Mostrando entradas con la etiqueta sant Loys. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta sant Loys. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de octubre de 2026

56. Anonimo. Glorios Dieus don totz bens ha creysensa,

56. Anonimo.

56. Anonimo. Glorios Dieus don totz bens ha creysensa,

Dal canz. Y.

Glorios Dieus don totz bens ha creysensa,
vos prec prezant, deziros am dezir,
denhes, sius play, lo mieu cor esclayzir, 
que yeu puesca dir e retrar a present 
planh amar, doloyros e consent.
la lenga d'oc en deura sospirar
e Prozenzals planher e gaymentar.
amara mort ! ben nos as fach offensa,
de bon senhor descaptalat Prozensa.
Vera valor valent an gran valensa
lo puesc nompnar ses tot falhiment.
hoy rey Robert, de bens ayps compliment,
cap e razis en siensa fondat !
perdut avem la real magestat
de Cessilia: hoy contat de Proensa,
de bon senhor vos aves defalhensa.
Plans, plors e critz deu far tota Proensa,
petitz e grans, yeu vos diray perque.
Amava los trastotz en bona fe,
car per tostemps los ha trobatz leals.
amara mort ! ben yest descumenals,
car nos as tout la flor d'aquist lengage.
ay rey Robert, gran perdan fa parage.
Del rey Robert motz bons homs prenian gage;
ar covenra tornen en lur pays.
la sieua mort planh hom dedins Paris, 
per autres luox, cant auzon renompnar 
las soas bontatz en que a volgut renhar. 
homs que annes a Nnapol on estava, 
desconselhat, lo rey los conselhava.
Hoy rey Robert, gentil flor de nobleza, 
bon senhor qui poyra mays trobar ? 
talhas, questas nul temps non fes levar; 
en Prozensa tengutz los a en patz. 
lo veray Dieus qui en cros fon levatz, 
la sieua arma non meta en rancura, 
mays lay on gaug tostemps dura.
Mager dolor hom non auzi retraire 
com aquel jorn quel bon rey volc fenir. 
sos cavalliers denant si fes venir; 
la regina y fon premierament. 
en sospirant lur dis mot humilment: 
senhors, totz yeu requeri perdon. 
aysi con poc comenset son sermon: 
viscut sa ay coma forfag peccayre
...
Lo jove rey, filh qu'es d'aquest d'Ongria,
tot en plorans dizon quel vay bayzar:
es oy felen, vulhat Dieus amparar;
ben covenra que tu sias suptils,
e pregue ti vulhas esser humils
a la gleya: si o yest, Dieus lo payre
en totz destrix ti sera capdellayre.
E pueys ti pre que Proensa captengas 
coma leyals que son e ses engan. 
si mestier t'es, aquels t'ajudaran,
sol quels ames e los tengas en pas. 
paga los ben, enaysi los auras 
bons e leyals, si mestier ti fazia,
sercan premiers com son agut tot dia. 
Ans que fenis lo rey Robert d'onransa, 
el fes venir son vicicancellier
e volc saber si tug li saudadier 
eran pagat, el respondet que non. 
lo noble rey, com savi digne e bon, 
ha comandat que totz homs pagatz sia
tro un denier, a qualque part que sia. 
Pietat fo a tot hom que auzia 
lo rey, rey Robert ans que fenis: 
comandas mi al rey de san Dauid, 
aquel senher que sufri passio 
lur don pas a totz cominalment 
et al sant payre done cor e talent, 
com regisca, az onor de Dieu sia: 
tug son mortals e non sabon lo dia.
La gent que l'aus mot gran dolor avia, 
tant humilmens los comandet a Dieu. 
a sant Loys volgra esser romieu, 
si a Dieus plagues, al sieu digne autar. 
dieu Jhesu Crist vuelha per mi pregar; 
a la verge humil santa Maria 
m'arma comant, l'aya en sa baylia.
La gran dolor retrayre non poyria 
que menavan cels qu'eran environ. 
lo rey Robert cu Dieus fassa perdon, 
neps e nessas fes venir davant si. 
fort deziret de vezer lo dalfin, 
car el era del sanc e del linhage. 
saludas lom, so dis a sson barnage.
E digas li que de mi li sovenha, 
que per m'amor abtenga Prozenzals, 
lo Masselhes, car son bons e lyals, 
per mi an suffert trebals e grans dolors. 
en Cisilia son agutz corajos
e mal pagat, don mi sap mal ses falha: 
Dieus sia amb els els gart totz de trebalha. 
Ans que fenis lo rey si con podia, 
a son heres preguet mot caramens, 
que los Bausenx ames totz coralmens,
lo com novel e los autres trastos, (trastos : trastotz)
cel d'Evilli totz e totz sos valedors.
a trastotz prec que per Dieu lur sovenha, 
tant com poyran, que l'un l'autre captenha. 
Paraula dis que es ben de retrayre,
lo rey Robert, enans que el moris: 
aportas mi davant la flor de lis. 
pueys la bayzet e dis tot sospirant
al rey cuy es bel filh: non sias enfant. 
covenra ti que aptengas la flor, 
si la gleya fazia emperador. 
non perdas ren per lo tieu volpilhage, 
mays pren espilh de tot nostre linhage; 
Con an regit ni la flor mantenguda 
nostres payrons, lo rey Carle premier; 
lo miey payre a mant bon soudadier 
a donat sout, el duc, qu'era mon filh, 
de Calabria ha suffert motz perilh, 
per mantenir la terra de Cisilia. 
fay tu aytal, capten la senhoria. 
En sa vida lo rey Robert estava 
pensant en Dieu an gran afflection.
e fon la nueg de parission, 
Dieus li trames son angel e dis li: 
hoy rey Robert, tu yest pres de la fi. 
lo jorn li dis quec el moris devia. 
las mans jonchas ves lo cel s'umelia. 
Sos dos nebotz regardet e sa boda. 
de sus lo cap la corona pauzet 
de son felen, mot dousament ploret. 
del realme te revesti, belh filh, 
e sant Loys ti gart de tot perilh, 
e membre ti de tos cozins tot dya. 
ampara los trastotz per amor mieua. 
Amb umil cor lo rey, si con podia, 
ans que fenis, dis: nos meravilhes, 
si ay revestit lo rey Andrieu c'uey es 
del realme, car dreg es e razon, 
Carle Martel lo sieu avi que fon; 
e mon frayre de mi fon premier nat, 
degra regir miels que yeu lo regnat. 
consiensa del tort per cert avia, 
per que yeu que als sieus tornat sia.
Adonx feni, don fon mot gran pezansa, 
qui vi raubas trencar e mans vestirs, 
caras, cabels, plorar e far grans critz. 
non y ac negun non menes gran dolor 
dizent aysi: mot perdem bon senhor; 
la sieua arma non puesca sufrir pena. 
gran fon lo dol que tota sa gent mena.
Gran dolor fon qui auzi la depertida 
del rey Robert am la donna gentil. 
la regina va gitar un gran quil:
ay bona amor, temps que nos partam.
si a Dieu plagues, volgra esser avan
morta que vos ! mays pueys que Dieu lo payre
ho vol aysi, yeu non puesc al re fayre. 
Lo rey auzi que la donna planhia : 
aysi com poc el la va confortar. 
huey es lo jorn, Dieus mi vol appellar, 
el sia grazit, que pron sa ay vescut. 
pueys que a cel las son voler m'es salut, 
a sel me rent, quan quel peccayre sia, 
m'arma, mon cors meta en sa baylia.
Ben deu planher tota sancta gleya 
la sieua mort, car en tot son vivent 
de la gleya es agut son sirvent,
gonfaronier de papa quin Clement. (Papa Clemente V : Bertrand de Got)
e del seyzen el fora eysament, (Papa Clemente VI; ambos en Avignon)
si agues vescut, captengra lo tot dya;
Fe sperital en el bon pe avia.
De la razis el es mogut de Fransa, 
per que Frances lo devon sospirar, 
e de sa mort planher e gaymentar. 
lo rey Robert, mant hom lo planhera, 
tals portamens en sa vida fach a, 
que tota gent en deu aver pezansa, 
especialmens lo noble rey de Fransa.
Com d'Evelli, aque planh e sospira 
la mort del rey, el n'a dreg e razon, 
car l'amava de fin cor e de bon. 
an pauc lo cor de trastot nol falhi,
cant aus la mort, el ha dig cap encli: 
bel senher Dieus, ben m'as descapdellat 
de bon senhor, mas Dieus en sia lauzat, 
e la verge humil, santa Maria, 
la sieu' arma tenga en sa baylia. 
Complansa, vay senes tota bestensa 
per lo pays de levant al ponent. 
per Proensa passa premierament,
dedins Nissa tu t'en vay comensar 
tro la verge sancta Mari' a la mar; 
per Masselha passaras e per Arle, 
tro aqui s'estent lo poder del rey Carle.
Ad Ays t'en vay, complancha, senes falha, (Aix de Provence : Felibrige)
petitz e grans humilmens saludar,
com un dels luox quel rey volia amar
de Proensa; prega devotament
santa Clara, per lo bon rey valent.
en paradis avocada li sia,
totz sos clamans de destric gardatz sia.
Ad Avinhon t'en vay pueys al sant payre, (Avignon; Papa)
car razon es, e pueys als cardenals,
al college, pueys a totz los reals;
aqui es cap e razis de la fe.
lo veray Dieu que tot lo mon sosten, 
l'arma del rey no sufra nulha pena,
totz en preguem humil de gracia plena.
A sant Loys, ver cors, sans de Masselha, (San Luis de Tolosa, Toulouse : Anjou)
complancha, vay an gran devocion.
aquel senher que sufri passion, 
pregue, si plays, per lo rey cabalos 
que aja l'arma el regne glorios 
e l'acuelha el sieu digne repayre, 
hon gaug fes fi a tot fizel peccayre. Amen.