de la mitat tant blanca
cum la gola ni ls pes ni ls mas. (gola, peus, mans)
E de la cara soi certas
qu'es plus blanca e plus colorada
que roza de mai brotonada:     (rosa de mach; rosa de mayo)
veus tota sa fina color!
E portet garlanda de flor
eus cabels que son lonc e saur,
que per ma fe sembleron d'aur,
tant foron belh e resplandens.
Huels amoros, gais e plazens (ulls; una de les varians)
ac, e non cara estrunada,
e fon graila e grassa e dalgada,
e no portet vestir de sirgua,
ans portet be vestir de lhirgua,
mantel e blial e gannacha.
Plus fo escaficha e be facha
que dona qu'hom puesca trobar;
car anc Dios non formet sa par (Deu, Deus)
de gran beutat e de cunhtia.
E que voletz que plus vos dia? (y qué voléu que mes tos diga)
Que l fre e l peitral e la sela     (freno, pitral, cadira : silla)
val mai que l'aver de Castela (Castella, Castilla)
ab los cinc regemes d'Espanha. (los sing reinos de España)
E l palafre fon de Bretanha,
e es plus vertz qu'erba de prat,
e fo vermelha la mitat,
e la cri e la coa saissa;
e per la cropa una faissa (grupa, faixa)
ac plus blanca que flor de lir; (mes blanca que flo de lis: lliri)
e valc dos tans, senes mentir,
que l palafre del cavasier.
Ab tant vec vos un escudier
e una donzela apres! (y una donsella después, detrás)
E fo m veiaire que portes
un arc d'alborn, bel per mezura,
e tres cairels a la sentura
don l'us es resplendens d'aur fi
e l'autre d'acier peitavi,
gent furbit e gent afilat; (afilat, esmolat)
e l ters es de plum roilhat, (plom)
ab una asta torta de boih,
ab que fier tot amador moih
e amairitz, cant vol trair.
De la donsela, ses mentir,
no sai si s'es bruna ni blanca,
que ls cabels li van tro part l'anca,
si que cobren tota la sela,
qu'om non ve arsso ni sotzsela;
davan li van tro a l'artelh.
E portet un blial vermelh;
mas ieu no sai si s'es be facha, (pero yo no sé si está ben feta)
que, cum si agues capa o gannacha, (com si tinguere capa, garnacha)
la cobro per tot li cabelh.
Et anc no vitz plus bel parelh
del donzel et de la donzela.
E que cuiatz que faria ela?
Anet chantan un chan noel,
si qu'entendo l boi e li auzel
e s'en laissavo de chantar. (s'en dixaben o dixáen de cantá)
E chantet gent, azaut e clar,
e dih: "Dona ses amador
e cavasier senes amor
per tal qu'om los pogues triar
de mest cels qu'amon leialmen;
e dona c'ama per argen
ni sap son mercat al colgar,
volgra l'avengues ad anar
en camia desafiblada."
Ab tant vec vos per meg l'estrada
venir la dona e l cavasier!
Et ieu saludie los premier 
e dissi: "Senher, Dios vos sal
e vos gart d'ira e de mal,
vos, la dona e la companhia."
Et el dih: "Dios vos benezia,
Peire Guillem, e us laih trobar
dona que us am de cor leial,
que tant lonc tems l'avetz sercada."
“Senher, et ieu ja l'ai trobada,
de cui soi ieu mial tans que mieus.”
"E vos podetz ben esser sieus,
Peire Guillem, qu'ilh non es vostra."
“Senher, pel bel semblan que m mostra
me teni de lies per paguatz."
“Aichi paih hom d'amor los fatz,”
dih la dona, “bels amics fraire.”
“Dona, e s'ieu l'am ses cor vaire,
no me pot be valer merces?”
"Amics, e merces, en que n'es, 
que anc noca fo en son repaire?”
"E i fo, dona, ges non a gaire,
que volc qu'eu fos ses autre sieus."
"A mal senhor laissa hom sos fieus,
amics," so dih lo cavasiers.
"E qui no pot passar estiers,
senher, per que los laissara?"
"Peire Guillem, car servira
cum hom forssatz, c'als non pot faire".
"Senher, per l'arma vostre paire,
diguatz me, don me conoissetz,
mas ta soven me mentavetz?
Car remanetz enuegh ab mi,
car anc per ma fe non aigui
un osde que tant m'abelis,
ni anc nulh tems home no vis
que ta be fos per tos tems vostre.
Doncs estatz ab mi que us o mostre,
qu'eu vos o quier per amor Dio."
"E no remanra aitant lio,"
s'a ditz la dona, “mas li platz.
Mas pres de fontaina e de pratz
nos matetz, e pres de boscatge,
car li castel nos so salvatge;
mas nos partim dels Catalas,
que menhs n'i trobam de vilas
que de gentils de l'encontrada."
“Dona, en bela alberguada
estaretz, e luenh de castel.
En un verdier, claus de rauzel,
estaretz sotz un bel laurier, (v. novas del papagai)
on cor fontaina sul gravier,
fresca, freja, clara e genta."
"Aital fontaina m'atalenta,"
dih la dona e l cavasier.

Arnaut de Carcasses, novas del papagai. Dins un verdier de mur serat

Arnaut de Carcasses, nouvelle. novas del papagai.

 
Arnaut de Carcasses, 11330 Laroque-de-Fa, France

 

 
 
Dins un verdier de mur serat
a l'ombra d'un laurier folhat
auzi contendr' un papagay
de tal razo com ye us dirai.
Denant una don' es vengutz
et aporta l de lonh salutz
e a l dig: “Dona, Dieus vos sal,
messatje soy, no us sapcha mal
si vos dic per que soy aissi
vengutz a vos en est jardi.
Lo mielher cavayer c'anc fos,
e l pus azautz e l pus joyos,
Antiphanor, lo filhs del rey,
que basti per vos lo torney,
vos tramet salutz cen mil vetz
e prega us per mi que l'ametz,
car senes vos no pot guerir
del mal d'amors que l fay languir,
e nuilhs metges no ilh pot valer
mas vos que l'avetz en poder.
Vos lo podetz guerir, si us platz;
sol que per mi li trametatz
joya que l port per vostr' amor,
l'auretz estort de sa dolor.
Encara us dic mays per ma fe
per que l devetz aver merce:
car, si us play, morir vol per vos
mays que d'autra viure joyos."
Ab tan la dona li respon
et a li dig: "Amic, e don
sai es vengutz e que sercatz?
Trop me paretz enrazonatz;
car anc auzetz dir que dones
joya ni que la prezentes
a degun home crestia,
trop vos es debatutz en va.
Mas car vos vey tan prezentier,
podetz a mi, en sest verdier,
parlar o dir so que volres,
que no y seretz forsatz ni pres.
E peza m per amor de vos,
car es tan azautz ni tan pros,
car m'auzetz dar aital cosselh."
"Dona, et ieu m'en meravelh
car vos de bon cor non l'amatz."
“Papagay, be vuelh que sapjatz
qu'eu am del mon lo pus aibit.”
"E vos cal, dona?" "Mo marit."
“Jes del marit non es razos
que sia del tot poderos:
amar lo podetz a prezen;
apres devetz seladamen
amar aquel que mor aman
per vostr' amor, ses tot enjan."
"Papagay, trop es bels parliers;
par me, si fossetz cavayers,
que jen saupratz dona preiar.
Mas jes per tan non vuelh laissar
qu'eu no us deman per cal razo
dey far contr' aissel trassio
a cuy ay plevida ma fe."
"Dona, so vos dirai yeu be:
amors non gara sagramen,
la voluntatz sec lo talen."
"Vos be dizetz, si Dieus m'aiut;
ab tan vos ai yeu doncx vencut,
qu'eu am mo marit may que re
que si' el mon, de bona fe,
e lunh autr' amador no vuelh.
Com auzatz dir aital erguelh
qu'eu am la on mos cors non es?"
"Dona, erguelh non dic yeu ges;
par me que us vulhatz corrossar.
Pero, si m voletz escotar,
ja per razo no us defendretz
d'Antiphanor que non l'ametz.
Be us dic que dreitz es veramen
que devetz amar a prezen
vostre marit mays c'autra re;
apres devetz aver merce
d'aissel que mor per vostr' amor.
No vos membra de Blancaflor
c'amet Floris ses tot enjan,
ni de Tisbe cant al pertus
anet parlar ab Piramus,
c'anc nulhs hom non l'en poc tornar?
En lieys vos podetz remirar.
Cal pro y auretz, s'Antiphanor
languis per vostr' amor ni mor?
Lo dieus d'amor e sas vertutz
say que vo n rendran mals salutz,
et yeu meteys, que dezir n'ay
de vos, tot lo mal que poiray,
s'en breu d'ora no m'autreyatz
que, s'el vos ama, vos l'amatz."
"Papagay, si Dieus m'acosselh, 
encara us dic que m meravelh,
car vos tan gent sabetz parlar.
E pus tant me voletz preiar
d'Antiphanor, vostre senhor,
ieu vos reclam pel Dieu d'amor,
anatz vos en, que trop estatz,
e pregui vos que li digatz
qu'eu m'acordaray en breumen
e ilh mostraray tot mon talen.
E si tant es que m vuelh' amar,
d'aitan lo podetz conortar
que pels vostres precx l'amarai
e ja de luy no m partiray.
E portatz li m aquest anel,
qu'el mon non cug n'aya pus bel,
ab sest cordo ab aur obrat,
que l prengua per ma amistat.
E gardatz vos que non estetz:
en sest verdier m'atrobaretz."
Ab tan lo papagays respon:
"Dona," fay s el, "si Dieus be m don,
mot a aisi azaut prezen,
et yeu portar l'ay veramen;
e car avetz tan bel esgart,
saludar l'ay de vostra part.
Dona, sel Dieus que no mentic
vos do d'Antiphanor amic,
e m lays vezer c'abans d'un an
l'ames de cor ses tot enjan."
Ab tan parton lor parlamen.
De layns, car ac gran talen
de la don' e d'Antiphanor,
del vergier joyos ses demor
dreg a son senhor es vengutz
e comta l com s'es captengutz:
premeiramen l'a comensat
lo gran pretz e la gran beutat
de la domna, si m'aiut fes;
e d'aisso a fait que cortes.
Pueys li a dig: "Senher, ja mays
non er noiritz tals papagays,
que tan digua per son senhor
com yeu ay dig per vostr' amor.
Dins el verdier m'aney suau:
no volia qu'en mon esclau
se pogues metre nulha res;
may volri' esser soutz que pres.
La dona trobey veramen,
de vostr' amor li fi prezen,
e tramet vos aquest anel,
qu'el mon non cug n'aya pus bel,
ab sest cordo ab aur obrat,
que l prendatz per sa amistat.
E prendetz lo per su' amor,
que Dieus vo n do be et honor.
Mas jes no say per cal razo
non prenguam sonh ni ochaizo
que puscam el verdier intrar:
jes no vos en say cosselhar.
Mas yeu metray foc a la tor
et al solier, per vostr' amor;
e can lo focs er abrassatz,
poiretz intrar per esperatz
ab vostra dona domneyar,
e lieys tener et abrassar."
Antiphanor respon breumen
"Tornatz premier al parlamen
a lieys parlar, si a vos platz:
doncx sestas razos li mostratz."
Ab tan parto s'en ambeduy.
Mot es lo papagays vas luy
fizels amicx e ses enjan.
Vas lo verdier s'en vay volan.
La dona trobet sotz un pi,
saludet la en son lati:
"Dona, aisel Dieus que vos fetz
vos done so que mays voletz
e us gar de mal e d'encombrier,
sol que lo vostre cavayer
vulhatz amar tan lialmen
com el fay vos ses falhimen."
"Papagay, si m'acosselh Dieus,
si trastotz lo mons era mieus,
tot lo daria de bon cor
per l'amistat d'Antiphanor.
Mas aquest verdier es trop claus
e las gardas non an repaus,
devo velhar tro al mati,
car lunha nueg non prendo fi."
"Dona, e no y sabetz cosselh?"
“Ieu no, e no m'en meravelh,
si vos cosselh non y sabetz.”
"Si fas, dona: ar m'entendetz.
Ieu tornaray vas mo senhor,
c'ay laissat cossiros d'amor.
Encar' anueg l'en menaray ...
al pe del mur l'en aduray:
fuoc grezesc portaray, si us play,
ab que metray fuoc al cloquier
et a la tor et al solier.
E cant lo focs sera enpres,
ilh y corran tug demanes,
que l voldran per fort escantir.
E vos no metatz lonc albir:
pessatz de luy e faitz l'intrar;
adoncx poiretz ab luy parlar.
E s'aquest cosselhs vos par bos,
ab mal grat qu'en aya l gilos
poiretz ab luy aver delieg
e jazer ab el en un lieg."
Ab tan la dona ditz: "Platz me,
et anatz lo querre desse."
Ab tan lo papagays vay s'en
vas Antiphanor, que l'aten.
Sobre son caval l'a trobat,
de son garnimen adobat;
elm et ausberg viest sobre si
e caussas de fer atressi;
sos esperos d'aur tenc caussatz,
s'espaza sencha a son latz.
E l papagays li venc denan.
"Senher," fay s el, "al mieu semblan
anueg veiretz aisela re
que may amatz per bona fe.
Vostra dona us manda per mi
c'anetz vas lieys tot dreg cami
viatz, e cavalguatz suau:
lunhs hom no sapcha vostr' esclau,
ni lunha res, ses devinar,
no puesca saber vostr' afar.
Mas foc grezesc nos fay mestier
en ola de fer o d'assier;
ieu l'enpenray entre mos pes,
faitz me l liurar tost et ades."
Antiphanor isnelamen
li'n fay liurar a son talen.
Tan cavalguero per viguor
que la nueg foro prop la tor.
Las gaitas sono pel cloquier,
l'una va e l'autra l'enquier.
Devo velhar tro al mati,
car lunha nueg no prendran fi.
Ab tan Antiphanor dissen,
et a pauzat son garnimen
de pres son caval, tot entier,
mas solamen son bran d'assier
que volc portar senh a son latz;
e no l'es ops, d'aisso m crezatz,
car ses temens' ab cor segur
es vengutz tro al pe del mur.
E l papagays de l'autra part
intr' el verdier, car trop l'es tart
de metre foc, car so senhor
laisset tot sol senes paor.
Denan la dona venc premiers;
aisi com si fos esparviers
s'anet pauzar denan sos pes,
e pueys l'a dig tot en apres:
"Dona, mo senhor ay laissat
al portal maior dezarmat.
Pessatz de luy e faitz l'intrar,
qu'ieu vauc lo castel abrandar."
"Papagay, per mon essien,
fag n'ay ieu tot l'assermamen.
Las claus del castel ai pres mi:
vec las vos sus aquest coissi!
Anatz metre foc al castel."
Anc may no cug per lunh auzel
fos aitan ricx faitz assaiatz,
com aquest er, ni comensatz.
E l papagays seladamen ...
de las la tor prop del terrier
lor vay metre foc al solier.
Devas quatre locx s'es empres,
e l critz se leva demanes:
"A foc!" crido per cominal.
E la dona venc al portal 
e a ubert senes comjat
de las gachas e mal lor grat.
Antiphanor intr' el vergier:
en un lieg dejos un laurier
ab sa dona s'anet colcar.
E lunhs homs non o sap contar,
lo gaug que fo entre los dos,
cals pus fo de l'autre joyos.
Veiaire lor es, so m'es vis,
c'aquo sia lor paradis;
grans gaugz es entre lor mesclatz.
E l focs fo tost azamortatz,
ab vinagre l fan escantir.
E l papagays cuget morir,
tal paor ac de son senhor.
A l'enans que poc venc vas lor
e es se prop del lieg pauzatz
e a lor dig: "Car no us levatz?
Anatz sus e departetz vos,
que l focs es mortz tot ad estros."
Antiphanor ab cor marrit
s'es levatz e pueys li a dit:
“Dona, que m voldretz vos mandar?”
"Senher, que us vulhatz esforsar
de far que pros tan can poiretz
en est segle tan cant viuretz,"
fay se vas el, baiza l tres vetz.
Antiphanor s'en torna leu
com filhs de rey ab son corrieu.
So dis nArnautz de Carcasses 
que precx a faitz per mantas res
e per los maritz castiar
que volo lors molhers garar,
que ls laisso a lor pes anar,
… que may valra,
e ja degus no y falhira.
 
Arnaut de Carcasses, novas del papagai. Dins un verdier de mur serat