Mostrando entradas con la etiqueta sovinenza. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta sovinenza. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de octubre de 2026

49. Bartolomeo Giorgi. Mout fort me sui d'un chant meravilhatz

49. Bartolomeo Giorgi. * 

Bartolomeo Giorgi. Mout fort me sui d'un chant meravilhatz

Ambedue queste poesie sono date secondo il testo ricostituito sui mss. I K dal Levy (Der Troubadour Bertolome Zorzi, Halle, 1883). (B. Zorgi, Raynouard)

Mout fort me sui d'un chant meravilhatz
per lui qu' o fetz, si tot es dregz quem plaja,
quar cel que es valenz ni ensenhatz
deu ben pensar e gardar que retraja,
quar nienz es qu'om razonar pogues 
lo tort per dreg, quel pros nol conogues,
e pod a leu perdre mon escien
son pretz aicel qui tort adreg defen.
Doncs si ben fos premiers aconselhatz, 
pois d'escondir Genoes tant s' asaja,
non crei qu'el chant agues mainz motz pausatz
qui membrar fan lor sobremortal plaja; 
qu'el autreja c' abatutz e mespres
totz lor afars pels Venicians es,
e l'uchaizos, qu'en pauz' en lur conten,
non pot donar contral mal guarimen.
Car hom non deu de ren esser blasmatz, 
si 'l fai cois tanh, ni 's dregz que mal l'en chaja, 
doncs pois tan gen guerrejan ses guidatz, 
nom par qu'en re lur descortz nogut n'aja, 
c'anc al jostar no fo nulh temps que res 
mas arditz cors falhiment lur fezes, 
car il foron totas vez mais de gen, 
gent acesmat e per un dos soven.
E l'aug retrair qu'il tengron afrenatz 
Venicians, ja qu'era lur meschaja, 
mas cum ancse fon lur poders doptatz 
pels Genoes, nos membre nolh desplaja, 
cum de lor naus menav' us sols tres pres, 
mas escondir pogra melhs per un tres, 
c'anc non preiron Venecian conten, 
non aguesson lauzor al fenimen.
Mas s'el volgues semblar enrazonatz, 
non degra pas dir razon tant savaja 
ni que trei flac valgron trenta prezatz; 
pero dels tres nom par respos s'eschaja, 
don ieu m'en pas e dic so qu'es pales, 
que quant es melhs als Venecians pres, 
adoncs renhon plus cortes d'avinen 
e no s'en van en ren desconoissen.
Oimais mi par que ben si' aquitatz 
d'aisso qu'a dig e, s'el no s'en apaja, 
de Venecians queirals lor faitz honratz 
els grans conquistz faitz ab valor veraja, 
e cum eran vencut li Genoes
et en anta l'enperador Grecs mes, 
e jutgara pois s'il valon nien, 
qu'eu non ai plus de respondre talen. 
Valens domna, qu'en cel pais renhatz 
per cui plaidei, pros e plazens e gaja, 
merce vos clam qu' a mi valer dejatz, 
que tot quant aug ni vei lo cor m'esmaja, 
e sui tan fort de vostr'amor enpres 
que, si no vei vostre gai cors cortes, 
viure non puosc, so sapchatz veramen, 
c'ab lo respeit que eu n'ai muer viven. 
Venecian, qui ditz quelh Genoes 
vos an faig dan nius an en dolor mes 
vostr' onrat pretz non sap nil dan cozen 
que lur avez fait d'aver ni de gen.
Bonifaci Calvo, mon sirventes
vos man eus prec quel dirs nous enoi ges, 
quar del taisser grat corteziam ren, 
e majormenz dels Genoes l'enten.

Sil monz fondes a maravilha gran,
non l'auria ges a descovinenza, 
s'escurzis tot sivals so que resplan, 
pois Quonratz reis, en cui renhet valhenza 
e valc jovenz e rics pretz e totz bes,
e d'Austorica l'auz ducs Federics,
qui d'onrat pretz et de valor fon rics,
tan malamenz son mort. hai quals dans n'es ! 
mas car pres al segle tan de dampnage 
tanh qu'om l'azir, e car ergolhs a pres 
forz'e consir d'aunir pretz e parage.
Mas ieu me vauc trop fort meravilhan, 
com hai esfortz qu'en digalh meschaenza 
nil cozen dol nil sobremortal dan, 
quar dregz fora, segon ma conoissenza, 
quel membramenz ses retrar m'aucies 
e tot home qu'es de valor abrics, 
quar anc non fon hom joves ni antics
quel menh valenz truep fort nolh sobrandes;
qu'il e lur faig eron tan d'agradatge
que per l'auzir, ben qu'om nols conogues,
l'irat sentir fazion alegratge.
Quel reis, en cui non eron anc vint an,
amava Deu, dreg, mesur' e sienza,
de que l'anet pauc Salemos enan,
e Lamorat valc per armas ses tenza; 
e larjamenz a poder det e mes,
tan quel plus larcs senblav' ab lui mendics, 
e fon amics als pros et enemics
als desplazenz ses tort qu'anc lur fezes. 
ni non ac melh Anzalos l'eritage 
d'aut abellir, tan fon belz e cortes,
e ses falhir fon del plus aut linhatge. 
Et el pro duc eron tant aib plazen 
qu'el ac de mout la rejal chaptenensa, 
qu'adreg foron sei dig e sei semblan, 
e l'afars ac daus totas partz plazensa,
si qu'anc formenz non falhic ni mespres.
don cuig qu'a Deu fon lurs mortz grans fastics,
mas car sofric qu'avengues tals destrics,
tot fermamenz m'acort quelh remembres 
qu'el mon per els non avi' aut estatge,
e que grazir deuri' om per un tres 
l'entier jauzir per lur bel companhatge. 
Hai! com vivon Tyes et Aleman,
s' inz el cor an d'aquest dan sovinenza, 
quar tot lur mielh en estz dos perdut an, 
e gazanhat an gran desconoissenza; 
que si plasenz nos venjon demanes, 
aunit viuran, tan fon Karles enics, 
qu' el s' agradet que visques don Henrics 
e mortz cozenz, a port d'ant' alberges 
estz bars, quar sap Espanhols d'aut coratge 
e per far dir qu'el no si dupta ges
en far aunir tant honrat senhoratge. 
Hei, franca genz, lur mort pensatz ades 
e ques dira, seus sofretz tal outraje;
e satalbir n'Anfos, qu'onratz reis es, 
si laiss' aunir son frair' en tal estatge.
Als avinenz recort quel planhs faigz es 
ab gai sonet, coindet et d'agradage, 
qu'estiers m'albir qu'om chantar nol pogues 
ni neis auzir, tan mou de gran dampnage.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 110): 
En Bertolome Zorgi si fo uns gentils hom de la ciutat de Venise. savis hom fo de sen natural e saup ben trobar e cantar. e si avenc una sazon qu' el anet per lo mon, e li Genoes, que guerrejavon ab los Venisians, si lo preiron e lo meneron pres en soa terra. et estagan (estan) en la prison, en Bonifacis Calvo si fetz aquest sirventes que comensa: Ges no m' es greu s' ieu no sui ren prezatz, blasman li Genoes car il se laisavon sobrar a Venesians, dizen gran vilania d' els. de que en Bertolome Zorgi fetz un autre sirventes, lo quals comensa: Molt me sui fort d' un chant meraveillatz, escusan los Venesians & encolpan los Genoes. de que en Bonifacis Calvo se tenc encolpatz de so qu' el avia 'n ditz; e per so se torneron l' uns a l' autre, e foron gran amic. longa sazon estet en Bertolome Zorgi en prison, entorn VII ans; e quant el fo issitz for de prison, el s' en anet en Venise, el seus comuns lo mandet per castellan en un castel qui ven apellat Coron, e lai definet.

28. Peire Raimon di Tolosa. Ab son gai plan e car

28. Peire Raimon di Tolosa.

Secondo la lezione pubblicata dal Raynouard (Lexique roman, I, 513).
(Ed. Ramón Guimerá Lorente, Moncho de Beceite, Beseit.)

Pierre Raimond de Toulouse. Peire Raimon de Tolosa

Ab son gai plan e car
fas descort leu e bon,
avinen per chantar
e de bella razon;
e s'eu pogues trobar
a leis, cui Deus bes don, 
chausimen, ges nom par 
agues ren si ben non. 
Car cela m'a conqes 
on son tuit faich prisan, 
e anc tan bella res
no fo on vir e m'an; 
car son fin pres cortes 
puoja e creis e s'espan; 
e s'eu ren far saubes
qeil venghes en talan, 
ben fora rics e gais, 
ses pen' e ses dolor,
si cela, cui bon pretz nais,
mi volgues dar s'amor;
 q' aisil sui fis e verais
e ses cor trichador,
et a cen tan e mais
 q' eu vos dic de valor. 
Tan m'azenza sa parvenza
que d'al no consire; 
penedenza et abstinenza 
ai c'altra non mire;
mantenenza ab sovinenza
ai gran del martire,
car plivensa ses fallensa 
que ja no traire.
Farai sos manz a mon poder, 
car ren mai tan nom plai, 
sitot mi fai doler;
e s'eu n'ai un dolz bai,
ren nom pot dan tener.
Bella donna, ajaz chausimen
de mi, q' eu non ai mais secors,
e ja per malvais parlamen
nous bais ni streing vostras lausors. 
Descors, vai al conte valen
de Savoia, qar sa valor
meillora tot jorn e no men,
son ric prez val mais del meillor.

lunes, 11 de diciembre de 2023

Descort anonyme. Ab son gai plan e car,

Descort anonyme.


Ab son gai plan e car,

Fas descort leu e bon,

Avinen per chantar

E de bella razon;

E s' eu pogues trobar

A leis, cui Deus bes don,

Chausimen, ges no m par

Agues ren si ben non.


Car cela m' a conqes

On son tuit faich prisan,

E anc tan bella res

No fo on vir e m' an;

Car son fin pres cortes

Puoia e creis e s' espan;

E s' eu ren far saubes

Qe il venghes en talan,

Ben fora rics e gais,

Ses pen' e ses dolor,

Si cela, cui bon prez nais,

Mi volgues dar s' amor,

Q' aisi 'l sui fis e verais

E ses cor trichador;

Et a cen tan e mais

Q' eu vos dic de valor,

Tan m' azenza

Sa parvenza

Que d' al no consire;

Penedenza

Et abstinenza

Ai c' altra non mire;

Mantenenza

Ab sovinenza

Ai gran del martire,

Car plivensa

Ses fallensa

Que ja no traire.

Farai sos manz a mon poder,

Car ren mai

Tan no m plai,

Sitot mi fai doler;

E s' eu n' ai

Un dolz bai,

Ren no m pot dan tener.


Bella donna, aiaz chausimen

De mi, q'eu non ai mais secors,

E ja per malvais parlamen

No us bais ni 'streing vostras lausors.


Descors, vai al conte valen

De Savoia, qar sa valor

Meillora tot jorn e no men,

Son ric prez val mais del meillor.

//

... (Pistoleta)
No vuelh en cort ses joi estar,
Ni ab baron desconoissen;
Ni no m' azaut de trop guabar,
Ni de 
companha d' avol gen;
Mas 
lo coms de Savoya m' a
Per amic, e tos temps m' aura,
Car el es pros e gent onratz,
Et mante proez' e solatz,
Et es de tos bos aips complitz:
Ben aya huey aital razitz.

...

miércoles, 18 de octubre de 2023

XLVIII, Mout a que sovinenza

XLVIII.


Mout a que sovinenza

Non agui de chantar,

Mas ar m' en sove, car

Aug sai dir e comdar

Qu' el nostre reis breumenz,

Cui que pes ni s n' azir,

Vol en Gascoign' intrar

Ab tal poder de genz

Que murs ni bastimenz

Non o puesca suffrir.


E car ai entendenza

Qu' el vol faig comensar

Don poiran luec cobrar

Armas e coindeiar,

Sui tan gais e jauzenz

Q' eu non penz ni consir

Mas de joi, e de far

So per que tost comenz

Lo francs reis e valenz

Ab ferm cor de complir.


Per que chantan m' agenza

Sa gran valor sonar,

Car comenz sens tardar

De sos dreitz demandar

Tant afortidamenz

Que, sens tot contradir,

Li Gascon e il Navar

Fasson sos mandamenz,

E los liur' a turmenz

Ab prendr' et ab aucir.


Veiam lo, sens bistenza,

Dreig vas els cavalgar

Ab tal esfors qe 'l par

Non pueschan cham trobar,

E lai tan bravamenz

Combatr' et envazir

Murs, tors, e peceiar,

Ardr' e fondr' eissamenz,

Qu' el fa 'ls obedienz

A sa merce venir.


Si que de sa valenza

Fassa 'ls meillors parlar,

E pel paire semblar

Si deu mout esforzar,

Car fon plus avinenz,

E mais sap conquerir,

E mais si fetz honrar

Que reis c' anc fos vivenz,

Car si no 'l sembl' o 'l venz

Pro hi aura que dir.


Mas res no m fai duptar

Qu' el no 'l vencha breumenz,

Tant es granz sos talenz

De son pretz enantir!


Reis Castellanz, pueis ar

No us fait poders ni senz,

E dieus vos es consenz,

Pensaz del conquerir.


Boniface Calvo.