viernes, 16 de octubre de 2026

Jordan de Bonels. S'ira d'amor tengues amic gauden,

Jordan de Bonels.

Jordan de Bonels. S'ira d'amor tengues amic gauden,



7225.

Jordan de Bonels si fo de Saintonge, de la marqua de Peitieu; e fez mantas bonas cansos de na Tibors de Montausier, que fo moiller del comte de Gollena, e pois moiller del seignor de Mon ausier e de Berbesiu e de Cales.

7225, 7698.

S'ira d'amor tengues amic gauden,
No fora cel que meils anes de me;
Quar pen'e dol, e dans e marrimen
Ai sofertat longamen: e cove
Qu'ieu aia'l mal e madomna lo be.
E pos aissi li plai ab me devire,
Quar sab e crei que no l'auzi re dire,
Volh tot sofrir s'ella'l vol et amors:
Guardatz s'ieu soi dels feignens amadors.

Ara diran tut li desconoissen
Que cel es fols qu'am' autrui mais que se.
Donc no sabetz qu'om non a ges de sen
Quant en amar s'es espres senes fre.
Ni castiars ni blasmars noi val re,
Ni desamat non a poder que s vire,
Qu'ab ambas mans contra l'afan no s tire
Si com ieu faz; e quar mi for' honors
Cugei vencer totz los bos sufridors.

Qu'ieu n'ai plorat mantas vez dolzamen
Quan be m cossir com li dirai ni que;
E quan l'esguart n'ai tan dur espaven
No l'aus mostrar co l port tan bona fe.
Quan cuida'l cor parlar temensa'l te
Quar si mais val meils deu sos precs assire,
E son aissi dos per un li sospire:
Ar son arditz, ar me torna paors,
Ara s'en vai, ara torna colors.

Si com l'aigua sofre la nau corren
Pois es tan grans que mil homes soste
E d'un clavel pert son afortimen,
Sofrira ieu meils de tot'autra re
Mas quan de lieis que m defaill ab merce.
Quar cum plus l'am meils a cor que m'aïre,
Et on piegz trac plus dobla'l mei martire;
El dous esguard m'es com la bella flors
Qu'apres lo frug amarcis las sabors.

E fa trop mal domn' à mon escien
Pois fa semblant, don pregar s'esdeve,
A cavallier ni l don' entendemen
Que l don s'amor, si com una fez me;
E fai o pieg quan no l'au ni no l ve.
E s'ieu fos fals, enganans ni traïre
Encontr'amor, adonc for'ieu gaudire,
Mas ves amor no val forsa ni tors,
Ni re mas cor de verais amadors.


A Chaletz vai cansos à midons dire
A na Guibors, cui beutatz saup elire
E pres e jois, e larguez' e valors,
Qu'à lei me clam de sos mals noiridors.

E potz aitan sus en sa cart'escrire
Que ja bels ditz ni semblans de dous rire
No creirai mais, ni olhs galiadors
Que guardon sai e plus soven aillors.

Guyena

Lo Vescoms de Sant Antoni, Antonin. Lo clar temps vei brunezir

Lo Vescoms de Sant Antoni. (Antonin)

Lo Vescoms de Sant Antoni, Antonin. Lo clar temps vei brunezir


7614.

Lo vescoms de Saint Antonin si fo del evescat de Caortz, seigner de Saint Antonin e vescoms. Et amava una gentil domna moiller del seignor de Pena d'Albiges, d'un ric castel e fort. La domna gentils e bella e valens, e mout prezada e mout honrada; et el mout valens et enseignatz, e larcz e cortes, e bos d'armaz, e bels et avinens, e bon trobaire. Et avia nom Raimon Jordan; la domna era apellada la vescomtessa de Pena. L'amors dels dos si fo ses tota mesura, tant se volgren de ben l'us à l'autre.
Et avenc si qe'l vescoms si anet una vetz en garnimen; e si fo una batailla grans, el vescoms si fo nafratz à mort. E fo dich per sos enemicz q'el era mortz; et ela de gran dolor que n'ac si s'en anet ades, e si s rendet en l'orden dels Eretges. E si cum dieus volc lo vescoms garic de la nafra e meilloret, e negus noil volc dire q'ela i s fos renduda. E qan fon ben garitz el s'en venc à Saint Antonin, e fon li dich cum la domna sera renduda, per la tristessa qu'il ac de lui qand ill auzi q'el era mortz. 
Dond el perdet solatz e ris et alegressa, e cobret plains e plors et esmais, ni non cavalguet ni anet d'entre bona gen. Et estet enaissi
plus d'un an, don totas las bonas gens d'aquellas encontradas n'aviant gran marrimen. Don madona Elis de Monfort, qu'era moiller d'en Guillem de Gordon, filla del vescomte de Torena, on era jovens e beutatz e cortezia, li mandet pregan mout avinenmens que per la soa amor se degues alegrar: qu'ieu vos fatz de mon cors e d'amor prezen del mal que vos avetz pres; e prec vos eus clam merce que vos me vengatz vezer. Qan lo vescoms entendet los honratz plazers que la domna li mandava, s'ill comenset una gran doussors d'amor venir al cor; et adoncs el se comenset alegrar et esgauzir, e venir entre las bonas gens. E vestic se e sos compaignos et appareillet ben et honradamen, et anet à madomna Elis de Monfort; et ella lo receup ab gran plazer et ab gran honor q'el li fetz. Et el fon gais et alegres del honor e dels plazers q'ela il fetz e ill dis; et ela mout alegra de la bontat e de la valor qu'ill trobet en lui, ni no fo pas enpentida dels plazers ni de las amors qu'ill l'avia mandadas. E la saup ben grazir, e preguet la q'ela ill fezes tan d'amor per que el saubes que per dreich cors l'avia mandatz los plazers plazen, dizen qe'ls portava en son cor totz jorns escritz. E la domna o fetz ben, qu'ella lo pres per son cavallier e receup son omenatge; et ella se det à lui abrassan e baizan, e il det l'anel de son det per fermansa e per segurtat.
Et enassi se parti lo vescoms de la domna gais e joig, e tornet en cantar et en alegransa; e fetz adonc la chanson que dis:
Vas vos soplei en cui ai mes m'entensa.
Et enans qu'el fezes la chanson, una nuoich qand el dormia li fon vejaire que amors l'assaillis d'una cobla, que dis:

Raimon Jordan, de vos eis voil aprendre
Cous es laissatz de solatz ni de chan.
Ja soliatz en domnejar entendre
Mout leialmen, so faziatz semblan,
Eus feigniatz eus en faziatz gais;
Mas aras vei qu'avetz fenit lo lais:
Encolpatz etz si non es qei responda.

7225-6.

Lo clar temps vei brunezir
E'ls auzeletz esperdutz,
Que'l fregz ten destregz e mutz
E ses conort de jauzir.
Donc eu que de cor sospir
Per la gensor re qu'anc fos
Tan joios
Son, qu'ades m'es vis
Que folh' e flor s'espandis.

D'amor son tug miei cossir, 
Qu'al sieu servir soi rendutz;
E pois tan d'onor m'adutz
Ben o dei à deu grazir 
Que'l meils del mon sai cauzir. 
Si s fera quascus de vos
Volentos,
Sius o acuillis
La bella cui soi amis.

Sos amics son e serai 
Aitan quan la vida m dur; 
E no crezatz que m pejur, 
Enans mi meillurarai:
Que'l païs on el' estai
Azor, soplei et acli
Ab cor fi;
E lai vir soven
Mos olhs, tan l'am finamen.

Ailas! tan destressa m fai
De lei vezer tor e mur! 
Mas d'aisso m'en asegur
Per un messatgier qu'ieu n'ai, 
Mon cor que soven lai vai;
E conorta m'enaissi
Qu'endreg mi
Non au ni enten
Prec d'amic ni de paren.

En lei son tut mei cofort
E ves autra no m destolh, 
Ni null'autra non acolh
Que ja l deman dreg ni tort.
Que la bona fe que l port
M'a si mon coratj' assis
E devis,
Qu'ieu non ai poder
De null'autr' amor voler.

E s'ieu en dic mon conort
No m'o tengas ad orgolh:
Quar eu l'am tant e la volh,
Que, s'era coita de mort,
No querri' à deu tan fort
Que l'ai sus en paradis
M'acoillis,
Com que m des lezer
D'una noitz ab liei jazer.

Si com ieu dic ver
Mi don dieus ab liei jazer.