Mostrando entradas con la etiqueta Bartsch. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Bartsch. Mostrar todas las entradas

viernes, 2 de octubre de 2026

10. Marcabrus. A la fontana del vergier,

10. Marcabrus. *

Secondo il testo del Bartsch (Chrest. prov. p. 49).

Marcabrus, Marcabruns, Marcabrun, Marcabrunela,

A la fontana del vergier,
on l' erb' es vertz jostal gravier,
a l'ombra d'un fust domesgier,
en aiziment de blancas flors 
e de novel chant costumier, 
trobei sola, ses companhier, 
cela que no volc mon solatz.
So fon donzel' ab son cors bel, 
filha d'un senhor de castel; 
e quant eu cugei que l'auzel 
li fesson joi e la verdors, 
e pel dous terminis novel, 
e que entendes mon favel, 
tost li fon sos afars camjatz. 
Dels olhs ploret josta la fon 
e del cor sospiret preon. 
Jhesus, dis ela, reis del mon, 
per vos mi creis ma grans dolors, 
quar vostra anta mi cofon; 
quar li melhor de tot est mon
vos van servir; mas a vos platz!
Ab vos s' en vai lo meus amics, 
lo bels el gens el pros el rics; 
sai m' en reman lo grans destrics, 
lo deziriers soven el plors. 
ai mala fos, reis Lozoics, 
que fai los mans e los prezics, 
per quel dols m' es el cor intratz! 
Quant eu l' auzi desconortar, 
ves leis vengui jostal riu clar. 
bela, fi m' eu, per trop plorar 
afola cara e colors;
e no vos qual dezesperar, 
que cel que fai lo bosc folhar, 
vos pot donar de joi assatz.
Senher, dis ela, ben o cre 
que Deus aja de mi merce 
en l' autre segle per jasse,
quon assatz d' autres peccadors; 
mas sai mi tol aquela re
don jois mi crec; mas pauc mi te, 
que trop s' es de mi alonhatz.

* Biografia, secondo il testo dello Chabaneau (op. cit. p. 9): Marcabrus si fo de Guascoingna, fils d' una paubra femna que ac nom Maria Bruna...
Marcabrus si fo gitatz a la port d'un ric home, ni anc no saup hom quis fo ni don. e n'Aldrics del Vilar fetz lo noirir. apres estet tan ab un trobador, que avia nom Cercamon, qu'el comenset a trobar; & adoncx avia nom Panperdut; mas d'aqui enan ac nom Marcabrun. et en aquel temps non apellava hom canson, mas tot quant hom cantava eron vers. e fo mout cridatz et auzitz pel mon, e doptatz per sa lenga; car fo tant maldizens, que a la fin lo desfeiron li castellan de Guiana, de cui avia dich mout grant mal.

a la fin lo desfeiron li castellan de Guiana, de cui avia dich mout grant mal.

7. Guglielmo, conte di Poitiers, Pos de chantar m'es pres talens,

7. Guglielmo, conte di Poitiers. *

Secondo il testo ricostituito dal Bartsch (Chrestomathie provençale, Elberfeld, 1880, p. 32).

Guglielmo, conte di Poitiers, Pos de chantar m'es pres talens,

Pos de chantar m'es pres talens,
farai un vers don sui dolens;
no serai mais obediens
en Peitau ni en Lemozi. 
Qu'era m'en irai en eissill, 
en guerra laissarai mo fill, 
en gran paor et en perill, 
e faran li mal sei vezi.
Lo departirs m'es aitan greus
en garda lais Folco d'Angeus 
tota la terr' e son cozi.
Si Folcos d'Angeus nol socor 
el reis de cui eu tenc m'onor, 
faran li mal tuit li pluzor 
felon Gascon et Angevi.
Si ben non es savis e pros,
quant eu serai partiz de vos,
viaz l'auran tornat en jos,
car lo veiran jove mesqui.
Merce clam a mon compaigno,
s'anc li fi tort, que lom perdo,
et el prec ne Jezu del tro
en romans et en son lati.
De proeza e de joi fui,
mas ara partem ambedui,
et eu irai m'en a celui
on tuit peccador troban fi.
Mout ai estat coindes e gais,
mas nostre seigner nol vol mais;
ar non posc plus soffrir lo fais,
tan sui apropchaz de la fi.
Tot ai guerpit quant amar soill,
cavalaria et orgoill,
e pos Deu plaz, tot o acoill
e prec li quem reteng' ab si.
Toz mos amics prec a la mort
queil vengan tuit e m'onren fort, (que il)
qu'eu ai avut joi e deport
loing e pres et en mon aizi.
Aissi guerpisc joi e deport
e vair' e gris e sembeli.

* Biografia, secondo il testo dello Chabaneau (Les biographies des troubadours, Toulouse, Privat, 1885, p. 6): Lo Coms de Peitieus si fo uns dels majors cortes del mon, e dels majors trichadors de dompnas, e bons cavalliers d'armas e larcs de dompnejar. e saup ben trobar e cantar, & anet lonc temps per lo mon per enganar las domnas. et ac un fill que ac per moiller la duquessa de Normandia, don ac una filla que fo moiller del rei Enric d'Englaterra, maire del rei jove, e d'en Richart, e del comte Jaufre de Bretaingna.   

jueves, 1 de octubre de 2026

5. Girauz de Cabreira, Cabra juglar non puesc mudar

5. Girauz de Cabreira.

Secondo la lezione del ms. Estense 153, pubblicata dal Bartsch (Denkmäler der provenzalischen Literatur, Stuttgart, 1856).

El más membrillo de La Codoñera: Tomás Bosque Peñarroya.

Cabra juglar non puesc mudar,
qu'eu non chan, pos a mi sap bon;
E volrai dir senes mentir,
e comtarai de ta faison:
Mal saps viular e pietz chantar
del cap tro en la fenizon.
Non sabz finir al mieu albir
a tempradura de Breton.
Mal t'ensegnet cel quet mostret
los datz a menar ni l'arson.
Non saps balar ni trasgitar
a guisa de juglar Guascon.
Ni sirventesc ni balaresc
non t'auc dir ni nuilla fazon;
Bons estribotz non t'ieis pelz potz,
retroencha ni contenson.
Ja vers novel bon d'en Rudel
non cug quet pas sotz lo guingnon,
De Markabrun ni de negun
ni d'en Anfos ni d'en Eblon.
Jes gran saber non potz aver,
si fors non ieis de ta rejon.
Pauc as apres qe non sabs jes
de la gran jesta de Carlon:
Con eu trans portz per son esfortz
intret en Espaigna abandon.
De Ronsasvals los colps mortals
qe ferol dotze conpaignon,
Con foron mort e pres a tort,
trait pel trachor Goanelon
A l'amirat per gran pechat
et al bon rei Marselion.
Del Saine cuit c'ajas perdut
et oblidat los motz el son;
Ren non dizetz ni non sabetz:
E de Rotlan sabs altretan
coma d'aiso que anc non fon.
Conte d'Artus non sabes plus
ni del reprojer de Marcon.
Ni sabs d' Ajloz com anet solz
ni de Marchari lo felon.
Ni d' Aufelis ni d' Anseis
ni de Guillemes lo baron;
De Florisen non sabs nien
ni de las ganas de Milon.
Del Loerenc non sabs co venc
...
Ni sabs d'Erec con conquistec
l'esparvier for de sa rejon.
Ni sabs d'Amic con si guaric
Ameli lo sieu conpaignon.
Ni de Robert ni de Girbert B. Gribert
ni del bon Alvernatz Uguon.
De Vezia non sabs cos va
ni de Guondalbon lo Frizon;
Del duc Augier ni d'Olivier
ni d'Estout ni de Salomon;
Ni de Loer ni de Rainier
Ni de Davi ni de Rai corr. Kai?
ni de Berart ni de Bovon;
Ni de Costanti non sabs con di
de Roma ni de Prat Neiron;
De Gualopin ni de Guarin ni de Sanguin
ni d'Olitia ni de Dovon.
De Guajeta ni d'Aigleta
ni de Folqueis ni de Guion.
Ni de Aimar ni de Guasmar
ni de Faquele ni d'Orson... ms. ni ni d'O. 
Ja de Mauran om not deman
ni de Daurel ni de Beton.
Jes non saubes, si m'ajut fes,
del setge qe a Troia fon...
Ni del bon rei non sabs qes fei,
d'Alixandre fil Filipon.
D' Apoloine non sabes re
qu' estors de man de Perizon;
De Daire ros, qe tan fon pros,
qes defendet de traizon.
Ni d' Olivier non sabs chantier
ni de Verdun ni Vosprezon...
De Piramus qui for los murs ms. lo
sofri per Tibes passion;
Ni de Paris ni de Floris
ni de Bell'Aja d'Avignon...
Ni del vilan ni de Tristan
c'amava Yceut a lairon,
Ni de Gualvaing qui ses conpaing
fazia tanta venaizon...
De Lionas ja non sabras
ni de Tebas ni de Caton;
De Nersisec, d' Arumalec
ni de Calcan lo rei felon;
De Tideus ni de Formus
que sofri tanta passion;
Del cavalier ni del liurier
que sus en la garda mort fon;
Ni de Riqueut ni de Mareut
ni d'Arselot la contencon.
Non saps upar mot guariar
en glieiza ni dedinz maizon...   

col. 32, v. 57: Ajloz corr. Ajolz