champouirau, chapurriau, chapurriat, chapurreau, la franja del meu cul, parlem chapurriau, escriure en chapurriau, ortografía chapurriau, gramática chapurriau, lo chapurriau de Aguaviva o Aiguaiva, origen del chapurriau, dicsionari chapurriau, yo parlo chapurriau; chapurriau de Beseit, Matarranya, Matarraña, Litera, Llitera, Mezquín, Mesquí, Caspe, Casp, Aragó, aragonés, Frederic Mistral, Loís Alibèrt, Ribagorça, Ribagorsa, Ribagorza, astí parlem chapurriau, occitan, ocsitá, òc, och, hoc
lunes, 13 de julio de 2026
Teisser, Teysser, Teyssher, Teissandier, Teissedre, Teisseire, Teyssedor
martes, 5 de octubre de 2021
Glosario, Ramon Lull, C
C.
ÇA. adv. Aquí. (de çá e de lá, llá)
CAB. sust, c. Cabeza. (cap : caput : capita etc)
CAB. V. Cabe.
CABAL. sust. c. Caudal.
CABAL. Cabal, completo.
CABALORS. V. CABALÓS.
CABALÓS. adj. Caudaloso, provechoso, cabal, cumplido. (caudalós)
CABER. v. modo inf. Caber.
CAÇAR. v. modo inf. Cazar.
CAEN. v. Caen. (cauen)
CAHECH. v. Cayó.
CAHUT. part. pas. de "caer". Caído. (caigut, cahút)
CAL. Importa. - No cal; no importa. Molt cal; mucho importa. - Que li cal; que le importa; - No 't cal; no te importa, no te es necesario.
CALCIGAT. part. pas. de "calcigar". Hollado, pisado, pisoteado.
CALER. v. modo inf. Ser necesario, importar.
CALT. sust. c. Calor. (caldo)
CAMIAR. v. modo inf. Cambiar, transformar, trocar.
CAMIAT. part. pas. de "camiar". Cambiado, transformado, trocado.
CANCERADAS. adj. term. pl. fem. Canceradas, cancerosas. (cáncer; cranch; cangrejo)
CANT. adv. Cuando, cuanto. (quantum; quant)
CANTAR. V. XANTAR.
CANTÉS. v. Cantase.
CANTITAT. sust. c. Cantidad. (Quantitas, quantitat)
CANYAR. Variante de “caminar”. V. esta palabra.
(71) Que ‘n éll fill se pogués canyar,
CAP. sust. c. Caudillo, jefe, capitán, cabeza.
CAPARÓ. sust. c. Capucha caperuza, cogulla.
CAPDELL. V. CAPDEYL.
CAPDELL. v. Guíe, dirija.
CAPDELLAR. v. modo inf. Guiar, dirigir.
CAPDEYL. sust. c. Dirección, guía, ovillo.
CAPERÓ. V. CAPARÓ.
CAPTÉ. Gobierna. - Usado como recíproco: se gobierna, se porta bien, procede bien.
CAPTENER. sust. c. Buen trato, buen porte, buen aspecto.
CAPTENER. v. Gobernar. - Usado como recíproco: gobernarse, portarse bien.
CAPTIVANT. v. gerundio de "captivar. Cautivando.
CAR. Porque.
CAR. adj. Caro, querido, estimado.
CAR. adv. Caramente.
ÇARAGOÇÁ. adj. Zaragozano. (de Çaragoça, Saragossa, Zaragoza)
CARÇERAT. part. pas. de "carçerar". Encarcelado, sujeto, aprisionado.
CARÇRE. sust. c. Cárcel, prisión.
CARDENALAT. sust. c. Cardenalato.
CARDENIL. sust. c. Cardenal.
CARESMA. sust. c. Cuaresma.
CARNALITAT. sust. c. Carnalidad.
CARNER. sust. c. Sepultura. - En sentido figurado, estómago, vientre. - Aquel que umpl el carner: aquel que llena el estómago.
CARRERA. sust. c. Camino. (carraria; carrer; calle)
CARTENER. v. modo inf. Amar, querer, tener en mucho.
CARTENIR. V. CARTENER.
CARTENGUT. part. pas. de “cartener". Querido (caro), amado, tenido en mucho.
CASCU, CASCUNA. Cada uno, cada una.
CASCUN. Cada uno,
CASCUNAS PARTS. Cada una de las partes.
CAHUT. v. gerundio de "caer". Cayendo.
(Es participio, caído, cahút; el gerundio es caent, cahent)
CASTEL. sust. c. Castillo. (castell)
CASTEYL. V. CASTEL.
CASTETAT. sust. c. Castidad.
CASTICH. sust. c. Castigo, corrección, lección, aviso. (castic, cástic)
CASTIGAMENT. V. CASTICH.
CAUSA. sust. c. Causa, cosa.
CAUSANT. sust. c. Causante.
CAUSAT. sust. c. Efecto.
CAUSAT. part. pas. de “causar". Causado.
CAUT. V. CAHUT.
CAVAL. V. CAVAYL.
CAVALCADA. sust. c. Cabalgata. (cabalgada; ataque rápido con caballos)
CAVALCAR. v. modo inf. Cabalgar.
CAVALER. V. CAVAYLER.
CAVAYL. sust. c. Caballo. (cavall)
CAVAYLER. sust. c. Caballero.
CAUECH. V. CAVECH.
CAVECH. adj. Palabra cuya significación desconocemos. Tal vez equivalga a las castellanas caduco, perecedero.
CECH, adj. Ciego.
CEL. V. CEYL.
ÇEL. sust. c. Celo. (zel)
CELA. pron. Aquella.
CELAR. v. modo inf. Celar, esconder, ocultar.
CELL. V. CEYL.
CELLA. pron. V. CELA.
ÇELLA. sust. c. Silla de caballo.
CELLS. V. CEYLS.
ÇENSAT. palabra cuya significación no conocemos. Quizás equivalga a limitado a los sentidos. (Que tot lo bé qui es çensat. // sensato? censado?)
CENTÉ. Centésimo.
CERCATS. v. Buscáis, buscad. (también aparece sercar)
CERCLE. sust. c. Círculo.
CERQUA. v. Busca.
CERTÁ. adj. Cierto, seguro. (certero)
CERTENITAT. sust. c. Certeza.
CERTES. adv. Ciertamente. (cert es : cierto es)
CÉS. v. Cese.
CESTA. pron. Esta. (questa; aquesta; esta)
CESSAT. part. pas. de “cessar”. Cesar, impedir. - Pogre haver fet molt bé, e cessat molt de mal: pudiera haber hecho mucho bien, e impedido mucho mal.
CEYL. pron. Aquel.
CEYLAS. pron. Aquellas.
CEYLS. pron. Aquellos.
CHÁ. sust. c. Perro (canis, can, ca : cà : cá)
CHARITAT. sust. c. Caridad.
CHICHS. adj. pl. Pequeños. (chics; chicos, chiquillos, chicuelos, etc)
CHRIST, sust. p. Cristo.
CHRISTIÁ. adj. Cristiano, cristiana.
CHRISTIANDAT. sust. c. Cristiandad.
CINQUENA. nombre numeral. Quinta.
CINTA. part. pas. de "ceñir". Ceñida.
CLAM. sust. c. Clamor, súplica.
CLAM. v. Clamo, clame; suplico, suplique.
CLAMAMENT. sust. c. Clamor, súplica.
CLAMAR. v. modo inf. Pedir, implorar, clamar, suplicar. (reclamar, etc)
CLAMOR. sust. c. Clamor, súplica.
CLAMVOS. Os suplico, os ruego.
CLAR. adj. Claro.
CLARDAT. Claridad, luz, resplandor. (claredat, claretat)
CLAUSA. v. Cierre. (clausura; closa)
CLEMENS. sust. p. Clemente.
CLERECIA. sust. c. Clerecía.
CLERGUE. sust. c. Clérigo. - Li clergue: los clérigos. - Li clergue setglar; los clérigos seglares. - Significa también: orden religiosa; p.e: un tal clergue s‘ en fés: se estableciera de ello una orden religiosa.
CLÍ. adj. Inclinado, postrado.
CLUCHAT. part. pas. de "cluchar”. Con los ojos tapados o cerrados. (clucar un ull : guiñar un ojo)
CO. adv. Como. (com)
ÇO. pron. Esto, lo, cuanto. - Per ço: para esto, para que, con motivo de.
COBEEG. Desee, codicie. (de cobdicia)
COBEJAMENT. sust. c. Deseo, codicia y alguna vez abrigo.
COBETJAR. v. modo inf. Desear, codiciar, cobijar.
COBEYTAT. sust. c. Codicia, deseo.
COBEYTÓS. adj. Deseoso, codicioso, avaro.
COBRAR. v. modo. inf. Recobrar, cobrar, obtener.
COBRAT. part. pas. de "cobrar”. Recobrado (recuperado), cobrado, obtenido.
COGITAMENT. sust. c. Reflexión, pensamiento.
COGITANT. v. gerundio de “cogitar". Pensando, reflexionando, concibiendo.
COGITAR. v. modo inf. Pensar, reflexionar, concebir. (cogito ergo sum)
COGITAT. part. pas. de "cogitar". Pensado, reflexionado, concebido.
COL. Como el, como lo; cuando el, cuando lo.
COL. v. Reverencia, venera, celebra, adora, honra.
CO ‘L. Como el, como lo.
COLER. v. modo inf. Reverenciar, venerar, celebrar, adorar, honrar.
COLLETA. Colación, colecta, oración hecha colectivamente.
COLONES. sust. c. pl. Columnas. (columnes)
COLP. sust. c. Golpe. (se encuentra còlp, colp)
COLPA. sust. c. Culpa. - Alguna vez golpe.
COLPABLE. adj. Culpable.
COLPEJAR. v. modo inf. Golpear, herir.
COLRE. V. COLER.
COLS. Como los. (com los, com els)
COLTELL. sust. c. Cuchillo.
COM. adv. Como, y otras veces cuando.
COMANDA. v. Encargo, encomienda. (encomanar; comanar; pedido en un restaurante)
COMBATEDOR. sust. c. Combatiente.
COMBATUT. part. pas, de "combatre". Combatido.
COMENÇ. sust. c. Principio, comienzo.
COMENÇ. v. Empiezo, comienzo; empiece, comience.
COMENÇABLE. adj. Lo que puede empezarse.
COMENÇA 'L. Empieza el.
COMENÇAMEN. V. COMENÇAMENT.
COMENÇAMENT. sust. c. Principio. - Generals començaments: principios generales.
COMENÇAN. V. COMENÇANT.
COMENÇANT. part. a. El que comienza.
COMENÇANT. v. gerundio de “començar”. Empezando, comenzando.
COMENÇANÇA. sust. c. Principio, comienzo. (COMENÇ, COMENÇAMENT)
COMENÇAR. v. modo inf. Empezar, comenzar.
COMENÇARETS. v. Empezaréis.
COMENÇAT. part. pas. de “començar”. Empezado, comenzado.
COMENÇEMENT. V. COMENÇAMENT.
COMENCET. v. Empezó.
COMENCEY. v. Empecé.
COMENS. V. COMENÇ
COMIAT. sust. c. Permiso, licencia. (despido)
COMINAL. Derivado de la palabra latina “comes”. Compañero, compañeros; junto, juntos.
COMIT. sust. c. Cómitre. (en una nave)
COMPANYA. sust. c. Compañía.
COMPANYÓ. sust. c. Compañero.
COMPANYON. V. COMPAYNON.
COMPANYÓS. sust. c. pl. Compañeros.
COMPARAMENT. sust. c. Comparación.
COMPAYNYA. V. COMPANYA.
COMPAYNON. sust. c. Compañeros.
COMPILAT. part. pas. de “compilar". Compuesto, reunido, compilado.
COMPLAER. v. modo inf. Complacer.
COMPLANCH. v. Duelo, conduelo. (plant, planct, planyir)
COMPLEXEN. v. Llenan. (cumplen; compleixen; cumplixen)
COMPLIMEN. V. COMPLIMENT.
COMPLIMENT. sust. c. Cumplimiento, perfección.
COMPLIDAMENT. adv. Cumplidamente, con perfección.
COMPLIR. v. modo inf. Cumplir, llenar, perfeccionar.
COMPLIT. part. pas. de “complir". Cumplido, llenado, perfeccionado.
COMPLIT. adj. Lleno, perfecto.
COMPRENA. v. Comprenda.
COMPRENENT. part. a. El que comprende.
COMPRENENT. v. gerundio de “comprener”. Comprendiendo.
COMPRENETS. v. Comprendéis.
COMPTAR. v. modo inf. Contar.
COMPTATS. part. pas. pl. de "comptar”. Contados, referidos, relatados.
COMPTATS. sust. c. pl. Condados. (de comite : comte; de computo : compte.
No aparece comptats con este significado en los textos de este libro)
COMPTE. v. Cuenta.
COMPTE. sust. c. Conde y otras veces cuenta. (Ramón Lull no usa compte con p)
COMPULSIÓ. sust. c. Compulsión, fuerza que obliga a hacer alguna cosa.
COMUN. adj. Común. (comú)
COMUNAMENT. adj. Comunalmente.
COMUNITAT. sust. c. Comunidad, comunión.
CON. (com) Como, cuando.
CON. Que donde, que do quiera.
CONCEBIMENT. sust. c. Concepción, idea, pensamiento.
CONÇEBUT. part. pas. de "concebrer”. Concebido.
CONCEL. sust. c. Consejo. (concell, consell; consellar, aconsellar)
CONÇELL. V. CONCEL.
CONCELL. V. CONCEL.
CONCIRÓS. adj. Pensativo, reflexivo (reflecsivo), meditabundo.
CONCLUIMENT. sust. c. Conclusión.
CONCLUIR. v. modo inf. Concluir.
CONCORDA. v. Concuerda, acuerda, aviene.
CONCORDABLE. adj. Concordable.
CONCORDAMENT. sust. c. El acto de acordar o de concordar; acuerdo, concordancia. (concordia)
CONCORDANÇA. sust. c. Concordancia.
CONCORDANT. v. gerundio de “concordar”. Concordando.
CONCORDANT. part. a. de “concordar”. El que concuerda. (es sustantivo, el participio es concordat)
CONCORDAR. v. modo inf. Concordar, poner acorde, armonizar.
CONCORDAT. part. pas. de “concordar”. Concordado.
CONDICIONAMENT. sust. c. El acto de convenir una cosa con otra. (convenio)
CONDICIONAR. v. modo inf. Convenir una cosa con otra.
CONDICIONAT. part. pas. de “condicionar”. Condicionado, convenido.
CONECH. v. Conoció.
CONEGRA. v. Conociera. (coneguera; conegués)
CONEX. v. Conoce. (coneix, pronunciado con u, cuneix)
CONEXENÇA. sust. c. Conocimiento.
CONEXENSA. V. CONEXENÇA.
CONEXÉN. V. CONEXENT.
CONEXENT. sust. c. Conocedor, el que conoce. (coneixent; también gerundio)
CONEXENT. adj. Agradecido.
CONFERM. v. Confirmo, confirme.
CONFERMAT. part. pas. de “confermar”. Confirmado.
CONFÉSME. v. Confiésome. (me confieso).
CONFESSAMENT. sust. c. Confesión.
CONFESSAN. v. gerundio de “confessar”. Confesando. (confessant)
CONFÉSSES. v. Confiésase. (se confiesa; se confesse, “es cunfessa”)
CONFESSETS. Confeséis. (confesseu, confesséu, confeseu, confeséu)
CONFIANÇA. sust. c. Confianza.
CONFIAMENT. V. CONFIANÇA.
CONFIRMAMENT. Confirmación.
CONFORT. sust. c. Aliento, fortaleza, fuerza, ánimo.
CONFORTA. v. Fortalece, anima. - Conforta ‘s: se conforta, se fortalece.
CONFORTADOR. El que conforta o fortalece.
CONFORTAR. v. modo inf. Fortalecer, confortar.
CONGELAMENS. sust. c. pl. Congelaciones. (congelaments)
CONJUNCCIÓ. sust. c. Junta, unión, conjunción.
CONJUNCIONAT. part. pas. de "conjuncionar”. Juntado, unido. - Úsase a veces como sustantivo, en cuyo caso equivale a la palabra CONJUNCCIÓ.
CONJUNTES. adj. term. fem. pl. Unidas, conjuntas.
CONJUNTIVA. adj. Conjuntiva.
CONJUNCTURA. sust. c. Unión.
CONJUNY. v. Une. (ajunta; ayunta)
CONORT. sust. c. Consuelo. Me ‘n conort: me consuelo (de ello).
CONORTAR. v. modo inf. Consolar.
CONORTAT. part. pas. de "conortar". Consolado.
CONORTATS. v. Consoláis. (conorteu, conortéu)
CONORTATS VOS. Consolaos. (consoleutos, consoléutos; consoleuvos, consoléuvos)
CONQUERADA. part. pas. de “conquerar". Conquistada.
CONQUERAR. V. CONQUERIR.
CONQUERENT. v. gerundio de "conquerir”. Conquistando.
CONQUERER. V. CONQUERIR.
CONQUERIMENT. sust. c. Conquista.
CONQUERIR. v. modo inf. Conquistar.
CONQUERÓS. sust. c. Conquistador. (Iavmes I lo conqueridor)
CONQUERRÁ. V. Conquistará.
CONQUES. part. pas. de "conquerir”. Conquistado.
CONSEL. V. CONCEL.
CONSELL. V. CONCEL.
CONSELL. v. Aconsejo, aconseje.
CONSELLADOR. sust. c. El que aconseja. (conseller, conceller)
CONSELLAR. v. modo inf. Aconsejar.
CONSELLAT. part. pas. de “consellar”. Aconsejado.
CONSELLER. sust. c. Consejero.
CONSEQUENS. sust. c. pl. Consiguientes.
CONSEYL. sust. c. Consejo.
CONSEYL. v. Aconsejo.
CONSEYLA. v. Aconseja. - Conseylalí : aconséjale. (le aconseja)
CONSEYLANTE. Aconsejándote.
CONSEYLANTLI. v. Aconsejándole.
CONSEYLAR. v. modo inf. Aconsejar.
CONSEYLA ‘T. Te aconseja.
CONSILI. sust. c. Concilio. (concili)
CONSINT. v. Consiente.
CONSINTRÁ. v. Consentirá.
CONSIR. v. Considere, reflexione; considero, reflexiono. - A veces considerar.
CONSIR. sust. c. Consideración, pensamiento, reflexión.
CONSIRÁ. v. Consideró.
CONSIRADA. part. pas. de “consirar”. term. fem. Considerada.
CONSIRAN. V. CONSIRANT.
CONSIRANT. v. gerundio de “consirar”. Considerando.
CONSIRAR. v. modo inf. Considerar, reflexionar.
CONSIRAT. part. pas. de “consirar”. Considerado, pensado, reflexionado.
CONSIRON. v. Consideran.
CONSIRÓS. V. CONCIRÓS.
CONSIRS. v. Consideres.
CONSIURAR. V. CONSIRAR.
CONSOLACIÓ. sust. c. Consuelo, consolación.
CONSOLADOR. sust. c. El que consuela.
CONSOLAMENT. sust. c. Consuelo.
CONSOLA ‘S. v. Se consoló. (consolá ‘s)
CONSOLATS. v. Consoláis.
CONSTRENYA. v. Constreñía.
CONSTRENYEMENT. sust. c. El acto de constreñir. (forzar a hacer; strenyer)
CONSTRET. part. pas. de “constrenyer”. Constreñido. (forzado a hacer)
CONSUMA. v. Consume.
CONSUMACIÓ. sust. c. Consunción, consumación.
CONSUMAMENT. V. CONSUMACIÓ.
CONSUMATS. part. pas. pl. de “consumar”. Consumidos, consumados.
CONTATS. sust. c. pl. Condados. (igual que escribe con : com, contats : comtats)
CONTE. sust. c. Cuento.
CONTÉ. v. Contiene.
CONTENCIÓ. sust. c. Contienda, lucha, pelea, batalla.
CONTENGRA. v. Contuviera. (continguere)
CONTENGUA. v. Contenga. (contingue)
CONTINENT. adv. Desde luego.
CONTORN. sust. c. Contorno.
CONTRADIT. part. pas. de “contradir”. Contradicho.
CONTRADIT. sust. c. Contradicción.
CONTRADITS. v. Contradice, contradecís.
CONTRA ‘L. Contra el.
CONTRALIGAR. v. modo inf. Entrelazar. - Las mans contraligar: entrelazar las manos, o darse las manos.
CONTRAMINA. sust. c. Contramina.
CONTRARIAJAMENT. sust. c. El acto de contrariar, contradicción.
CONTRARIAMENT. sust. c. Contradicción. (contrariamente)
CONTRARIAR. v. modo inf. Contrariar.
CONTRARIETAT. sust. c. Contrariedad.
CONTRAST. sust. c. Resistencia, lucha. (contraste)
CONTRASTANT. v. gerundio de “contrastar”. Contrastando, resistiendo, luchando. (contradiciendo)
CONTRASTAR. v. modo inf. Contrastar, resistir, luchar.
CONTR‘ AYTAL. Contra tal.
CONTR‘ EL. Contra el. (CONTR‘ ELA. Contra ella)
CONTR‘ ELS. Contra los.
CONTRESTAT. part. pas. de “contrestar”. Contrastado, resistido.
CONTRIT. adj. Contrito.
CONVENÇ. v. Convence.
CONVENGREN. v. Convinieran. (convingueren, de convindre, avindre; avenir, convenir)
CONVERTENT. v. gerundio de “convertir”. Convirtiendo.
CONVERTIMENT. sust. c. Conversión.
CONVERTRIAN. v. Convertirían.
CÓPULA. sust. c. Cópula.
COR. sust. c. Corazón, coro. (còr, cór, cor)
CORAL. adj. Cordial, íntimo, sincero.
CORATJE. sust. c. Coraje, valor, ánimo. (coratge)
CORATJÓS. adj. Valiente, valeroso.
CORETJADA. adj. term. fem. Valerosa, esforzada.
CORONELL. sust. c. Corona, círculo, cerco.
CORPORALITAT. sust. c. Corporalidad.
CORREGIMENT. sust. c. Corrección.
CORRETZ. v. Corred. (correu, corréu)
CORRIGIT. part. pas. de “corrigir”. Corregido. (corregit)
CORROMPIMENT. sust. c. Corrupción.
CORRUMP. v. Corrompe. (corromp, corrom)
CORS. sust. c. Cuerpo, curso, camino. (corpore, corporis, corps, corpus; cos, còs, cós)
CORSES. sust. c. pl. Cuerpos. (còssos, cossos, cóssos)
COS. Como es, como se. (co : com)
COS. sust. c. V. CORS.
CO ‘S. Como es, como se.
ÇO ‘S. Esto es, esto se.
COSÍ. sust. c. Primo, pariente; manjar, plato, vianda. (“cusí”)
COSIR. v. modo inf. Coser. (“cusí”)
COSTANÇA. sust. c. Constancia. (También nombre propio)
COSTRENY. v. Constriñe.
COSTRENYEN. v. Constriñen.
COSTRET. part. pas. de “costrenyer”. Constreñido. (estrenyer, strenyer : apretar)
COSTREYNIMENT. sust. c. El acto de constreñir. (constricción; constrenyiment)
COSTUMAT. part. pas. de “costumar”. Acostumbrado.
CO ‘T. Como te.
ÇO ‘US. Esto os.
COUS. Como os.
COVÉ. v. Conviene. (convé; convindre; convenir)
COVEDRÁ. v. Convendrá.
COVEN. v. Conviene.
COVENCH. v. Convino.
COVENEN. v. Convienen.
COVENGRA. v. Conviniera.
COVENRÁ. V. COVEDRÁ.
COVENRAT. Te convendrá.
COVENS. V. COVÉ.
COVET. v. Te conviene.
COVINENSA. sust. c. Convenio, trato, convención, conveniencia. (covinença)
COVINENT. adj. Conveniente.
COYL. sust. c. Collado. (coll)
CRAN. Palabra cuya equivalencia desconocemos. Quizás significa lo mismo que CRAS.
(el mismo verso se encuentra con cran y cras; “Cras veyrem si serán bò”, después encontramos “cras veyrem quals son primers”; concuerda el significado siguiente:)
CRAS. adv. Pronto, presto.
CRE. v. Cree, creo. (ell creu, yo - jo crec)
CREABILITAT. sust. c. La cualidad o circunstancia de ser creable.
CREADOR. sust. c. Criador. (creador; De mon fill glorios qui es son creador?)
CREAMENT. sust. c. Creación.
CREATS. part. pas. pl. de "crear”. Creados.
CREATURA. sust. c. Criatura.
CREATZ. V. CREATS.
CREAYRE. V. CREADOR.
CREBANT. sust. c. Caída, choque, sacudida.
CREEN. v. Creen. (creuen)
CREENT. sust. c. Creyente.
CREENÇA. sust. c. Creencia.
CREER. v. modo inf. Creer.
CREES. v. Creas.
CREIXARÁ. v. Crecerá.
CREMAMENT. El acto de quemar o arder.
CREON. v. Creen.
CRESA. v. Crea.
CRESEGUT. V. CRESUT.
CRESET. v. Crió.
CRESTIÁ. sust. c. Cristiano. (christia, christiá, christiá, cristià, cristiá)
CRESTIAN. V. CRESTIÁ.
CRESUT. part. pas. de "creer". Creído.
CREU. v. Creo, cree.
CREUTZ. part. pas. pl. de "creer". Creídos. (creguts)
CREXERÁ ‘T. Te crecerá.
CREY. v. Creo. (crec, crech)
CREYATS. v. Creáis.
CREYRÁ. Creerá.
CREYUT. V. CRESUT.
CRICH. Vocablo que encontramos en una variante y que aún hoy día es de algún uso. Actualmente equivale a la palabra castellana avaro.
CRITZ. sust. c. Gritos.
CROTS. V. CROTZ.
CROTZ. sust. c. Cruz.
CROYAMENT. adv. Vilmente, con maldad, villanamente, con deshonra.
CRUELTAT. sust c. Crueldad.
CUIDEN. v. Piensan, procuran. (cuita; cuitar, cuytar)
CULLYR. v. modo inf. Cojer. (cullir; recoger, la uva, la cosecha : cullita, cullida)
CUMUNA. adj. Común. (femenino comuna; masculino comú)
CURA. sust. Cuidado, solicitud, diligencia, inquietud, zozobra.
CURANT. v. gerundio de “curar”. Curando, poniendo cuidado.
CURAR. v. modo inf. Curar, poner cuidado.
CUSÍ. V. COSÍ. (la o pronunciada u es muy común)
CUSINA. sust. c. Prima, parienta.
CUSTUMA. sust. c. Costumbre.
CUVINENT. Conveniente.
CUVINENTMENT. adv. Convenientemente.
CUYDAR. v. Creer, pensar, imaginar, proyectar.
CUYR. sust. c. Pellejo, cuero. (cuir)
CUYT. v. Creo, pienso, imagino.
CUYTA. sust. c. Prisa.
CUYTAMNOS. v. Apresurámonos (nos apresuramos), nos dimos prisa.
CUYTAR. v. modo inf. Apresurar, dar prisa.
CUYTAS. v. Apresuras, das prisa.
CUYTAT. part. pas. de “cuytar”. Cuitado, apresurado.
CUYTATZ. v. Apresuraos.
CUYTEMNOS. v. Apresurémonos, démonos prisa y alguna vez apresurámonos.
sábado, 1 de diciembre de 2018
pobret porró de Pompeo
Pobret porró de Pompeo
que té al mas de Margarit
per a no féli cap feo
(ya que mo se ha oferit)
de aire lay ham umplit.
miércoles, 3 de octubre de 2018
Carta de una mare gallega a son fill
L´atre día ton pare va lligí que segóns les encuestes fetes per la universidat de Saragossa, la mayoría de los acsidéns passen a menos de un kilómetro de casa, aixina que mon ham anat a viure una mica mes lluñ.
La casa es presiosa. Té hasta una llavadora que no estic segura si funsione o no. Ahí vach ficá roba, vach estirá de la cadena y no hay tornat a vore la roba desde entonses, pero bueno ...
Tan germana Pilar, la que se va casá en lo seu home, ha de tindre un fill. Si lo bebé es una chiqueta, tan germana li ficará com yo, mo se fará mol raro cridála 'Mama'. Ton pare li va preguntá a tan germana que si estaba segura de que ere de ella, y va di que estabe casi segura de que sí.
Tens que escríuremos y contámos cóm te va en la teua novia extranjera. No saps la alifara que vam fé cuan mos vas di que estabes al llit en Hepatitis. ¿Es griega, no?, com encara no mos u has aclarit...
Tomasa Loureiro de Mougueriño.



