Mostrando las entradas para la consulta Aurenga ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta Aurenga ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas

miércoles, 21 de octubre de 2026

Raimbaut III, Comte d'Orange. Pos tals sabers mi sortz e m creis

Raimbaut III, Comte d'Orange.

Rambaud, Raimbaut, Raembautz; Orange, Aurenga

I.

Pos tals sabers mi sortz e m creis
que trobar sai et eu o dic,
mal estara si non pareis,
et er me blasmes si m'en gic;
que cant hom ditz ab la lenga
so que ben en pes non tenga,
non pot aver sordeior dec,
can ditz so que no s covenga.
Ar ai gaug, car sebram dels freis,
e remanon sol li abric
dels auzeletz, et es lor leis
qu'us mais de cantar no se tric,
qu'usquecs s'alegr'en sa lenga
pel novel temps que lor venga;
e dels albres qu'eran tuit sec
lo folhs pels branquils s'arenga.
E qui anc jorn d'amar se feis,
no s tanh qu'eras s'en desrazic,
mas per lo gai temps que pareis
deu quecs aver son cor plus ric;
e qui non sap ab la lenga
dir so que s coven, aprenga
consi ab lo nou temps s'esplec,
c'aissi vol pretz que s captenga.
Estat ai fis amics adreis
d'una que m'enguanet ab tric,
e car anc s'amors mi destreis,
totz temps n'aurai mon cor enic:
qu'aras no volh ab la lenga
dir que s'amors mi destrenga,
per c'us autres ab leis s'abrec
et eu catz so que el prenga.
Ab leis remaigna l malaveis
e l'engans, et ab son amic,
que tals m'a a sos ops conqueis,
don ja non creirai fals prezic;
ans volh qu'om me talh la lenga,
s'eu ja de leis crei lauzenga
ni de s'amor me desazec,
si n sabia perdr' Aurenga.
Be m deu plazer et es ben dreis
qu'anc mais tant en autra non tric;
que Nostre Senher el mezeis
ab pauc de far non i falhic,
qu'a penas saup ab la lenga
dir: "Aitals volh que s devenga." 
La grans beutatz qu'en leis parec,
non volc qu'autra s'i espenga.
Domna, no us sai dir loncs plaideis,
mas de me podetz far mendic
o plus ric que anc no fo reis:
del tot sui en vostre castic,
sol que m digatz ab la lenga
consi volretz que m captenga,
qu'eu ai cor qu'enaissi m'estec
e que ja ves vos no m fenga.
Domna, no us quier ab la lenga
mas qu'en baizan vos estrenga
en tal loc on ab vos m'azec,
e que dinz mos bratz vos senga.

II. 

Escoutatz, mas no sai que s'es,
senhor, so que volh comensar:
vers, estribotz ni sirventes
non es, ni nom no l sai trobar,
ni ges no sai co l me fezes,
s'aital no l podi' acabar,
que hom mais no vis fach aital per home ni per femna en est segle ni en 
l'autre qu'es passatz.
Si tot m'o tenetz a foles,
per tan no m poiria laissar
que eu mon talan non disses;
no m'en poiri' om castiar:
tot quant es no pretz un poges
mas so qu'ades vei et esguar.
E dir vos ai per que: quar s'eu vos o avia mogut e no us o trazia a cap, tenriatz m'en per fol; quar mais amaria seis deniers en mon ponh que mil sols al cel.
Ja no m tema ren far que m pes
mos amics, aquo l volh pregar,
s'als ops no m vol valer manes,
pos m'o profer ab lonc tarzar;
plus leu que cel que m'a conques
no m pot nulh autre gualiar.
Tot aisso dic per una domna que m fai languir ab belas paraulas et ab loncs respeitz, no sai per que. Pot me bon esser, senhor?
Que ben a passat quatre mes,
oc, e mais de mil ans, so m par,
que m'a autreiat e promes
que m dara so que plus m'es car.
Domna, pos mon cor tenetz pres,
adoussatz me ab dous l'amar.
Deus, aisso que sera?
Qu'eu sui per vos gais, d'ira ples,
iratz, jauzens mi faitz trobar:
e sui m'en partitz de tals tres
qu'el mon non a, mas vos, lor par;
e sui fols chantaire cortes,
tan qu'om m'en apela joglar.
Domna, far ne podetz a vostra guiza, com fetz n'Aima de l'espatla, que l'estuget lai on li plac.
Er fenisc mon no sai que s'es,
qu'aissi l'ai volgut batejar:
pos mais d'aital non auzi ges,
be l dei enaissi apelar;
e diga l, quan l'aura apres,
cui que s'en volha azautar.
E si hom li demanda qui l'a fach, pot dir que cel que sap ben far tota fazenda, quan se vol.

martes, 20 de octubre de 2026

Table alphabétique, Troubadours, pièces (FIN)

Table alphabétique Des Troubadours, desquels on trouve les vies ou des pièces dans ce Recueil.
(N. E. Les numéros de pièces et les pages sont omis.) 

Parnasse occitanien, Amazon Kindle

A

ADEMAR ou AYMAR (Guillem)
AIMERICS de Sarlat
ALBERTETZ
ALBERTZ marques
ALEGRET
ALVERNHE (Peire d')
AMIELS (Gaubert)
ANDUZA (Clara d')
APCHIER (Garis d')
ARAGON (Lo reis n Amfos d')
ARAGON (Lo reis en Peire d')
AURENGA (Raimbaut d')
AURIAC (Bernat d')

B

Bacalairia (n Uc de la)
BALAUN (Guillem de)
BARJAC (Peire de)
BARJOLS (Elias de)
BAUS (Guillem del)
BELENOI (Aimeric de)
BERBEZILS (Richartz de)
BERGUEDAN (Guillems de)
BERMON Ricas novas (Peire)
BERNAT
BIERRIS de Romans (Na)
BLACASSET
BLACATZ
BLAI ou BRAU (Pere de)
BONELS (Jordan de)
BORN (Bertran de)
BORNEILL (Guirautz de)
BOSSINHAC (Peire de)
BREMONZ lo tortz (Peire)
BROQUEIRA (Hameus de la)
BRUNET (n Uc)
BRUS (Garins lo)

C

CABESTANH (Guillem de)
CADENET
CAILLA (Albertetz)
CAIRELS (Elias)
CALANSO (Guirautz de)
CALBO (Bonifaci)
CAPDUELH (Pos de)
CAPNION (n'Iseus de)
CARBONEL (Bertran)
CARDINAL (Peire)
CASTELLANA (Bonifaci de)
CASTELLOZA (Na)
CASTELNOU (Almucs de)
CASTELNOU (Raimon de)
CAVAILLON (Gui de)
CAZALS (Guillem-Peire de)
CERCAMONS
CIGALA (Lanfranc)
CORBIAN (Peire de)

D

DALFINS d'Alvernhe (Lo)
DANIEL (Arnaut)
DIA (la comtessa de)
DURAND (Peire)
DURFORT (Raimons de)

E

ESCOLA (Saill d'). 
ESPANHA (Guiraut d')
ESTEVE (Johan)

F

FABRE d'Uzes (Pons) 
FAIDIT (Gaucelm)
FIGUIEIRA (Guillem)
FOIS (lo coms de)
FOISSAN (lo morgue de)
FOLQUET de Lunel 
FOLQUET de Marselha
FOLQUET de Romans
FONSALADA (Elias)

G

GARDIA (Pons de la)
GAUCELM (Raimon)
GAVAUDA
GUILLEM (Peire)

L

LAFON (Bernat de)
LAMANON (Bertrans de)

M

MAENSAC (Peire de)
MAGRET (Guillem)
MARCABRUS
MARUELH (Arnaut de)
MILON (Peire)
MIRAVAL (Raimon de)
MONCUC (Bernat Arnaut de)
MONS (Nat de)
MONTANHAGOL (Guillem)
MONTAUDO (lo monges de)

N

NEGRES (Azemar lo)
NIELLA (Ogier)


O

OGIERS
ORTAFAS (Pons d')

P
PALAZIS
PALAZOL (Berrengiers de)
PEGULHA (Aimeric de)
PEIROLS
PEITIEUS (lo coms de)
PENA (n Uc de)
PERDIGOS
PISTOLETA
PLAGES (Arnaut)
POJET (Bertrans del)
PONS (Rainautz e Jaufre de)
PORCAIRAGUES (n'Alazais de).
PRADAS (Deude de).
PROENSA (la comtessa de) 
PROENSA (lo coms de)
PUEGSIBOT (Gaubert de)

R

RAIMONS (Peire)
RAINOLS d'At (Guillem)
RICHART (lo rei)
RIQUIER (Guiraut)
ROS (Guiraudo lo)
ROTGIER (Peire)
RUDEL (Jaufre)

S

SAINSIR
SALAINGNAC (Girautz de)
SALAS (Raimon de)
SALVATGE (Peire)
SANT ANTONI (lo vescoms de)
SANT CIRC (n Uc de)
SANT LEIDIER (Gausseran de)
SANT LEIDIER (Guillem de).
SAVARIC
SERVERI de Girona
SORDELS

T

TARASCON (Richautz de)
TIBORS (Na)
TOLOZA (lo coms de)
TOMIERS
TOR (Guillems de la)

U

UISSEL (Gui d')

V

VALERIA (Peire de)
VAQUEIRAS (Raimbaud de)
VENTADORN (Bernat de)
VENTADORN (Na Maria de)
VIDAL (Peire)
VILAR (Peire del)

Z

ZORZI (Bertolome)


Table alphabétique des pièces contenues dans ce recueil.

Ab joi et ab joven m'apais.
Ab l'alen tir vas me l'aire.
Ab tan de sen com dieus m'a dat.
A cantar m'er de so qu'ieu no volria. 
A greu pot hom conoisser en la mar. 
Alegrar me volgr' en cantan.
Amics, ab greu cossirier.
Amic sius trobes avinen.
Amics n Arnaut, cent domnas d'aut paratge.
Amors, be m platz e sap bo.
Amors me fai cantar et esbaudir.
Anc ieu non l'aic, mais ella m'a.
A penas vauc en loc qu'om no m deman.
Ar ab la forsa del frei.
Ara paresson ll'aubre sec.
Aras pos vei mon ben astruc.
Ar em al freg temps vengut.
A Sant Pos de Tomeiras.
Assatz sai d'amor ben parlar.
Atressi com Persavaus.
Aux chansons j'avais dit adieu.

Bel m'es quan d'armatz vei refrim.
Bel mes qu'ieu cant e condei.
Bels dous amics ben vos posc en ver dir.
Bels-gazanhs, s'à vos plazia.
Be m'a lonc temps menat à guiza d'aura.
Be m pac d'ivern e d'estiu.
Be m platz lo dous temps de pascor.
Ben aia'l messatgiers.
Ben a tengut dreg viatge.
Be tenh per fol e per musart.
Be volgra midons saubes.
Breu vers, per tal que mens i poing.

Cansoneta leu e plana.
Car' amiga douss' e franca.
Cossiros cant e planh e plor.
Cuendas razos e novelas plazens.

Dalfin, jeus voil déresnier.
D'Astarac venia.
De cantar m'era laissatz.
De jost' als breus jorns éls loncs sers.
Desemparatz ses companho.
De sirventes aurai gran ren perdutz.
Domna à vos me coman.
Domna des angels regina.
Domna, ieu vos sui messatgiers.
Domna n'Almucs sious plagues.
Domna n'Iseus, s'ieu saubes.
Domna per vos estauc en greu tormen.
Domna, pos de mi nous cal.
Domna, tan vos ai pregada.
Drogman senher, s'ieu agues bon destrier.
D'un sirventes m'es pres talens.

Él dous temps quan la flor s'espan.
Él mon non a neguna creatura.
Él temps d'estiu quan par la flor él bruelh.
Enaissi m pren com fai al pescador.
En est sonet cuend' e leri.
En est son fas cansoneta novela.
En greu esmai et en greu pessamen.
En Gui à tort me menassatz.
En la mar major son e d'estiu e d'ivern.
En loc de verjans floritz.
En Raïmbaut ses saben.
Entr' amor e pessamen.
Entre dos volers soi pensius.
En un sonet gai e leugier.
Era m requier sa costum' e son us.
Eras quan vei verdejar.
Er quan li rozier.
Escotatz, mas no sai que s'es.
Escur prim cantar e sotil.
Esparviers et austors.
Estat ai en greu cossirier.
Estat aurai de cantar.

Falsetatz e desmezura.
Farai un vers de dretz nien.
Fin joi me don' alegransa.
Fis e leials e senes totz engans.

Gaia pastorella.
Gaucelm Faiditz, eu vos deman.
Gaucelm, tres jocs enamoratz.
Gausselm, no m posc estener.
Ges si tot estan suau.
Guerr' e trebalhs e brega m platz.
Gui d'Uisel, be m peza de vos.

Huei mais noi conosc razo.

Ja de cantar no degr'aver talan.
Ja d'ogan pel temps florit.

La franca captenensa.
L'autre dia per un mati.
L'autre jorn m'anava.
L'autre jorn m'en pogei al cel.
L'autre jorn per aventura.
L'autrier de just' una via.
L'autrier él gai temps de pascor.
L'autrier fui en paradis.
L'autrier just' una sebissa.
L'autrier lonc un bos folhos.
L'autrier lo primier jorn d'aost.
L'autrier quan mos cors sentia.
L'autrier trobei la bergeira d'antan.
L'autrier trobei la bergeira, que.
La valors es grans e l'onors.
Leu cansoneta d'entendre.
Lo clar temps vei brunezir.
Locs es qu'om se deu alegrar.
Lo dos cossire.
Longamen ai atenduda.
Lo rossignolet salvatge.

Maîtres, maîtresses de chansons.
Mandat m'es que no m recreja.
Manta gens me mal razona.
Manta gent fas meravelhar.
Mantas vetz soi enqueritz.
Mas qui à flor se vol mesclar.
Mentre que'l talans mi cocha.
Mon cor s'alegr' e s'esjau.
Mon vers mou mercejan ves vos.
Mot eran dos miei cossir.
Mout avetz fag long estatge.
Mout es bona terr' Espanha.
Mout fai sobreira folia.

Na Maria, pretz e fina valors. 
Neu ni gel, ni plueja ni fanh. 
Noitz e jorn sui en pessamen. 
No m'agrad' iverns ni pascors. 
No m laissarai per paor. 
Non alegra cant ni critz.
Non es meravelha s'ieu can.
No posc sufrir qu'à la dolor.

Ogan al freg que fazia.

Peire Rotgier, à trassaillir. 
Peire Salvatg', en greu pessar. 
Per amor e per solatz.
Per dieu, Gui, mais amaria. 
Per espassar l'ira e la dolor.
Per fols tenc Polhes e Lombartz.
Per grazir la bon' estrena.
Per joi que d'amor m'avegna.
Per lo mon fan l'us dels autres rancura. 
Per mantas guizas m'es datz.
Per vos bella douss' amia.
Planher vol en Blacatz en aquest leugier so.
Pos am fin' amor m'acort.
Pos cai la folha del garric.
Pos lo gai temps de pascor.
Pos ma boca parla sens.
Pos tan me fors' amors que m'a fag entremetre.
Pos tornat soi en Proensa.
Pro ai del cant ensenhadors.

Quan cug cantar ieu planh e plor.
Quan la douss' aura venta.
Quan l'aura doussa s'amarzis.
Quan lo dous temps d'abril.
Quant amors trobet partit.
Quant hom regna vas cellui falsamen.
Quan vei far bo fag plazentier.
Qui ha talan de donar.
Qui per nesci cuidar.
Qui ve gran maleza faire.
Quora que m fezes doler.

Razos es qu'ieu m'esbaudei.
Reis, per que de mi cantatz.
Rics hom que greu ditz vertatz e leu men.
Rossinhol, en son repaire.

S'abrils e foillas e flors.
S'ara no poja mos cans.
Sendatz vermelhs, endis e ros.
Senheiras e cavals armatz.
Senh' en Raïmbaut, per vezer.
Senher coms, saber volria.
Senher, reis qu'enamoratz par.
S'es cantars ben entendutz.
Si ai perdut mon saber.
Si be m partetz, mala domna, de vos.
Si co'l paubre quan jatz él ric ostal.
S'ieu agues tan de saber e de sen.
S'ieu en cantar soven.
S'ieu en pascor no cantava.
S'ieu sabi' aver guizardo.
Si m vai ben quez ieu non envei.
S'ira d'amors tengues amic gauden.
Si tot l'aura s'es amara.

Tals cuja ben aver filh de s'espoza.
Tan mou de corteza razo.
Tan rics clergues vei trasgitar.
Tan son valen nostre vezi.
Tant ai mon cor plen de joia.
Tant ai sufert longamen greu afan.
Tant an ben ditz del marques.
Tartarassa ni voutor.
Tot francamen, domna, veing denan vos.
Trob be m'estera si s tolgues.

Una ciutatz fo, no sai quals.
Una grans amors corals.
Un estribot farai quez er mot maïstratz.
Us cavaliers si jazia.
Us novels pessamens m'estai.

Vai, Hugonet ses bistensa.
Vos que m semblatz dels corals amadors.


Fin du Parnasse occitanien.

domingo, 18 de octubre de 2026

Guilems del Bauz, Baus. En Gui à tort me menassatz,

Guillem del Baus.

Guilems del Bauz, Baus. En Gui à tort me menassatz,



Florissait en 1210. Mort vers l'an 1318. Hist. génér. de Provence. T. II, p. 405.
Sainte Palaye. Manuscrit du Vatican 3207.

Guilems del Bauz, princeps d'Aurenga, si raubet un mercadan de Fransa, e tolc li un gran aver en la sua strada. El mercadans s'en anet à reclam al rei de Fransa. El reis li dis q'el no li podia far dreit, que trop li era loing: mas te don paraula q'en calqe maneira que tu t'en pos valer si t'en val. El borges anet e fetz contrafar l'anel del rei, e fetz letras de part lo rei à'n Guilelm del Baus q'el vengues al rei, prometen ad el grans bens e grans honors e grans dons. E quant Guilems del Baus ac las letras alegret s'en mout, et aparellet se granmen d'anar al rei. E moc e venc s'en à la ciutat don era lo mercadans qu'el avia raubat, q'el no sabia dont el fos. El borges, qan sap q'en Guillelms era en la ciutat, si lo fetz prendre e totz los compaignos; e si l coven à rendre tot so que li avia tout e refar tot lo dan: et anet s'en paubres desasiatz. Et anet s'en presar una terra d'en Aimar de Pitheus que a nom l'Osteilla; e qant s'en venia per le Roine en una barca, preiron lo li pescador d'en Aimar. 
En Rambaut de Vaqueiras, qe s'apellava Engles, s'en fes aqestas coblas:
Tuit me pregon, Engles, q'eu vos don saut.

M.

En Gui à tort me menassatz,
E faitz hi que desmezuratz
Quar m'anatz troban ocaizon;
Qu'ieu vos dic, si dieus mi perdon,
Qu'anc per mi no fos encaussatz,
Ni vencutz ni desbaratatz,
Ni fui al vencemen d'Usson.

De Robion don m'encolpatz
Anc per mi no fon derrocatz,
Mas be'n fis baissar un canton.
Eu no sai si m'o fis o non,
En Gui, mas vos vos en clamatz:
Mas al senhor cui es Seciatz
En fis ben aver sa razon.

E sab n Agout vos encontratz,
Conseil que sia faita patz
E que remanhatz amic bon;
E plegassetz vostre leon,
Q'un petit va trop irissatz:
Que sins avia totz manjatz (si ns)
A vos no tenria nul pron.

En Gui, trop fos ben cosselhatz
Quan venguetz querre nostra patz
Eus mezetz en nostra preizon;
Et en Marseilla crei que fon:
Mas lo coms vos nos ha emblatz,
E cre qu'avers hi es pauzatz
O n'atendetz son guizardon.

Si ben vos etz rics et honratz
No siatz trop desmesuratz,
Qu'en pauc d'ora camia'l baillon.

A la reïna, Bernardon,
Mi vai dire tost e viatz
Mil salutz e mil amistatz;
E tramet li esta tenson.

miércoles, 14 de octubre de 2026

Perdigos. Entr'amor e pensamen,

Perdigos.

Perdigo. Perdigon.

7225, 7614, 7698.

Perdigos fo joglar, e sab trop ben violar e trobar e cantar. E fo del avescat de Gavaudan, d'un borget que a nom Lespero, e fo filh d'un pescaire. E per son cert sen montet en pretz et en onor tan, que'l Dalfi d'Alvernhe lo tenc per son cavalier, e l det terra e renda; e tug li bon home li fazian honor. E de grans bonas venturas ac lonc temps; mas molt se camiet lo seus afars, que mort li tolc las bonas aventuras e det li las malas, qu'el perdet los amics e las amigas, e'l pretz e l'honor e l'aver. Après el anet ab lo princeps d'Aurenga en G. del Baus, et ab Folquet de Marceilla, evesque de Tolosa, et ab l'abas de Cistel à Roma per mal del coms de Tolosa, e per adordenar crozada, e per deseretar lo bon comte R. E son neps lo coms de Bezers fon mortz, e Carcasses et Albeges fon destrug; e'n muri lo rei P. d'Arago ab mil cavaliers denan Murel, e pus de XX mil autres homes. E à totz aquest faitz far fon Perdigos, e'n fes prezicansa en cantan per que se crozeron. E'n fetz lauzors à dieu car los Frances avian mort e descofit lo rei d'Arago, lo qual lo vestia e l dava sos dos; per qu'el cazec de pretz e d'onor e d'aver. E can l'agron enrequit, tug silh que remazon vieu negus no l volgron vezer ni auzir. E tug li home de la sua amistat foron mort per la guerra, lo coms de Montfort, en G. del Baus, e tug l'autre c'avian faita la crozada. E lo coms R. ac recobrada sa terra, Perdigos non auzet anar ni venir, e'l dalfi d'Alvernhe ac li touta la terra e la renda que li avia dada. Et el s'en anet a'n Lambert de Montelh, qu'era genre d'en G. del Baus, e preget lo que l fezes recebre en una mayo de Sistel, que a nom Silva bela; et el fes lo i recebre, e lai morí.


7698.

Entr'amor e pensamen,
E bos cug e greu consir,
E fin joi e lonc dezir
Mi menet levan cazen. 
E per loc sospir e plor, 
De paor
Que'l comiatz
Que m fo donatz, 
Gent autrejatz,
S'oblit quar no soi tornatz.

Lo bos cug en qu'ieu enten 
M'adui molt coral sospir, 
Tan tem él cujar fallir 
Qu'ai d'un ric emprendemen.
E s'ieu trop estau aillor, 
Lei qu'aor
Prec, si'l platz, 
Que no s deslatz
Lo plaitz fermatz
Que m fo per leis acordatz.

Quar parra d'afortimen,
Qui m ve laissar e gurpir
Lei, q'usquecs volgr'obezir,
Si m rete per cauzimen.
Quar li valen valedor
An sabor
Qu'als laissatz
Dezeretatz,
Don par peccatz, 
Fasson captenh acabatz.

Qui m laissa ses fallimen
No m cug per aitan delir;
Qu'enquer soi on posc guerir,
Si dieus e'l Bautz mi cossen. 
Que lai trob fina valor
Ses error;
Que l'onratz
Pretz esmeratz,
Sobremontatz,
Ampara desamparatz.

Fis jois dreituraus defen, (dreitura us)
Que qui que vejatz faillir,
Que vos non prenguetz albir. 
Mas pretz e valor e sen 
Vos det dieus, queus fes meillor
E gensor
Dels regnatz:
Per so gardatz
Que l'enganatz
Viu sal e l'autr' encolpatz.

Del rei d'Aragon m'es gen,
Quar tan li platz enantir 
Tot quan bos pretz deu grazir;
E'l rei'n Anfos eissamen,

Qu'ab rics faitz d'emperador
Creis honor.
Don sapchatz
Quer acordatz
Los volgr'en patz
Vezer contra'ls renegatz.

Fillol, si faitz vostra tor,
Ben gardatz
Si ben l'obratz,
Que compliscatz
L'obr'e no la desfasatz.

Ves n Arias mon senhor
Vai e cor
Cant mesclatz;
E di l si l platz
Qu'entre'ls regnatz
Par sos fis pretz esmeratz.

martes, 13 de octubre de 2026

Raymbaut d'Aurenga. Amics, ab gran cossirier

Raymbaut d'Aurenga.

Rambaud, Raimbaut, Raembautz; Orange, Aurenga

Florissait en 1150. Mort vers 1173. Histoire générale de Provence, par l'abbé Papon, T. II, p. 381.


3794, 7226.


Amics, ab gran cossirier

Son per vos et en greu pena;

E del mal qu'ieu en suffier

No cre que vos sentatz gaire.

Doncs per queus metetz amaire

Pos à mi laissatz tot lo mal?

Quar abdui no'l partem egual.


Domn', amors a tal mestier,

Pos dos amics encadena,

Que'l mal qu'a e l'alegrier

Senta quecs à son vejaire:

Qu'ieu pens, e no soi gabaire,

Que la dura dolor coral

Ai eu tota à mon cabal.


Amics, s'acsetz un quartier

De la dolor que m malmena,

Be viratz mon encombrier.

Mas nous cal de mon dan gaire;

Que quar no m'en posc estraire,

Com que m'an vos es cominal

Ab me ben o mal atretal.


Domna, quar ist lauzengier,

Que m'an tout sen et alena,

Son vostr' angoissos guerrier,

Lais m'en no per talan vaire.

Quar nous soi pres, qu'ab lor braire

Vos an bastit tal joc mortal,

Que noi jauzem jauzen jornal.


Amics, nul grat nous refier,

Quar ja'l meu dans vos refrena

De vezer me queus enquier.

E si vos faitz plus gardaire

Del mieu dan qu'ieu no volh faire,

Beus tenc per sobreplus leial

Que no son cilh de l'Espital.


Domna, ieu tem à sobrier,

Qu'aur perdi e vos arena,

Que per dig de lauzengier

Nostr'amor torne s'en caire.

Per so dei tener en gaire

Trop plus que vos, per Sant Marsal;

Quar etz la res que mais me val.


Amics, sius sai lauzengier

E faitz d'amorosa mena,

Qu'ieu cug que de cavalier

Sias devengutz camiaire.

E deg vos o ben retraire,

Quar ben paretz que pessetz d'al,

Pos del meu pessamen nous cal.

Domna, jamais esparvier

No port ni cas ab cerena,

S'anc pois que m detz joi entier

Fui de null'autra quistaire;

Ni no soi aital bauzaire,

Mas per enveja'l deslial

M'o alevon e m fan venal.


Amics, creirai vos per aital 

Qu'aissius aia tostemps leial?

Domna, aissi m'auretz leial? 

Que jamais no pensarai d'al.


7225-6, 7698.


Assatz sai d'amor ben parlar 

Ad ops dels autres amadors;

Mas al meu pro, que m'es plus car,

No sai ren dire ni comtar;

Qu'à mi no val bes ni lauzors,

Ni los malditz, ni motz avars:

Mas ar soi ves amor aitaus

Fis e bos, e francs e leiaus.


Per qu'enseignarai ad amar 

Los autres bos domnejadors; 

E si m crezon mon enseignar 

Lor farai d'amor conquistar

Tot aitan com volran de cors. 

E si' ogan pendutz o ars 

Qui no m'en creira; quar bon laus 

N'auran cels qu'en tenhan las claus.


Si voletz domnas gazaignar, 

Quan crezetz queus fassan honors, 

Sius fan avol respos avar,

Vos las pones à menassar:

E si vos fan respos pejors

Das lor del punh per mei las nars;

E si son bravas sias braus:

Ab gran mal n'aures gran repaus.


Ancaras vos volh mas mostrar

Ab que conqueres las melhors: 

Ab mal ditz et ab laig cantar 

Que fassas tut, et ab vanar;

E que honres las sordejors,

Per lor anctas las levetz pars;

E que gardes vostres ostaus

Que no semblon gleisas ni naus.


Ab aisso n'aures pro so m par.

Mas ieu tenrai d'autras colors,

Per so quar no m'a grat d'amar,

Que jamais no m vol castiar.

Que s'eron totas mas serors

Per so lur serai fis e cars,

Humils e simples e liaus,

Dous, amoros, fis e coraus.


Mas d'aissous sapchatz ben gardar, 

Que so qu'ieu farai er follors.

No fassatz, ver, que nescis par

Mas so qu'eu enseing tener car,

Si no volez sofrir dolors

Ab penas et ab loncs plorars:

Qu'aissi lor for' eu vers e maus

Si mais m'agrades lor ostaus.


Mas per so m pocs segur gabar

Qu'eu, et es me gran deshonors,

Non am re ni sai qu'es encar. 

Mas mon anel am que m ten clar,

Quar fon al det... ar son trop sors; 

Lengua, no mais: que trop parlars 

Fai pieg que peccatz criminaus: 

Per qu'ieu m tenrai mon cor enclaus.


Mas be'l sabra mos Bel-joglars:

Qu'ilh val tant e m'es tan coraus, 

Que ja de lieis no m venra maus.


E mos vers tenrà, qu'er al paus, 

A Rodes don son naturaus.


2701, 3794, 7226.


Escotatz, mas no sai que s'es,

Senhors, so que volh comensar.

Vers, estribot ni sirventes

Non es, ni nom no'l sai trobar,

Ni ges no sai cossi'l fezes

S'aital no'l podi' acabar.

Que anc no fon mais fach aital per home ni per femna en est segle, ni en l'autre qu'es passatz.


Si tot m'o tenetz à folles,

Per tan no m poiria laissar

Que ieu mon talan no disses;

No m'en cujes hom castiar.

Tot quant es no pretz un poges,

Mas so qu'ades vei et esgar.


E dir vos ai per que: quar sieu o avia mogut e no vos o trazia à cap, tenrias m'en per fol. Quar mais amaria sieis deniers é mon punh, que mil sols al cel.


Ja no m deman ren far que m pes

Mos amics, aquo l volh pregar,

S'als ops no m vol valer manes,

Pois m'o profer. Ab lonc tarzar,

Ges meils que cel que m'a conques,

No m pot nul autre galiar.


Tot aisso dic per una domna que m fai languir ab bellas paraulas et ab loncs respiegz, no sai per que. Pot me bon esser, senhors?


Que ben a passat quatre mes,

Oc, e mais de mil ans so m par,

Que m'a autrejat e promes

De s'amor so que plus m'es car.

Domna, pos mon cor tenetz pres,

Adolsatz me ab dolz l'amar.


Dius ajuda! in nomine patris, et filii, et spiritûs sancti. 

Dis: amen. Ostas, domna; e que deabols er aisso?


Qu'ieu soi per vos gais, d'ira ples:

Iratz, jauzens me faitz trobar;

E soi m'en partit de tals tres,

Que'l mon non a, mas vos, lur par;

E soi fols cantaires cortes

Tan qu'om m'en apela joglar.


Domna, far ne podetz à vostra guiza, quo fetz n'Aima de l'Espatla, que l'estuget lai on li plac. E no sai qu'ieu m'anes alre contan, qu'à gensor mort no posc morir, si muer per dezirers de vos.


Er fenisc mon no sai que s'es,

Qu'aissi l'ai volgut batejar;

Pos mais d'aital non auzi ges

Be'l dei enaissi apellar:

E diga'l, quan l'aura apres,

Qui que s'en volha azautar.


Vai, ses nom; e qui te demanda qui t'a fach, digas li d'en Raymbaut, que sap ben far una balla de foudat, quan si vol.


7226, 7698.


Peire Rogiers, à trassaillir

M'er per vos los ditz els covens

Qu'ieu ai à midons, totz dolens

De cantar, que m cugei suffrir.

E pos sai etz à mi vengutz

Cantarai, si m n'ai estat mutz,

Que no volh remaner cofes.


Mout vos dei lauzar e grazir

Quar anc vos venc cor ni talens

De saber mos captenemens.

E volh que m sapchatz alques dir,

E ja l'avers no m si' escutz,

S'ieu soi avols ni recrezutz;

Que pel ver no passetz ades.


Quar qui per aver vol mentir,

Aquels lauzars es blasmamens,

E tortz, e mals ensenhamens;

E s fai als autres escarnir.

Non es en digz bos pretz saubutz:

Mas als fagz es reconogutz,

E pels fagz veno'l digz apres.


Per mi meteis voletz auzir

Quals sui o drutz; er clau las dens, 

Qu'ades pueja mos pessamens

On plus de preon m'o cossir: 

E dic vos ben qu'ieu no sui drutz, 

Tot per so quar no sui volgutz; 

Mas ben am, sol midons m'ames.


Peire Rogiers, com posc suffrir 

Qu'ades am aissi solamens? 

Meravilh me si viu de vens, 

Enaissi m fai midons morir. 

S'ieu mor per lieis farai vertutz, 

Per que m platz: que si fos perdutz 

Dreg agra que plus m'azires.


Ara l ven en cor que m'azir

Mas ja fo qu'er autres sos sens,

Qu'aitals es sos captenemens;

Per qu'eu loi dei tostemps grazir,

Sol pel ben que m n'es escazutz.

Ja mais no m'en vengues salutz,

Li dei tostemps estar als pes.


Si m volgues sol tan consentir

Que tostemps fos sos entendens,

Ab bels digz n'estera jauzens

E fera m senes fag jauzir.

E deuria n'esser cregutz,

Qu'ieu no quier tan ja 'n fos crezutz

Mas d'un bon respieg don visques.


Bon-respieg, d'aut bas son cazutz;

E si no m recep sa vertutz,

Per cosselh li do que m pendes.


Note. C'est la réponse à la pièce de P. Roger. Voyez son article.