Mostrando entradas con la etiqueta Saint Trophime. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Saint Trophime. Mostrar todas las entradas

miércoles, 28 de octubre de 2026

Vie de Saint Trophime. Tostems aus dir c'on deu aver conselh (Bartsch)


Vie de Saint Trophime. Tostems aus dir c'on deu aver conselh (Bartsch)


Tostems aus dir c'on deu aver conselh
dels ancians e c'on prenna espelh
en lors bels fatz e'n lur ditz eissament:
e car l'antic en lur comensament
pregavan Dieu, lo payre glorios,
tot enaysin lo devem pregar nos
que elh nos don complir nostre dechat
a sa onor e senes falsetat.
Tengut nos an enclaus aquest escrig
nostres clerges, tro c'on lur o a dig,
per pereza e per nesietat: 
mas aras l'an de novel revelat, 
car conoison que per lur gran pereza,
per lur delieg e per lur avareza
an perduda la renda que avien
en Alisquams, tant com ben lo servien; (v. campos Elíseos)
qu'ieu ay auzit que gran devosion
i avien totas gens per lo mon,
e ben de luen s'i fazien portar
sil que morien de sa otra la mar.
Con ayso sie, demandas o als viels,
els o diran plus gent que ieu e miels.
Pero comtan que plus aut de Layon,
encara mays plus aut que de Mascon,
venien mortz que avien elegit
e'n lur gaje layssavan establit
c'on los meses en un vayselh de fust,
mot fort sarat e que fosa ben just.
Cant eran mort, los metien sos parens,
pueys metien lo en lo Roze corent;
entro aval ad Arle deysendien,
car plus en sus decendre non podien,
per la vertut del sementeri sans,
que Dieu sagret, c'om apella Alisquams.
Encaras mais reconta, et es vers,
que de Tolzan e de tot Carcases
e de Franza e de tota Espanha,
foson en plan o foson en montanha,
tant com tenian los regnes de sa mar,
cant eran mort, s'i fazien portar.
E tutz avien tant gran devosion
los avesques e ls contes e l baron
que a penas alons jaser volian:
aytant gran fe al sementeri avian.
E si fazien totz los ricz embaymar (embalsamar)
et an cavalz vo an carris portar;
e li paures que aver non avien,
a lur parens prometre si fasien,
los salesan dedintre e defors: (los salaren de dins y de fora)
e cant fora ben saonat lo cors,
lo portesan en Arle soterar, (lo portaren a Arlés a enterrá : soterrar)
en Aliscamps, lo qual volc Dieus sagrar.
So es l'espelh qu'ieu desus dig avia: (l'espill)
el qual espelh totz fizels si deuria
mirar en so que fasien los antics.
Mais nos semblam los jovenetz mendics, 
car no siguem las pezadas dels viels
que dizien et o fasien mot miels (que dién y u féen mol milló)
que nos non fam, per que laysam estar (que natros no fem)
lo sante luoc que Dieus dignet sagrar.
Mas ges del tot non es nostre lo dans,
ans y an part selhs que rosins anblans
e bels cavals sojornatz e corens
tenon d'aquo que lur ufron las gens.
Per lur deport e per lur quavalquar
dezamparon lo servir de l'autar (desamparen lo serví del altá)
e non mostron tota la veritat
del sante luoc aysi com fon sagrat.
Molt o fan miels de la relegion:
sels que i son, dison en lur sermon
q'ils sont tutz sans e lo lur eysamens:
per que tiran ad els totas las gens,
que non sabon la vera sagrason
que Jezus fes al sementeri bon.
E per aquo quar tota gent non sap
la gran vertut que l sementeri cap,
ieu o diray a tot lo mont per ver:
sol de l'auzir es grans gauc e plaser.

en Aliscamps, lo qual volc Dieus sagrar.

martes, 12 de diciembre de 2023

Vie de Saint Trophime. Sant Tropheme.

Vie de Saint Trophime.

Plusieurs morceaux de ce poëme ont été imprimés dans différents ouvrages. Anibert en a donné un certain nombre de vers dans le tome III, 2e part., page 400, de ses Mémoires sur l' ancienne république d' Arles. On en trouve également dans Millin: Voyage dans les départements du Midi, tome III, page 586, et Essai sur la langue et la littérature provençale, Magasin Encyclopédique, tome II, pages 62-89 et 224-259. Enfin il en a été inséré au tome III, p. 157, de la Statistique des Bouches-du-Rhône, un assez long fragment que les auteurs de cette Statistique ont cru à tort être le poëme entier. En voici un passage du commencement tiré du manuscrit de Sainte-Palaye, déposé à l' Arsenal, et coté Bell.-Lett. fr., n° 140, in-fol., en tête duquel on lit de la main de cet ami zélé de notre ancienne littérature: “Copie d' un ms. in-8° écrit sur papier, vers le XVIe siècle, dont je possède l' original.”


Tos temps aus dir qu' om deu aver conselh 

Dels ancians, e c'om prengua espelh

En lur bels fats e 'n lur ditz eissament; 

E car l' antic, en lur comensament, 

Pregavan Dieu, lo payre glorios, 

Tot en ayssin lo devem pregar nos, 

Que elh nos don complir nostre dechat, 

A sa honor e senes falsetat. 

Tengut nos an enclaus aquest escrig 

Nostre clergues, tro que om lur o a dig, 

Per pereza o per nescietat, 

Mas aras l' an de novel revelat, 

Car conoison que, per lur gran pereza, 

Per lur delieg e per lur avareza,

An perduda la renda que avian

En Aliscamps, tant quant ben lo servian,

Qu' yeu ay auzit que gran devocion

I avian totas las gens del mon.

Con ayso sia ver, demandas als vielz

Qu'els o diran plus gent que ieu e mielz...

E per aquo car tota gent non sap

La gran vertut qu' el sementeri a,

Hieu o diray a tot lo mon per ver,

Sol del auzir aian gauc e plazer.

So fon apres la Sancta Pacion

De Jhesu Crist e la resurecion...

... Sant Peyre lo bon pastor

E l' apostol Sant Pol, que era am lor,

Los discipols volgron totz enviar, 

Que per lo mont anesson predicar 

La sancta fe que Crist lur ensenhet, 

E 'l sant baptisme que el meseis lur donet... 

A lo cors sans, Sant Tropheme, lo bar, 

La sieutat d' Arle e tota la region 

De riba mar entro sus a Lion... 

Cant aquest Sant, de Crist bon cavalier, 

Ac fag bastir la gleisa e 'l mostier,

De seguentre I fort petit de tems, 

Le bons princes, que regie la gens, (1: (sic) Lisez regia.)

A la sieutat d' Arle volc repayrar.

Cant o saup Sant Tropheme lo bar,

Mot alegres e gausent venc ves lui...

De Jhesu Crist e de la santa fe

Katholica e del sant batisme

Tant autament lo Sans li prediquet,

E tant azaut la fe li demostret

Que lo prince fon tot enluminat,

E de la fe fon mot fort escalfat,

Si que tan tost volc esser batejat

A la honor de Sancta Trinitat,

Am Patrici, lo sieu filh piatos,

Qu'era tozet bon e religios.

E, quant foron ambeduy batejat,

Lo bon prince per sa terra a mandat

Al pobol, que tutz prenam la fe

De la gleisa e lo sant batisme;

E crec tant fort la gran devosion

Del bon prince e la religion,

Que tot cant hac donet per l' amor

Del filh de Dieu, Jhesu Nostre Senhor.

Sas belas salas, son palais eysament

Donet per Dieu, son aur e son argent

E sos castels e tot cant el avia

Det a la gleysa, e tot cant possezia...

Apres ayso, las obras de Dieu fasent,

Visquet lonc temps lo Sans entre las gens.