Mostrando entradas con la etiqueta Folquet de Lunel. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Folquet de Lunel. Mostrar todas las entradas

lunes, 26 de octubre de 2026

Folquet de Lunel. Tant es lo mons ar ples d'engan,

Folquet de Lunel.

Folquet de Lunel. Per amor e per solatz,

Tant es lo mons ar ples d'engan,
c'om auci si e son paire,
e l paires lo filh mal menan
e l cozin german e l fraire;
la maire auci son enfan
e l clerc tolon escumenjan
de so que lur es veiaire.
E l'emperador grans tortz fan
als reis, sol c'o puescon faire,
e l rei als comtes atrestan;
e l comte de gran afaire
dezereto ls baros tot l'an,
e l baro mant bel repaire
de lors cavaliers a tort an;
e l cavalier a gran aire
vivo ils caitieus pages pluman.
Tals n'i a, neus de l'araire
lur levo ls buous, non dreg gardan.
E l pages per bolas traire
se perdon, e l pastor talan,
que no s'en sabon estraire;
e l fossor, car demandon gran
loguier, per lur fals maltraire;
e l metge lur mestier falsan;
aquilh que no sabo gaire,
cuion guerir et auciran,
per qu'es mal c'om lor o paire.
E l menestral e l mercadan
tug so mentidor o laire,
l'us vas l'autre ab bel semblan
d'amor, per aver atraire.
E l joglaret e l viandran
si perdon per mal retraire.
E veus d'aquest segle truan
com engana mant peccaire!
Tant es aquest segle farssitz
de gens mot dezordenadas
qu'engana molhers e maritz
tan c'aucis l'us l'autr' en badas.
Mas las molhers enganairitz, (les dones engañadores
can son dels drutz emprenhadas, (cuan están dels amans preñades
fan entendre las trichairitz, (fan entendre les traidores
de lurs maritz son cargadas; (que dels seus marits están carregades
e cuion aver escarnitz
lurs maritz, las desastradas,
cant an perdutz lurs esperitz,
e remanon enganadas
per jovensels enfoletitz,
e mais per sels c'an clergadas.
Aras parlem dels descausitz
alberguiers, co son malvadas
gens; mot seretz ben aculhitz
per els e per lurs mainadas,
al venir, e mot obezitz;
las ostas auretz privadas,
e las sirventas peccairitz
tenran vos apparelhadas;
e can vos seretz reculhitz
ab els, e seran sermadas
las viandas, er faitz l'envitz,
que manjon totas vegadas
ab vos, que seretz gen noiritz!
E lur trametetz onradas
prentalhas, segon que aizitz
ne seretz; e s'enviadas
lur avetz auca ni perditz
e carns frescas e saladas
e pans blancx e vis esclarzitz,
vendran vos avols sivadas
mal lieuradas e fes poiritz
e manjadoiras traucadas.
Pueis auran vos los porcx aizitz
e truiassas afamadas.
E can vos seretz adormitz,
manjaran a grans goladas.
E jairetz en lensols blezitz
e en cossers dezonradas
e seretz mal e lag cabitz
de coissis e de flessadas.
Pueis al comtar seretz malditz,
si de las doas soudadas
non lur datz quatre sous complitz
de lurs falsas denairadas.
Veus co us er lo prezens grazitz
de las viandas delgadas
de que vos los auretz servitz!
Tant son gens desarengadas
en aquest segle qu'esbaitz
sui don seran restauradas
las armas dels angels marritz,
c'ab Lucifer son dampnadas.
Grans deu esser lo cossiriers
c'aver devem, ses falhensa,
car al Senhor qu'es drechuriers
de nos fam desconoissensa,
qu'el nos es francx e drechuriers
e nos ses obediensa
ves lui, que mans tormens sobriers
sofri per nostra guirensa.
Pauc fam dels mandamens premiers
qu'el nos fei, per negligensa
nos en laissam, per qu'els derriers
jutjamens n'aurem pendensa.
L'us es vaudes e liauniers (Vaud, vaudois, Baudes)
e de mala conoissensa,
l'autr' eretges, l'autr' usuriers,
l'autre rete ses temensa
cartas pagadas o deniers
comandatz en sa plevensa.
L'autr' es molheratz bagassiers
ses lei e ses penedensa,
e l'autre dels quatre cartiers
de Dieu dira descrezensa:
per cass' o per joc, per estiers
a son tort pren defalhensa.
L'autr' es a sas gens mals terriers,
l'autre son senhor bistensa
de son dreg. S'el es corturiers,
s'es d'un rei en mantenensa.
L'autr' es a senhor lauzengiers
tan que met peleg' e tensa
entre lui e sos companhiers,
tro'n geta la bevolensa.
L'autr' es ricx hom que volontiers
servissials covenensa,
que a cap de trent' ans entiers
non auran mas lur vivensa.
L'autre ve paures almoiniers
a senhor que l fa valensa
tan qu'es ricx, e pueis si mestiers
li fa, no n a sovinensa.
L'autr' es bailes o peatgiers,
c'al senhor fai tot creissensa
de rendas, tan l'es plazentiers,
qu'en met s'arm' en nonchalensa;
e l'autr' es corrieus o bandiers,
que tot l'an en mal despensa
per gatjar pastors o boviers
e d'autres, ses conoissensa.
L'autr' es trobaires messongiers,
que non a ges d'estenensa
de mal dir, qui dons ufaniers
no l vol dar ses retenensa.
L'autr' es de penre prezentiers
draps o deniers a crezensa,
pueis al pagar sera frontiers
que us dira, ses reverensa,
que vos es us grans renoviers,
si l'avetz fag avinensa.
L'autr' es alcavotz mercadiers
de femnas, ses essiensa,
que d'als non a sa chalensa.
L'autr' es paures, ricos parliers,
que totz jorns bregas comensa,
l'autr' es maldizens lagotiers
d'autres e de sa naissensa,
l'autr' es ribautz e taverniers,
que tot l'an fa sa despensa
per tavernas e per seliers, (per tabernes o per bodegues; cellers)
qu'en als non a s'entendensa.

viernes, 16 de octubre de 2026

Folquet de Lunel. Per amor e per solatz,

Folquet de Lunel.

Folquet de Lunel

2701, 7226.

Per amor e per solatz,
E per fin joi mantener,
E per far à leis plazer
Si posc de cui soi donatz,
Equar soi de tal maneira,
Que noich ni jorn la fin'amor no m gic
Qu'ieu port à leis, que d'amar m'afortic.

E si tot s'es brugs levatz
Que ditz qu'er no pot valer
Canso qu'om fassa, ges per
Aquo fis enamoratz,
Pos es ben en la carreira
D'amor, no tanh que sofeira
De far canso, si sab; si tot l'antic
Doctor feiron cants qu'om mais lor grazic.

Mas ja per otracujatz
Reprendedors retener,
No volrai mon car saber
Que no sia prezentatz,
Quan levaran en cadeira;
Per fina valor enteira,
Lo pros comte de Rodes na Enric,
Per cui anc hom lui lauzan no mentic.

Mas er es us temps qu'assatz
Trob' om qui ditz mal-saber,
Et enois e non-dever,
A quascus de so que l platz.
E qui canso vertadeira
Fai de razo drechureira
No l'es grazit tan com son crit mendic:
Don jois e cants e pretz prendon destric.

E non deu esser blasmatz
Qui lauza so don ditz ver,
Ans li'n deu hom grat saber
Quan lauza so qu'es vertatz.
Mas qui lauzor ufaneira
Fai de razo messongeira
Be l'en deu hom blasmar e far enic,
No per midons lauzar, qu'anc no fallic.

Si de la Vilassa neira
Sembla, s laissa nostre coms tutz em ric;
E de maldir de ma genser se gic.

Na Biatritz a maneira
De Lunel tan plazenteira,
Que tug aquill son siei coral amic
Que la vezon, tan gen dieus la complic.

miércoles, 18 de octubre de 2023

LIII, Al bon rey qu' es reys de pretz car,

LIII.


Al bon rey qu' es reys de pretz car,

Reys de Castella e de Leo,

Reys d' aculhir e reys d' onrar,

Reys de rendre bon guiardo,

Reys de valor e reys de cortezia,

Reys a cui platz joys e solatz tot l' an

Qui vol saber de far bos faitz s' en an,

Qu' en luec del mon tan be no 'ls apenria.


Quar el ten cort on fadiar

No s pot nulhs hom bos en son do,

E cort ses tolr' e ses forsar

E cort on escot' om razo;

Cort ses erguelh e cort ses vilania,

E cort on a cent donadors que fan

D' aitan ricx dos mantas vetz ses deman,

Cum de tals reys qu' ieu sai qui 'l lor queria.


Mais un rey no 'l sai contrapar

De largueza, s' agues tan bo

Poder cum elh a de donar,

So es lo franc rey d' Arago

Qu' a tan son cor en valor qu' elh faria

Pauc tot lo mon accomplir lo talan

Qu' a en donar, e dari' atretan

Cum hom del mon Don Peire, s' o avia.


Mas d' aisso m fan meravilhar

L' eligidor qu' eligit so,

Qui puescon emperador far,

Cum no 'l meto en tenezo

De l' emperi selh a cuy tanheria,

Lo valen rey 'N Anfos qu' a pretz prezan,

Qu' om del mon miels non tenc cort ab boban,

Creyssen de pretz e d' onor tota via.


Qu' entre 'ls Lombartz auzi contar

Que l' Alaman e 'l Bramanso

E 'l Roman, ses tot contrastar,

Volon a lui la lectio

Del emperi, e Milan e Pavia,

Cremona et Ast e Ginoes an gran

Cor, qu' el bon rey castellan recebran

A gran honor, si ven en Lombardia.


E qui 'l papa pogues citar

A maior de se fora bo,

Quar del rey 'N Anfos no vol far

E del rey Carle bon perdo,

E qu' om rendes N Enric qu' ora seria,

E l' emperi non estes pus vacan;

E pueis, ab totz los reys que baptism' an,

Anes venjar Ihesu Crist en Suria.


Reis castellas, vostra valor se tria

Part las valors que tug l' autre rey an,

E miels sabetz gardar home de dan,

Que venh' a vos, qu' autre reys qu' el mun sia.


Mon sirventesc, Bernat, leu ses fadia

En Castella portatz a Don Ferran,

E digatz li que s tenh' ades denan

Qui es ni don, e fara bona via.


Folquet de Lunel.