Mostrando entradas con la etiqueta dechasensa. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta dechasensa. Mostrar todas las entradas

sábado, 24 de octubre de 2026

Guilhem Figueira. D'un sirventes far en est son que m'agenssa (Roma)

Guilhem Figueira.

Guillems Figuieira, Figuera, Figueira. No m laissarai per paor

D'un sirventes far en est son que m'agenssa (agensa)
no m vuolh plus tarzar ni far longa bistenssa, (bistensa)
e sai ses doptar qu'ieu n'aurai malvolenssa, (malvolensa)
car fauc sirventes
dels fals, d'enjan ples
de Roma, que es caps de la dechasenssa, (dechasensa)
on dechai totz bes.
No m meravilh ges, Roma, si la gens erra,
que l segl' avetz mes en trebalh et en guerra,
e pretz e merces mor per vos e s sosterra,
qu'etz de totz mals guitz
e cim' e razitz, que l bons reis d'Englaterra
fon per vos trahitz.
Roma trichairitz, cobeitatz vos engana,
qu'a vostras berbitz tondetz trop de la lana. 
Lo Sains Esperitz, que receup carn  humana
entenda mos precs
e franha tos becs.
Roma, no m'entrecs, cum es fals' e trafana
vas nos e vas Grecs.
Rom', als homes pecs rozetz la carn e l'ossa, (los ossos)
e guidatz los cecs ab vos inz en la fossa,
e passatz los decs de Deu, car trop es grossa
vostra cobeitatz,
car vos perdonatz
per deniers pechatz. Roma, de gran trasdossa,
de mal vos cargatz.
Roma, ben sapchatz que vostr' avols barata
e vostra foudatz fetz perdre Damiata.
Malamen renhatz, Roma! Dieus vos abata
en dechazemen,
car trop falsamen
renhatz per argen, Roma de mal' esclata,
e de mal coven.
Roma, veramen sai ieu senes doptanssa (doptansa)
qu'ab galiamen de falsa perdonansa
liuratz a turmen lo barnatge de Franssa (Fransa)
lonh de paradis, 
e l bon rei Lois,
Rom', avetz aucis, c'ab falsa predicanssa (predicansa)
l traissetz de Paris.
Rom', als Sarrazis fasetz pauc de  dampnatge
mas Grecs e Latis metetz e carnalatge.
Inz el foc d'abis, Roma, faitz vostr' estatge
en perdicion.
Ja Dieus part no m don,
Roma, del perdon ni del pelegrinatge
que fetz d'Avinhon.
Roma, ses razon avetz mainta gen morta,
e jes no m sab bon, car tenetz via torta,
qu'a salvacion, Roma, serratz la porta:
per qu'a mal govern
qui sec vostr' estern
d'estiu e d'invern, car diables l'en porta
inz el fuoc d'enfern.
Roma, be s decern lo mals c'om vos deu dire,
quar faitz per esquern dels crestians martire:
mas en cal quadern trobatz qu'om dei' aucire,
Roma ls crestians?
Dieus, qu'es verais pans
e cotidians, mi don so qu'ieu dezire
vezer dels Romans.
Roma, vers es plans que tro foz angoissosa
dels perdons trafans que fetz sobre Tolosa.
Trop rozetz las mans a lei de rabiosa,
Roma descordans!
Mas si l coms prezans
viu ancar dos ans, Fransa n'er dolorosa,
dels vostres engans.
Roma, tant es grans la vostra forfaitura,
que Dieu e sos sans en gitatz a noncura,
tant etz mal renhans, Roma fals' e tafura:
per qu'en vos s'escon
e s magr', e s cofon
lo jois d'aquest mon. E faitz gran desmezura
del comte Raimon.
Roma! Dieus l'aon e lh don poder e forsa,
al comte, que ton los Frances e ls escorsa
e fa'n planca e pon quand ab els se comorsa;
et a mi platz fort.
Rom', a Dieu recort
del vostre gran tort, si l platz, e l comt' estorsa
de vos e de mort.
Roma, be m conort quez en abans de gaire
venretz a mal port, si l'adreitz emperaire
men' adrech sa sort ni fai so que deu faire,
Roma, eu dic ver
que l vostre poder
veirem dechazer. Roma, lo vers salvaire
m'o lais tost vezer!
Roma, per aver faitz mainta vilania
e maint desplazer e mainta fellonia,
tant voletz aver del mon la senhoria
que ren non temetz
Dieu ni sos devetz;
anz vei que fazetz mais qu'ieu dir non poiria
de mal, per un detz.
Roma, tan tenetz estreg la vostra grapa
que so que podetz tener, greu vos escapa.
Si'n breu non perdetz poder, a mala trapa
es lo mons cazutz
e mortz e vencutz e l pretz confondutz.
fai aitals vertutz.
Roma, cel qu'es lutz del mon e vera vida
e vera salutz, vos don mal' escarida;
car tans mals saubutz fasetz, don lo mons crida.
Roma desleials,
razitz de totz mals,
els focs enfernals ardretz senes faillida,
si non penssatz d'als. (pensatz; si no pensáu en atra cosa)
Rom', als cardenals vos pot hom sobreprendre
per los criminals pecatz que fan entendre,
que non pensan d'als mas cum puoscan revendre
Dieu e sos amics,
e no i val castics.
Roma, grans fastics es d'auzir e d'entendre
los vostres prezics.
Rom', ieu sui enics, car vostre poders monta
e car grans destrics ab vos totz nos afronta,
car vos etz abrics e caps d'engan e d'onta
e de deshonor;
e il vostre pastor
son fals trichador, Roma, e qui ls aconta
fai trop gran follor.
Roma mal labor fa l papa, quan tensona
ab l'emperador pel drech de la corona
ni l met en error ni ls seus guerriers perdona;
car aitals perdos
que non sec razos,
Roma, non es bos, anz, qui l ver en razona,
reman vergonhos.
Roma l glorios que sofri mortal pena
en la crotz per nos vos done mal' estrena;
car voletz totz jors portar la borsa plena, (jorns : díes; bossa)
Roma, de mal for,
que tot vostre cor
avetz en tresor: don cobeitatz vos mena
el fuoc que no mor.
nais lo sucs don mor lo mons e s'estrangola
ab doussor del cor, de que l savis tremola
quan conois e ve
lo mortal vene (veneno)
que portatz el se, (Roma, del cor vos cola!)
don li pieitz son ple.
Roma, ben ancse ha hom auzit retraire
que l cap sem vo s te per que l faitz soven raire:
per que cug e cre qu'ops vos auria traire,
Roma, del cervel,
car de mal capel
etz vos e Cistel, qu'a Bezers fezetz faire, (Cistell, Císter)
mout estranh mazel.
Rom', ab fals sembel tendetz vostra tezura
e man mal morsel manjatz, qui que l'endura;
car' avetz d'anhel ab simpla gardadura
dedins lop rabat,
serpen coronat
de vibr' engenrat, per que l diable us cura
coma l sieu privat.

viernes, 20 de octubre de 2023

XXVIII, Sirventes vuelh far

XXVIII.


Sirventes vuelh far

En est son que m' agensa,

No 'l vuelh plus tarzar

Ni far longu' atendensa,

E sai, ses duptar,

Qu' en aurai malvolensa,

Car fauc sirventes

Dels fals d' enjans ples,

De Roma que es

Caps de la dechasensa

On dechai totz bes.


No m meravilh ges,

Roma, si la gens erra,

Qu' el segl' avetz mes

En trebalh et en guerra,

Car pretz e merces

Mor per vos e sosterra:

Roma enganairitz,

Qu' etz de totz mals guitz

E sims e razitz;

Lo bon reys d' Anglaterra

Fon per vos trahitz.


Roma trichairitz,

Cobeitatz vos engana,

Qu' a vostras berbitz

Tondetz trop la lana;

Mas sayns Esperitz

Que receup carn humana

Entenda mos precx,

E franha tos becx,

Roma, e no m' en precx, 

Quar yest falsa e trefana 

Vas nos e vas Grecx.


Rom', als homes pecx

Rozetz la carn e l' ossa,

E guidatz los secx

Ab vos ins en la fossa;

Trop passatz los decx

De dieu, quar es tan grossa

Vostra cobeitatz,

Quar vos perdonatz

Per deniers peccatz; 

De trop mala trasdossa,

Roma, vos cargatz.


Roma, be sapchatz

Que vostr' avols barata

E vostra foldatz

Fetz perdre Damiata.

Malamen renhatz,

Roma, dieus vos abata

En dechazemen,

Quar tan falsamen

Renhatz per argen;

Roma, de mal' escata

Es ab fals coven.


Roma, veramen

Sabem senes duptansa

Qu' ab gualiamen

De falsa perdonansa

Liuretz a turmen

Lo barnatge de Fransa,

La gent de Paris;

E 'l bon rey Loys

Per vos fon aucis,

Qu' ab falsa prezicansa

'L gitetz del pays.


Rom', als Sarrazis 

Faitz petit de dampnatge,

Mas Grecx e Latis 

Geratz a carnalatge: 

Ins el foc d' abis,

Roma, avetz vostr' estatge

E 'n perdicio;

Mas ja dieus no m do,

Roma, del perdo

Ni del pellegrinatge

Que fetz d' Avinho.


Roma, ses razo

Avetz manta gent morta,

E ges no m sap bo

Quar tenetz via torta,

Qu' a salvatio,

Roma, serratz la porta;

Per qu' a mal govern

D' estiu e d' ivern

Qui sec vostr' estern,

Qu' el diables l' enporta

Ins el foc d' ifern.


Roma, ben dessern

Los mals qu' om ne pot dire,

Quar faitz per esquern

Dels crestias martire;

Mas en qual cazern

Trobatz qu' om dey' aucire,

Roma, 'ls crestias?

Vers dieus e vers pas

E vers cotidias

Me don so qu' ieu dezire

Vezer dels Romas.


Roma, vers es plas

Que trop etz angoissoza

Dels prezicx trefas

Que faitz sobre Toloza;

Lag rozetz las mas

A ley de cer rabioza

Als paucs et als grans:

Mas si 'l coms prezans

Viu encar dos ans,

Fransa n' er doloirosa

Dels vostres enjans.


Roma, tant es grans 

La vostra forfaitura, 

Que dieus e sos sans 

En gitatz a non cura, 

Tant etz mal renhans, 

Roma falsa e tafura;

Per qu' en vos s' escon 

E s baissa es cofon 

L' enguan d' aquest mon, 

Tant faitz gran desmezura 

Al comte Ramon!


Roma, dieus l' aon, 

E 'l don poder e forsa

Al comte que ton

Los Frances e 'ls escorsa,

E 'ls pen e 'n fai pon,

Quant ab luy fan comorsa;

Et a mi plai fort,

Roma, dieus recort

Li vostre gran tort,

Si 'l plai, qu' el coms n' estorsa 

De vos e de mort.


Roma, be m conort,

Qu' abans que trigue guaire

Venretz a mal port,

Si l' adreitz emperaire

Endressa sa sort,

E fai so que deu faire:

Roma, ieu dic ver,

Que vostre poder

Veyretz dechazer,

E dieus, del mon salvaire,

Lais m' o tost vezer!


Roma, per aver 

Faitz manta fellonia, 

E mant desplazer, 

E manta vilania;

Tan voletz aver

Del mon la senhoria,

Que res non temetz

Dieu ni sos devetz,

Ans vei que fairetz

Mais qu' ieu dir non poiria

De mal per un detz.


Roma, tan tenetz 

Estreg la vostra grapa 

Que so que podetz 

Tener, greu vos escapa; 

Si 'n breu non perdetz 

Poder, a mala trapa

Es lo mon cazutz

E mortz e vencutz. 

Roma, la vostra papa 

Fai aitals vertutz.

Roma, selh qu' es lutz

Del mon e vera vida

E vera salutz

Vos don mal' escarida,

Quar tans mals saubutz

Faitz, don tot lo mons crida.

Roma desleyals,

Razitz de totz mals,

Els focs yfernals

Ardretz, senes falida,

Si non pessatz d' als.


Roma, als cardenals

Vos pot hom ben rependre

Per los criminals

Peccatz que fan entendre; 

E non pensan d' als

Mas cum puoscan revendre

Dieu e sos amicx,

E no y val casticx.

Roma, grans fasticx

Es d' auzir e d' entendre

Los vostres prezicx.


Roma, ieu suy enicx

Quar vostre poders monta

E quar grans destricx

Totz ab vos nos afronta

Quar vos etz abricx

E capdelhs de gran anta

E de dezonor,

E vostre pastor

Son fals e trachor,

Roma, e qui 'ls acointa

Fai trop gran folhor.


Roma, mal labor

Fa 'l papa, quar tensona

Ab l' emperador,

Ni 'l dreg de la corona

Li met en error,

Qu' a sos guerriers perdona,

Et aitals perdos,

Qui non siec razos,

Roma, non es bos,

Ans qui 'l ver en razona

Es trop vergonhos.


Roma, 'l glorios

Que sufri mort e pena

En la crotz per nos,

Vos don la mala estrenha;

Quar totas sazos

Portatz la borsa plena,

Roma, d' avol for;

Quar tot vostre cor

Avetz en tezor;

Don cobeitatz vos mena

El foc que non mor.


Roma, del mal cor

Que portatz en la gola

Nais lo sucx don mor

Lo mons e s' estragola

Ab dossor del cor;

Per qu' el savis tremola,

Quar conois e ve

Lo mortal vere,

E de lai on ve,

Roma, del cor vos cola

Don li pietz son ple.


Roma, ben ancse

A hom auzit retraire

Qu' el cap sem vos te,

Per qu' el faitz soven raire;

Per que cug e cre

Qu' ops vos auria traire,

Roma, del cervel;

Quar de mal capel

Etz vos e Cystelh,

Qu' a Bezers fezetz faire

Mout estranh mazelh.


Rom', ab fals sembelh 

Tendetz vostra tezura,

E man mal morselh

Manjatz, qui que l' endura;

Car' avetz d' anhelh

Ab simpla guardadura,

Dedins lop rabat,

Serpent coronat

De vibra engenrat,

Per qu' el diable us apella

Com al sieu privat.


        Guillaume Figueiras.