Mostrando entradas con la etiqueta totz. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta totz. Mostrar todas las entradas

domingo, 25 de octubre de 2026

Bertran Carbonel, Coblas esparsas. Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,

Coblas esparsas de Bertran Carbonel.

Bertran Carbonel, Coblas esparsas. Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,


1.

Totz trops es mals, e qui lo trop non peza,
non er cabals; per c'om deu totas ves
esser liais, mezura en tot meza:
so non es als mas mermar so quez es
trop e creisser y tota via
so qu'en failh, per que n fa folia
qui mai despen que non ha de poder;
car mans n'ai vistz e'n vey d'aut bas cazer.

2. 

Motz homes trobi de mal plach,
maiormens c'o son per paureza;
als paures non esta fort lach
ves aquels que an gran riqueza;
car dreitz ditz que necessitatz
non a ley, et es veritatz.
Apres ditz dreitz que cor d'atendre (?)
deu hom comtar per fach e pendre;
per c'oms paures deu atrobar perdo 
et alongui, cant falh promessio.

3. 

D'omes sai que s van rebuzan,
que son avutz bon e cortes; 
e s'anc los lauziei nulha ves,
ar los puesc ben anar blasman;
car qui fay mal e layssa be,
non deu aver lauzor per re
del be que fes, pos qu'es laissatz;
car bes pren fin, cant mal es comensatz.

4. 

Bertran lo Ros, yeu t'auch cobla retraire (yo te séntigo, escolto)
en tant cars rims que huey non es persona
qu'en lo semblan respost te pogues faire:
per que tos cors a saber no s'adona.
No fai valor sel que mi vol sobrar,
cant es armatz, ni deu nulhs comensar
segon razo obra c'a fi no venha:
per qu'ieu ti prec hueymay tos cors s'en tenha.

5.

Savis homs en re tant no falh
com can cre lauzengeira gen,
qu'ieu ai vist e vey dar trebalh
ses colpa soveneyramen.
Per que totz homs que savis sia
deu saber la vertat enans
de tot fach, e pos la sabria,
deu punir et esser jutjans.

viernes, 23 de octubre de 2026

Pons de Capdoill. De totz chaitius sui eu aicel que plus (Alazais de Mercuer)

Pons de Capdoill.

Pons de Capdueil. Capduelh. Capduoill

De totz chaitius sui eu aicel que plus
ai gran dolor e sofre gran tormen;
per qu'eu volgra morir, e fora gen
qu'eu m'aucises, pos tant sui esperdus
que viures m'es marrimens et esglais.
Pos morta es ma domna n'Alazais,
greu pensar fai l'ira ni l dol ni l dan.
Mortz trahiritz, ben vos posc en ver dire
que non poguetz el mon meillor aucire.
Ai, cum fora garitz et ereubus 
s'a Deu plagues qu'eu fos primeiramen
mortz; las, caitius, non voill mais longamen
viur' apres leis. Reis, perdona il, Jesus,
Deus poderos, dreituriers e verais,
salvaire Critz, nomnatz sobre totz gais,
l'arma rendetz saint Peir' e saint Johan,
que tuit li ben i son c'om posca dire,
e de totz mals la pot hom escondire.
Seigner, ben la devem plaigner chascus,
qu'anc no fon hom ne vis tant avinen.
Qui aura mais tan bel captenemen?
Que val beutatz ni bos pretz mantengus, 
ni que val sens, honors ni solatz gais,
gens acoillirs ni nuills cortes essais,
ni que valon franc dich ni fait prezan!
Segles dolens, de bon cor vos azire,
mout valetz pauc, pos lo meils n'es a dire.
Aras podem saber que l'angel sus
son de sa mort alegre e jauzen,
qu'auzit ai dir, e trobam o ligen:
cui lauza pobles, lauza Dominus.
Per que sai be qu'ill es el ric palais,
en flors de lis, en rozas et en glais,
la lauzon l'angel ab joi et ab chan.
Cella deu be, qui anc no fo mentire,
en paradis sobre totas assire.
Ai, cals dans es de midons n'Azalais!
Non posc als far, mas de tot joi mi lais
e prenc comjat de chantar derenan,
e plaing e plor e maint coral sospire
m'an mes per leis en angoissos martire.
Amics n'Andreu, camjat son mei dezire,
ni ja d'amor non serai mais gauzire.

viernes, 16 de octubre de 2026

Peire d'Alvernhe. Peire d'Alvernhe a tal votz

Peire d'Alvernhe.

Peire d'Alvernhe a tal votz Que canta de sobr' e de sotz,


7225, 7614, 7698.

Peire d'Alvernhe si fo del evesquat de Clermon. Savis hom fo e ben letrat, et fo fils d'un borges. Bels e avinens fo de la persona; e trobet ben e cantet ben. E fo lo premiers bon trobaire fo él mon, et aquel que fes li meillors sons de vers que anc fosson faichs él vers que dis:
Canson no fetz, que non era adonc negus cantars apellatz cansos, mas vers: mas pueis en Guirautz de Borneill fetz la primiera canson que anc fos faita. Mout fo onratz e grasitz per tots los valens barons e per totas las valens dompnas. Et era tengutz per lo meillor trobador del mon, tro que venc Guirautz de Borneill. Mout se lauzava en sos cantars e blasmava los autres trobadors, si qu'el dis en una copla d'un sirventes qu'il fes:

Peire d'Alvernhe a tal votz
Que canta de sobr' e de sotz,
E siei sons son dous e plazen:
E pois es maïstre de totz,
Ab q'un pauc esclarzis sos mots,

Longamen estet e visquet al mon con la bona gen, segon que m dis
lo Dalfins d'Alvernhe, en cui temps el nasquet; e pois donet se en orde et aqui mori.

2701, 7225-6, 7614, 7698, C.

De jost' als breus jorns e'ls loncs sers,
Quan la blanc' aura brunezis,
Volh que branq' e brolh mos sabers
D'un nou joi que m frug e m floris;
Pos dels verts folhs vei clarzir los guarrics,
Per que s retrai entre la neus e'l freis
Lo rossinhol el tortz, el gais, el pics.

Qu' otr' aisso m'agrada'l parers
D'amors londans e de vezis;
Quar pauc val levars ni jazers
A lieis ses lui que l'es aclis:
Qu'amors vol gaug e grupis los enics.
E qui s'esjau à l'ora qu'es destreis,
Ben par que cel volri' esser amics.

Mas ieu no sai quals capteners
Me sofri, qu'una m'a conquis
On reviu jois et nais valers
Tal que denan li trassalis.
Qu'ab enquerer del dig m'en ve destrics,
Tan tem qu'el meils lais e diga'l sordeis,
On plus mon cor me ditz: quar no t'en gics?

Ben vei e sai e crei qu'es vers
L'un ab trichar, l'autr' ab dir vers,
Uns ab plors et autres ab ris;
E cel que s vol es manent o mendics:
Mas ieu n'am mais so qu'en ai, qu'esser reis
Que fos senhor d'Escotz et de Galics.

Quar si fos ja del mieus volers
Lo sieus bos coratges devis,
Lai on madomna m tol temers
De so per que plus m'esbaudis!
Qu'anc no l sai dir lauzengas ni prezics,
Mas meillor cor l'ai trop que no pareis:
S'ella no'l sab morrai m'en totz antics.

Tan m'es dos e gens sos vezers
E'l joi que m'es él cor assis,
Qu'ades brota lo bos espers
Qu'en ai, per que m'en enriquis:
Qu'anc tan no fui volpils ni no m camics,
Sol que m'anes à lei, qu'ieu aqui eis
No m saubes far de gran paupreira rics.

Cest es jois e gaug e plazers
En que manta gen s'abelis;
E sos pretz mont' à gran poders,
Quar mans jois sobresenhoris:
Qu'ensenhamens e beutatz l'es abrics
D'un ram d'amor qu'en lei s'espan e creis,
E fara tro qu'ieu sia blanc co nics.

Cest vers sabra, so m pes, violar Audrics,
Quel d'Alvernhe; e dis qu'om ses domneis 
No pot valer plus que ses gra l'espics.

Per qu'ieu cosselh ja no t'en desrazics;
Quar mais conquis aqui on ilh m'ateis,
Que si m dones Fransa'l rei Lodoïcs.

7698, C.

Rossinhol en son repaire
M'iras madomna vezer,
E diras li'l mieu afaire;
Et ilh digat t del sieu ver
E mant sai
Com l'estai.
Mas de mi l sovenha;
Que ges lai,
Per nul plai,
Ab si no t retenha.

Que tost no m tornes retraire
Son estar, son captener;
Qu'ieu non ai amic ni fraire
Don tant ho volha saber.
Ar s'en vai
L'auzel gai
Ab gaug, on que venha
Ab essai,
Ses esglai,
Tro que trop l'ensenha.

Tan quan l'auzel de bon aire
Vi sa beutat aparer,
Dous cant comenset à braire
Si com sol far contra'l ser.
Pois s'apai
Que no brai,
Mas de leis engeinha
Co l retrai
Son pantai:
So qu'ilh auzir denha.

Cel queus es verais amaire
Volc qu'ieu él vostre poder 
Vengues sai esser cantaire,
Per so queus fos à plazer. 
E sabrai
Quan m'irai
De vos, quor que m venha,
Que l dirai,
Si ren sai
Per qu'el lai s'en fenha.

E si l port per que s n'esclaire 
Gran gaug en podetz aver,
Qu'anc hom no nasquet de maire 
Tan de beus posca voler.
Eu mourai
Et irai
Ab gaug, on que venha...
No farai
Quar non ai
Dig qual plag m'en prenha.

D'aisso serai plaidejaire 
Qu'en amor ha bon esper.
No s deuria trigar gaire
Tan quan l'amors n'a lezer;
Que tost cai
Blanc en bai
Coma flors en lenha;
E val mai
Qui'l fag fai,
Ab qu'om l'en destrenha.

7698.

Ben a tengut dreg viatge
L'auzel lai on el tramis;
Et ilh envia m messatge
Segon que de mi s jauzis:
Mot mi platz,
So sapchatz,
Vostra parladura;
Et aujatz
Queill digatz
So don mi pren cura.

Fort mi pot esser salvatge
Quar s'es lonhatz mos amis,
Qu'anc hom de negun linhatge
No vi que tan m'abelis.
Trop viatz
Fo'l comiatz,
Mas s'ieu fos segura,
Mais bontatz
N'agrassatz;
Per qu'ieu n'ai rancura.

Que tan l'am de bon coratge
Qu'ades soi entr'on dormis, 
Et ab lui ai guidonatge,
Joc e gaug, e jois e ris.
E solatz
Qu'ai en patz
No sab creatura,
Tan quan jatz
E mos bratz
Tro que s trasfigura.

Tostemps mi fo d'agradatge
Pos lo vi et anc que l vis;
E ges de plus ric paratge
No volh autr'aver conquis.
Mos cuidatz
Es bon fatz:
No m pot far tortura
Vens ni glatz,
Ni estatz,
Ni caut ni freidura.

Bon'amors ha un uzatge
Com bos aurs quant ben es fis,
Que s'esmera de bontatge
Qui ab bontat lo servis.
E crezatz
Qu'amistatz
Quascun jorn meillura:
Meilluratz
Et amatz
Es cui jois aùra.
Dous auzel en son estatge
E diga l en dreg lengatge
En qual guiza l'obedis.
Abrivatz
N'es tornatz
Trop per gran mezura;
Emparlatz
De bon' aventura.