Mostrando entradas con la etiqueta amistatz. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta amistatz. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de octubre de 2026

48. Bonifazio Calvo. Ges no m' es greu s' eu non sui ren prezatz


Secondo il testo edito dal Raynouard (Choix, IV, 226).

Testi antichi provenzali, Ernesto Monaci, Ramón Guimerá Lorente, Amazon

Ges no m' es greu s' eu non sui ren prezatz
ni car tengutz entr' esta gen savaia
car noi cab hom a cui proeza plaia, 
mas ab tot so mi peza fort qu' il es
desacordanz; car s' il esser volgues
en bon acort, sos grans poders leumen
sobran a totz cels per cui mal en pren.
Hai ! Genoes, on es l' autz pretz honratz
qu' aver soletz sobrel gen ? que par qu' aia
totz vostres faitz decazutz e sobratz 
tan fort que totz vostr' amics s' en esmaia. 
sial descortz qu' entre vos es jos mes, 
e donatz vos luecs a tornar los fres 
en las bocas de cels que, per conten 
qu' avetz mest vos, se van desconoisen.
Mas lo contenz es tan mest vos pojatz 
que, s' el non chai, greu er que nous dechaia, 
qu' om vos guerreja, vos vos guerrejatz, 
e qui vos venz ar nous cug quel n' eschaia
laus ni bon pretz, car nous platz vostres bes;
que l' us a gaug quant a l' autr' es mal pres;
doncs qui venz tan descabdelada gen
non fai esfortz don pueg en pretz valen.
E si no fos la follors el pecchatz 
que nais del vostre descort, tals s' asaia 
leumen a far so que mais vos desplatz, 
queus for' aclis, car res tan non esglaia 
vostres guerriers, ni tant lor desplai ges 
com farial vostr' acortz, s' el pogues 
entre vos tant durar enteiramen 
que poguessetz d' els penre venjamen.
Car il saubon que leger nous donatz 
de vos venjar, mostron que lur desplaia 
so que pro vetz los avetz malmenatz, 
tant que greu es luecs on hom nol retraia, 
que trenta d' els non esperavon tres 
de vos, per c' ab pauc non es Dieus repres; 
car de tal guiza vos a tout lo sen 
queus sobron cil que non valon nien.
Venecian, ben sapchatz qu' obs vos es 
que si' ab vos Dieus contrals Genoes, 
car ab tot so qu' el vos hi val granmen, 
vos an il tout tan qu' en vivetz dolen.

* Biografia, v. sotto il n. 49.

42. Lanfranco Cigala. Estiers mon grat mi fan dir villanatge

42. Lanfranco Cigala. *


Della prima si dà il testo edito dal Mahn (Werke d. Troub. III, 122); 

per la seconda si riproduce la lezione del canz. I.



Lanfranc Cigala


Estiers mon grat mi fan dir villanatge

li faillimen vironat de follia

d' un croi marques, e sai qu' eu fas follatge

q' ab escien failh per autrui follia

mas una res m' escuza, s' o enten,

que si fossen cellat li faillimen,

ja del faillir non agr' hom espaven,

e qui mal fa, ben dei sofrir q' om dia.

Per qu' eu dirai d' un fol nega barnatge, 

sosterra pretz e destrui cortesia,

qu' om ditz qu' e natz de Monferrat linatge

mas non pareis a l' obra qu' aissi sia; 

ans crei que fo fils o fraire de ven,

tan cambia leu son cor e son talen: 

en Bonifaz es clamatz falsamen, 

car anc bon faig non sap far a sa via.

Son sagramen sai eu quel mis en gatge

als Milanes et a lur compagnia,

e 'n pres deniers per aunir son paratge, 

e vendet lur la fe qu' el non avia; 

pero de fe d' eretges nol repren, 

qu' el jura leu e fail son sagramen; 

e s' el annatz volgues rendre l' argen 

del sagramen crei q' om lo quitaria.

Tant es avols e de menut coratge 

qu' anc jorn nol plac pretz de cavalaria, 

per qu' a perdut pro de son heritatge, 

q' anc non regeis per ardiment un dia; 

mas qar a faz dos traimens tan gen 

a son seingnor, a Tan primieramen, 

pois a Milan a cui frais convinen, 

e cuja a obs cobrar sa manentia.

S' eu fos seigner ja nom feir' homenatge 

adrechamen, car sai qu' el nol tenria; 

nim baisera mais de boch' el visatge, 

car autra vez lam baiset a Pavia, 

pois en baiset lo papa eissamen; 

donc pois aissi tota sa fe demen, 

s' ab me jamais fezes paz ni coven, 

si nom..., ren nol creiria.

Ai! Monferrat plangues lo flac dolen, 

quar aunis vos e tota vostra gen, 

qu' aissi fenis l' onratz pretz veramen 

que Monferratz per tot lo mon avia. 

Aunit marques, al diabol vos ren 

qui tal vassal taing aital segnoria.


Seingner Thomas, tan mi platz

lo pretz c' om de vos retrai,

eil honrat fatz que vos faitz lai,

vos mi fan tan plazer de zai,

que tot zo qu' eu posc ni qu' eu sai

vos profer et ancora mai,

que pauc mi sembla zo qu' eu ai

ad honrar vos si com s' eschai;

per qu'eu d'aillors men propterai. 

E temeria faillir

s' ieu m' enardis de querir

quem voillatz per amic tenir. 

mas car de tot mon cor dezir 

vostres precs per comanz auzir

e vos honrar et hobezir, 

aisso m' en fai tot enardir, 

qu'om pot bon demandar e dir

lai on hom al cor de servir. 

E certanament voc dic (vos dic)

que ja nom trobarez tric

ni fals ni fellon ni enic,

auz mi trobarez de cor ric, 

qui que l'aia croi ni mendic,

et auriam per enemic

quius fezes enoi ni destric, 

nim creiria d'aisso chastic, 

qu' aissi deu hom amar amic. 

E pos sui asseguratz 

a demandar so quem platz, 

prec que coblejan respondatz 

ad aquestas coblas qu' eu fatz 

per fermar nostras amistatz. 

mas eu non quier ges quem digatz 

sius es gais ni enamoratz;

qu' aisso sai eu ben qu'es vertatz, 

qu' estiers non foratz tant prezats. 

Pero sius ven a plazer 

del vostre noble saber, 

voill per vos auzir e saber, 

quar molt en poirai mais valer, 

mas trop plus voluntiers vezer 

vos volgr' ieu, zo sapzats en ver; 

mas quecs deu laissar remaner 

zo que vol, cant nol pot aver, 

tro que n' ai' autra veg lezer.

En Romas, cel quis fai valer 

vos don complir vostre plazer, 

et a mi don sen e poder 

d'onrar vos quell ai lo voler.


* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 105): 

En Lanfrancs Cigala si fo de la ciutat de Genoa. gentils homs e savis fo; e fo jutges cavalliers, mas vida de juge menava. et era grans amadors; & entendia se en trobar, e fo bos trobaire, e fetz mantas bonas cansos; e trobava voluntiers de Dieu.

lunes, 4 de diciembre de 2023

Pierre Rogiers. Ges non puesc en bon vers falhir

Pierre Rogiers.

(1) Quoique des fragments de cette pièce aient été imprimés dans le tome V du Choix des Poésies Originales des Troubadours, j' ai cru néanmoins devoir la reproduire ici tout entière.

Ges non puesc en bon vers falhir

Nulh' hora, qu' ieu de mi dons chan;

Cossi poiria ieu ren mal dir?

Qu'om non es tan mal ensenhatz, 

Si parl' ab lieys un mot o dos,

Que, s' es vilas, non torn cortes. 

Per que sapchatz be que vers es

Qu'el ben qu' ieu dic ai tot de lieys.


De ren als non pens ni cossir,

Ni ai desirier ni talan,

Mas de lieys, que 'l pogues servir, 

E far tot quant l' es bon ni 'l platz;

Qu' ieu non cre qu' ieu anc per als fos,

Mas per lieys far so que 'l plagues;

Que be sai qu'onors m'es e bes

Tot quan fas per amor de lieys.


Ben puesc los autres escarnir, 

Qu'aissi m suy sauputz traire enan, 

Que 'l mielhs del mon saupi chauzir;

Ieu o dic, e sai qu' es vertatz;

Pero motz n 'i aura gelos

Que diran mens, e non es ges, 

D'aisso no m cal ni no m'es res, 

Qu' ieu m say ben cossi s' es de lieys.


Greu m' es lo maltraitz a sufrir

E 'l dolors, qu' ay de lieys tan gran,

Don no m pot lo cors revenir; 

Pero no m platz autr' amistatz,

Ni mais joys no m' es dous ni bos,

Ni no vuelh que m sia promes;

Que s' ieu n' avia cent conques,

Ren no'ls pretz, mas cel qu' ai de lieys.


Bona domna, per vos sospir,

E trac greu pena e gran afan

Per vos, cuy am mout e dezir;

E quar no us vey, non es mos gratz;

Mas si be m' estau luenh de vos,

Lo cor e 'l sen vos ai trames,

Si qu' aissi no suy, on tu m ves;

E 'l ben qu' ieu ai, totz es de lieys.


Ailas! - Que t plang? - Laissi m morir.

- Que as? - Am. - E trop. - Ieu, oc tan

Qu'en muer. - Mors? - Oc. - Non potz guerir?

- Ieu, no. - E cum? - Tan suy iratz.

- De que? - De lieys don suy aissos.

- Sofra. - No m val. - Clama 'l merces.

- Si m fatz. - No y as pro? - Pauc. - No t pes,

Si en tras mal. - Noqua o fas de lieys.


Cosselh n' ai. - Qual? - Vuelh m' en partir.

- Non far. - Si farai. - Quers ton dan.

- Qu'en puesc al! - Vols t'en ben jauzir?

- Oc, mout. - Crei me. - Era diguatz.

- Sias humils, francs, lars e pros.

- Si m fai mal? - Suefr' en patz. - Sui pres.

- Tu? - Oc. - Si amar vols, e si m cres,

Aissi poiras jauzir de lieys.