Mostrando entradas con la etiqueta grimace. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta grimace. Mostrar todas las entradas

jueves, 7 de mayo de 2026

Sanha, Saorra, Sap, Saphir, Saphier, Safir, Sarcasmos

Sanha, s. f., lat. sanna, grimace, moquerie.
Sanna, ut inquit Hieronimus, ab occipitio distorto, ore et labris contractis fit, anteriorum dentium ostentatione.
Nég. explétive. Fan vers, a fol entendedor,
Tal que non pretz una sanha.
Deudes de Prades: Belha m' es.
Ils font, pour fol auditeur, vers tel que je ne prise une grimace.
En IT. sanna ou zanna signifie grande dent.
(N. E. Alemán Zahn, Zähne : diente, dientes.)

Saorra, s. f., lat. saburra, gros sable, gravier, lest.
De peiras e de saorra… o de terra o d' autra saorra.
(chap. De pedres y de saorra... o de terra o datra saorra.) 
Cartulaire de Montpellier, fol. 47.
De pierres ou de gravier... ou de terre ou d'autre gravier.
CAT. ESP. (zahorra) Sorra. (chap. sahorra, sahorres; saorra, saorres; zahorra, zahorres : mescla de árits, ya triturats, artifissial, o no, natural.)

sahorra, sahorres; saorra, saorres; zahorra, zahorres : mescla de árits, ya triturats, artifissial, o no, natural.


Sap, s. m., lat. sapinus, sapin.
La perga de sauze sera
O de sap o de fust leuger.
Deudes de Prades, Auz. cass.
La perche de saule sera ou de sapin ou de bois léger.
Flairaz sap en gema e pi.
Bertrand de Born: Fuilheta vos.
Vous sentez sapin en résine et pin.
(chap. Sapí, sapins; en fransés es lo abeto, natros li diém sapí al pi piñoné. 
A Beseit ne ñabíe un de conegut a les Marrades de Garsía, pero ya se va secá.)

Saphir, Saphier, Safir, s. m., lat. saphyrus, saphir, sorte de pierre précieuse.
Saphir es peyra blavenca.
Saphir oriental.
(chap. Lo zafiro es una pedra blavenca o blavosa, de coló blau. Zafiro oriental.) 
Eluc. de las propr., fol. 191 et 192.
Saphir est pierre bleuâtre.
Saphir oriental.
Safirs dona grant ardimen. Brev. d'amor, fol. 39.
Le saphir donne grande hardiesse.
Saphiers... sembla a color de cel.
Trad. du lapidaire de Marbode.
Saphir... ressemble à couleur de ciel.
CAT. Safir. ESP. Zafir, zafiro. IT. Zaffiro. (chap. Zafiro, zafiros.)

2. Saphirenc, adj., saphiré, couleur de saphir.
Pavo... ha... pieytz saphirenc.
(chap. Lo pavo té lo pit de coló zafiro.)
Eluc. de las propr., fol. 148.
Le paon... a... poitrine saphirée.

Saphir, Saphier, Safir, s. m., lat. saphyrus, saphir, sorte de pierre précieuse.


Sarcasmos, s. m., lat. sarcasmus, sarcasme. 
Sarcasmos vol dire aytan coma malsdigz o vilania qu' om ditz ad alcuna persona per escarnimen. Leys d'amors, fol. 139.
Sarcasme veut dire autant comme médisance ou vilenie qu'on dit à aucune personne par moquerie.
(ESP.) PORT. IT. Sarcasmo. (chap. Sarcasmo, sarcasmos; adj. sarcástic, sarcástics o sarcastics, sarcástica, sarcástiques.)

Leopoldo Alas. Clarín. Chapurriau. Amazon.

lunes, 17 de junio de 2024

Methalensis - Metoa


Methalensis, s. f., lat. metalepsis, métalepse, figure de rhétorique.

*gr est dictio gradatim pergens ad id quod ostenditur, ut: Sed Pater Omnipotens speluncis abdidit atris; post aliquot mea regna videns mirabor aristas. Donat., De Tropis, col. 1776, ed. Putsch.

Methalensis, es cant hom procezish, per motz grazes e per motz meias, de la cauza preceden a la subseguen, so es de la cauza que es primieramen ad aquo que s'en sec. Leys d'amors, fol. 129.

Métalepse, c'est quand on procède, par mots gradués et par mots moyens, de la chose précédente à la subséquente, c'est-à-dire de la chose qui est premièrement à ce qui s'en suit.

CAT. ESP. Metalepsis. PORT. Metalepse.

Me agrade mes la servesa en lata. Hatuey; Metalh, s. m., lat. metallum, métal.


Metalh, s. m., lat. metallum, métal.

Aissi sui fis cum fis aurs a fineza 

Sobr' els autres metalhs.

J. Esteve de Beziers: Aissi cum. 

Ainsi je suis pur comme pur or a pureté sur les autres métaux. 

Coma fer que dompda totz los autres metals.

V. et Vert., fol. 66. 

Comme le fer qui dompte tous les autres métaux. 

CAT. Metall. ESP. PORT. Metal. IT. Metallo. (chap. Metal, metals.)

2. Metallin, adj., du lat. metallicus, métallique, minéral. 

De las aygas... alguna es... aluminoza, autra metallina.

Ayga metallina.

Eluc. de las propr., fol. 75. 

Des eaux... aucune est... alumineuse, autre minérale.

Eau minérale. 

ANC. ESP. Metalino (metálico). (chap. Metálic, metalics, metálica, metáliques.)


Methaplasmus, s. f., lat. metaplasmus, aphérèse, figure de grammaire. Metaplasmus graeca lingua, latine dicitur transformatio: qui fit in uno verbo propter metri necessitatem et licenciam poetarum.

Isidore, Origine., l. 34.

Fig. Sa mollier, Na Methaplasmus, sor de Na Dictio. 

Leys d'amors, fol. 120.

Sa femme, dame Aphérèse, soeur de dame Diction.


Methaphora, s. f., lat. metaphora, métaphore, figure de rhétorique. 

*gr est dictio translata a propria significatione ad non propriam. 

Sosipat. Charis., Instit. gramm., col. 243, ed. Putsch.

Methaphora... es en aysso, que las dictios son trasportadas de significat propri ad impropri. Leys d'amors, fol. 128.

La métaphore... est en ceci, que les mots sont transportés de signification propre à impropre.

CAT. ESP. (metáfora) Metafora. PORT. Metaphora, metafora.

IT. Metafora. (chap. Metáfora, metáfores.)

2. Metaforar, Methaforar, v., métaphoriser, rendre métaphorique.

Part. pas. Una cobla sera... metaforada.

O son... methaforadas.

Leys d'amors, fol. 26. 

Un couplet sera... métaphorisé. 

Ou elles sont... métaphorisées.

ESP. Metaforizar. (chap. Metaforisá : fé metáfores.)

3. Methaforicalmen, adv., métaphoriquement. 

Cant una dictios pot estar en locutio methaforicalmen.

Leys d'amors, fol. 142. 

Quand un mot peut être en locution métaphoriquement.

CAT. Metafóricament. ESP. IT. Metafóricamente. (chap. Metafóricamen.)


Methatezis, s. f., lat. metathesis, métathèse, figure de grammaire.

*gr est translatio litterarum in alienum locum, nulla tamen es dictione sublata, ut Evandre pro Evander, Thymbre pro Thymber.

Donat., De Schemat., col. 1773, l. 1, ed. Putsch. 

Methatezis, es transportamens de sillaba o de letra d'un loc en autre.

Leys d'amors, fol. 121. 

Métathèse, c'est transposition de syllabe ou de lettre d'un lieu en un autre.

CAT. ESP. (Metatésis) Metátesis. PORT. Metathese. (chap. Metátessis.)

2. Methatezir, v., métathéser, subir ou faire subir la métathèse. 

Part. pas. Que una letra o una sillaba sia translatada d'un loc en autre, adonx aytal mot son apelat methatezit. Leys d'amors, fol. 68.

Qu'une lettre ou une syllabe soit transportée d'un lieu en autre, alors de tels mots sont appelés métathésés.


Methonomia, s. f., lat. metonymia, métonymie, figure de rhétorique.

Metonymia est transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis, etc. Isidor., Orig., I, 36.

Alcunas dictios grecas o quays grecas... coma... methonomia.

Methonomia es transnominatios, o transformatios d'una significacio ad autra. Leys d'amors, fol. 13 et 130.

Aucuns mots grecs ou quasi grecs..., comme... métonymie.

Métonymie, c'est la transnomination ou la transformation d'une signification à autre. 

CAT. ESP. (chap.) Metonimia. PORT. Metonymia.


Metoa, s. f., grimace, moue.

L'autre parlet e non saup que, 

L'autre fes metoas dese.

P. Cardinal: Una cieutat.

L'autre parla et ne sut de quoi, l'autre fit des grimaces sans cesse. 

ESP. Mueca. (chap. Momos.)

ESP. Mueca. (chap. Momos.)