Mostrando entradas con la etiqueta Alamans. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Alamans. Mostrar todas las entradas

lunes, 5 de octubre de 2026

21. Pietro Vidal. Bon' aventura don Deus als Pizas,

21. Pietro Vidal. *

Secondo il testo ricostituito dal Bartsch (Peire Vidal's Lieder, Berlin, Dümmler, 1857, n. 41).

Pierre Vidal. Peire Vidal, Vidals

Bon' aventura don Deus als Pizas,
car son ardit e d' armas ben apres 
et an baissat l' orgolh dels Genoes, 
quels fan estar aunitz e soteiras;
per qu'eu volrai totz temps l'onor de Piza,
car an baissatz los perfeitz orgolhos;
que sol l' enois dels vilas Borbonos
me trencal cor el me franh el me briza.
Alamans trob deschauzitz e vilas,
e quan negus se fenh d' esser cortes, 
ira mortals e dols et enois es, 
e lor parlars sembla lairar de cas.
per qu'eu no volh esser senher de Friza, 
qu'auzis tot jorn lo glat dels enoios, 
ans volh estar entrels Lombartz joios, 
pres de mi dons qu'es gaia blanc' e liza. 
E pos meus es Monferratz e Milas, 
a mon dan get Alamans e Ties,
en breu d' ora tornara per sas mas 
lo regisme de Palerm e de Friza,
car lo conquis la sua rezemsos. 
de mi dic ben, si pel marques no fos, 
no pretz cinc marcs una rota camiza. 
Era m' alberc Deus e sans Julias 
e la doussa terra de Canaves, 
qu'en Proensa no tornarai eu ges, 
pos sai m' acolh Lameiras e Milas. 
car, s' aver posc cela qu' ai tant enquiza, 
de la s' estei lo valens rei n' Anfos, 
qu' eu farai sai mos vers ni mas chansos, 
per la gensor qu'anc fos d' amor enquiza.
E pos Milas es autz e sobeiras, 
ben volgra patz de lor e dels Paves, 
que s'estes Lombardi' en defes
de crois ribautz e de mals escaras.
Lombartz, membreus cum Polha fo conquiza, 
de las domnas e dels valens baros,
cum los meiron en poder de garsos;
e de vos lai faran de pejor guiza.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 64): 
Peire Vidals si fo de Toloza, filz d'un pelissier. e cantava mielhs d'ome del mon, e fo bos trobaire; e fo dels plus fols homes que mai fossen, qu'el crezia que tot fos vers so que a lui plazia ni qu'el volia. e plus leu li avenia trobars que a nulh home del mon, e fo aquel que pus rics sons fetz e majors folias d'armas e d'amors. e dis grans mals d'autrui; e fo vers que us cavaliers de San Gili li fetz talhar la lengua, per so qu'el dava ad entendre qu'el era drutz de sa molher; e n'Uc del Bautz sil fetz garir e metgar. e cant el fo garitz, el s'en anet outra mar, e de lai menet una grega queil fon donada per moiller en Cipri. eil fo donat a entendre qu'ela era netsa de l'emperador de Constantinople, e qu'el per lieis devia aver l'emperi per razon. don el mes tot can poc guazanhar a far navili, qu'el crezia anar conquistar l'emperi; e portava armas emperials es fazia apelar emperaire e sa molher emperairitz. et entendia en totas las bonas donas que vezia, e totas las pregava d'amor; e totas li dizian de far e dir so qu'el volgues. don el se crezia drutz de totas, e que cascuna moris per el; e totas l'enganavan. e totas vetz menava rics destriers e portava ricas armas, e cadieira e campolieit emperial; e crezia esser lo melher cavaliers del mon per armas el plus amatz de domnas.

viernes, 13 de octubre de 2023

IX, Belh senher dieus, quo pot esser sufritz

IX.


Belh senher dieus, quo pot esser sufritz

Tan estranh dols cum es del jov' enfan,

Del fill del rey de Castella prezan,

Don anc nulhs homs jorn no s parti marritz,

Ni ses cosselh ni dezacosselhatz;

Qu' en lui era tot lo pretz restauratz

Del rey Artus qu' om sol dir e retraire,

On trobavan cosselh tug bezonhos;

Ar es mortz selh que degr' esser guizaire,

Lo mielhs del mon, de totz los joves bos.


Anc filhs de rey no fon vistz ni auzitz

Qu' en tan ric loc fos vengutz per semblan,

Don man dolen n' iran tos temps ploran,

Quar plus es grans, quan degra esser fenitz,

Lo dols de luy, que quant es comensatz;

Quar elh era en tan ric loc pauzatz,

Qu' anc non nasquet tan desastrucs de maire

Que lai non fos astrucx totas sazos;

Don paradis puesc dir, al mieu veiaire,

Qu' es aital cortz que no y a sofraytos.


Ben degra esser Ferran capdels e guitz,

S' a dieus plagues que est mon ames tan

Lo belh e 'l bo a tot fag benestan,

Lo larc e 'l franc, lo valen e 'l grazitz,

Don cuiavon qu' en elh fos esmendatz

Lo jove reys, e 'N Richartz lo prezatz,

E 'l coms Jaufres, tug li trey valen fraire

Cui semblava de cors e de faissos

E de ric cor, e de totz bes lo paire,

Qu' er es dolens de proeza e de dos.


Anc joves reys no fon natz ni noyritz,

Del flum Jordan tro al solelh colguan,

Don fos tal dol, pus neguero 'l jaguan;

Quar li Franses ne fan dol e grans critz,

E li Engles, tug silh d' ams los regnatz,

Li Alamans, totz lors ricx parentatz,

Senhor del mon, e 'l valen emperaire,

E Samsuenha, Espanha et Aragos,

Qu' *al mon non es crestias de lunh aire

Que sieus liges o dels parens no fos.


Mas elh era sobre totz elegitz

El melhor loc, si visques mais un an,

Servir a dieu de cor e de talan,

Fons de belhs dos, murs contra 'ls Arabitz,

Solelh de mars, abrils renovellatz,

Miralh del mon, ab cuy pretz es renhatz;

Qu' en dirai pus, que nulhs no sap retraire

Lo dampnatge que sest mon doloiros

A pres en luy; e dieus, vers perdonaire,

Perdon' a luy, pus venjatz s' es de nos.


Ai! quals dols es, quar elh es chastiaire

A tot lo mon, als valens et als pros!


Giraud de Calanson.