Mostrando entradas con la etiqueta calhas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta calhas. Mostrar todas las entradas

viernes, 23 de octubre de 2026

Peire Vidal. Pos tornatz sui en Proensa + Baros Jezus + Drogoman

Peire Vidal.

Pierre Vidal. Peire Vidal, Vidals


I.

Pos tornatz sui en Proensa
et ab ma domna m sap bo,
ben dei far gaia chanso,
sivals per reconoissensa:
qu'ab servir et ab honrar
conquier hom de bon senhor
don e benfait et honor,
qui be l sap tener en car:
per qu'eu m'en dei esforsar.
Ses peccat pris penedensa
e ses tort fait quis perdo
e trais de nien gen do
et ai d'ira benvolensa 
e gaug entier de plorar
e d'amar doussa sabor,
e sui arditz per paor
e sai perden gazanhar
e, quan sui vencutz, sobrar.
E quar anc no fis falhensa,
sui en bona sospeisso
que l maltraitz me torn en pro,
pos lo bes tan gen comensa.
E poiran s'en conortar
en mi tuit l'autr' amador,
qu'ab sobresforsiu labor
trac de neu freida foc clar
et aigua doussa de mar.
Estiers non agra garensa,
mas quar vei que vencutz so:
sec ma domn' aital razo
que vol que vencutz la vensa;
qu'aissi deu apoderar
franc' umilitatz ricor,
e quar no trob valedor
qu'ab leis me posc' aiudar,
mas precs e merce clamar.
E pos en sa mantenensa
aissi del tot m'abando,
ja no m deu dire de no;
que ses tota retenensa
sui seus per vendr'e per dar.
E totz hom fai gran folor
que di qu'eu me vir alhor:
mais am ab leis mescabar
qu'ab autra joi conquistar.
E cel que long' atendensa
blasma, fai gran falhizo;
qu'er an Artus li Breto,
on avian lor plevensa:
et eu per lonc esperar
ai conquist ab gran doussor
lo bais que forsa d'amor
me fetz a mi dons emblar,
qu'eras lo m denh' autreiar.
Bels Rainiers, per ma crezensa,
no us sai par ni companho,
quar tuit li valen baro
valon sotz vostra valensa.
E pos Deus vos fetz ses par
e us det mi per servidor,
servirai vos de lauzor
e d'als, quant o poirai far,
bels Rainiers, car etz ses par.

II. 

Baros Jezus, qu'en crotz fo mes
per salvar crestiana gen,
nos mand'a totz comunalmen
qu'anem cobrar lo saint paes,
on venc per nostr' amor morir.
E si no l volem obezir,
lai on feniran tuit li plag,
n'auzirem maint esquiu retrag,
Que l saint paradis que ns promes,
on non a pena ni tormen,
vol ara liurar francamen
a cels qu'iran ab lo marques
outra la mar per Deu servir;
e cels que no l volran seguir,
no i aura negun, brun ni bag,
que no n posc' aver gran esglag.
Ar veiatz del segle quals es,
que qui l sec plus al peitz s'empren;
pero no i a mas un bon sen:
qu'om lais los mals e prenda ls bes.
Que pos la mortz vol assalhir,
negus no i pot ni sap gandir,
que pos tuit morrem atrazag,
ben es fols qui viu mal e lag.
Tot lo segle vei sobrepres
d'engan e de galiamen:
e son ja tan li mescrezen
qu'apenas renha dreitz ni fes,
que chascus ponha en trair
son amic per si enrequir:
pero lh trachor son aissi trag
cum cel qui beu toissec ab lag.
humil et ardit e cortes.
Mas trop laissa enmanentir
sos sers, cui Deus bais et azir,
qu'a totz jorns estan en agag
per far en cort dan et empag.
Reis aunitz val meins que pages,
quan viu a lei de recrezen
e plora ls bes qu'autre despen
e pert so que l pair' a conques.
Aitals reis fari' ad aucir
et en lag loc a sebelir,
qui s defen a lei de contrag
e no pren ni dona gamag.
Domnas velhas non am eu ges,
quan vivon descauzidamen
contr' amor e contra joven,
quar fin paratg' an si mal mes,
greu es de comtar e de dir
e greu d'escoutar e d'auzir;
quar fin domnei an aissi trag
qu'entre lor non trobon escag.
Domna, si m tenetz en defes
que d'al re non ai pensamen
mas de far vostre mandamen.
E s'en grat servir vos pogues
entre l despolhar e l vestir,
ja mais mals no m pogr' avenir,
quar vostre dig e vostre plag
m'an sabor de roza de mag.
Reis de Leon, senes mentir
devetz honrat pretz recolhir,
cum cel qui semen' en garag
temprat d'amor ab dous complag.

III. 

Drogoman, senher, s'eu agues bon destrier,
en fol plag foran intrat tuit mei guerrier,
qu'aissi mezeis quant hom lor me mentau,
mi temon plus que calhas esparvier, (gualla, guatlla : codorniu)
e no prezon lor vida un denier,
tan mi sabon fer e salvatg' e brau.
E s'eu agues caval adreg corsier,
suau s'estes lo reis part Balaguier
e dormis si planamen e suau:
qu'eu tengr' en patz Proens' e Monpeslier,
que raubador ni malvat rocinier
no rauberan mais Venaissi ni Crau.
Quant ai vestit mon blanc ausberc doblier
e cenh lo bran que m det en Gui l'autrier,
la terra crotla per aqui on eu vau,
e non ai enemic tan sobrancier
que tost no m lais las vias e l sendier,
tan mi dopton quan senton mon esclau.
D'ardimen valh Rotlan et Olivier
e de domnei Berart de Mondesdier,
car sui tan pros, per aco n'ai bon lau.
Mout mi venon sovendet messatgier
ab anel d'aur, ab cordo blanc e nier,
ab tals salutz, don totz mos cors s'esjau.
E si consec gelos ni lauzengier,
qu'ab fals conselh gaston l'autrui sobrier
e baisson joi a prezent et a frau,
per ver sabran qual son li colp qu'eu fier,
que, s'avian cors de fer o d'acier,
no lor valra una pluma de pau.
En totas res sembli bon cavalier
si m sui, e sai d'amor tot son mestier
e tot aisso qu'a drudari' abau:
qu'anc en cambra no vist tan plazentier
ni ab armas tan fer ni tan sobrier,
don tals mi tem qu'era no m ve ni m'au.
E si l reis torn' a Toloz' el gravier
e'n eis lo coms e sei caitiu dardier
que tot jorn cridon: “Aspa e Orsau!”
d'aitan mi van, qu'eu n aura l colp premier,
e farai tan que n'intraran doblier,
et eu ab lor, qui la porta no m clau.
Na Vierna, merce de Monpeslier,
en raina sai amaretz cavalier,
don jois m'es mais cregutz, per vos Deu lau.