Mostrando entradas con la etiqueta Nestrine. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Nestrine. Mostrar todas las entradas

viernes, 16 de octubre de 2026

Savaric de Mauleon. Gaucelm, tres jocs enamoratz

Savaric.

Savaric de Mauleon



2701, 7225.

Savaric de Mauleon si fo un rics baros de Peitieu, fils d'Enrics de Malleon. Seigner fo de Malleon e de Talarnom, e de Fontenai, e de Castelaillon, e de Boet, et de Benaon, e de saint Miquel en l'ertz, et de la isla de Riers, et de l'isola de Niues, e de Nestrine, e d'Engollius, e d'autres mainz bons locs. Bels cavaliers fo e cortes et enseingnatz, e larc sobre totz los larcx. Plus li plac dons e dompneis, et amor e torneiament, que ad home del mon, et de chanz et de solatz, e trobars et cortz e messios. Plus fo fin amics de domnas et d'amadors que nuills autres cavalliers, e plus envejos de vezer bons homes e de far li plazer. E fo lo meiller guerrer que anc fos él mon. Tal vez ne fo aventuros, e tal vez ne trobet dan: 
e totas las guerras qu'el ac foron con lo rei de Fransa e con la soa gen. 
E dels sieus bons faich se poiria far un gran libre, qui lo volgues escrire, d'aquellui que ac plus en si d'umelitat et de merce e de franquessa, et que mais fez de bons faich d'ome qu'ieu anc vis ni auzis, et plus n'avia voluntat de far.
En Savaric de Mal leo fo vengutz à Benaujatz per vezer la vescomtessa na dona Guillerma, et el entendia en ela; e tray ab lui'n Elias Rudels, senher de Bragairac, e Jaufre Rudelh de Blaya. Totz tres la pregavo d'amor; et enans c'aysso fos el' avia cascun tengut per son cavayer, e l'un non o sabia de l'autre. Tug tres foron asetatz pres d'ela, l'un d'una part, l'autre d'autra, lo ters denan ela. Cascus d'els la esgardava amorozamen; et ela, com la plus ardida dona c'om anc vis, comenset ad esgardar en Jaufre Rudelh de Blaya amorozamen, car el sezia denan; et à'n Elias Rudelh de Bragairac pres la man, et estreis la fort amorozamen; e de mossenh en Savaric causiget lo pe rizen e sospiran. Negus no conoc lo plazer l'un de l'autre entro qu'en foron partitz, qu'en Jaufre Rudelh o dis à'n Savaric com la dona l'avia esgardat; e'n Elias dis lo del ma. 
En Savaric, cant auzis que à cascus avia fag aital plazer, fon dolens; e de so que fon ad el fag non parlet, mas apelet Gaucelm Fayzit e'n Ugo de la Bacalayria, e si lur dis en una cobla al cal avia fag may de plazer ni d'amor. E la cobla del deman comessa (comensa): 
Gaucelm, tres joc enamorat.
Beus dic d'en Savaric que be fon sel qu'era razitz de tota la cortezia del mon; et en totz bos fatz c'om puesca pessar de bon home el fon maystre de totz. Et avia amada et onrada lonc una dona gentil de Gascuenha, madona Guillerma de Benaujatz, molher que fo d'en P. de Gavaret, qu'era vescoms de Beraumes e senher de San Macari e de Lengo; e puesc dire per ver que anc tans de bos fatz no fezes hom per dona. 
Mot longamen lo paget esta dona ab sas folas promessas et ab bels mandamens, et joyas donan. E mantas vez fes lo venir de Peitieus en Gascuenha per mar e per terra; e cant era vengutz gen lo sabia enganar ab falsas razos, que no l fazia plazer d'amor. Et el era'n tan enamoratz que no conoysia l'engan: mas sos amics d'el li deron ad entendre l'engan. E mostreron li una dona de Gascuenha, qu'era de Manchac e molher d'en Guiraut de Manchac, joves e bela et avinens, e deziroza de pretz et de vezer en Savaric per lo be qu'en auzia dire. En Savaric can vi la dona azautet li mot à meravilhas et preget la d'amor. E la dona, per la gran valor que vi en el, retenc lo per son cavayer, e det li jorn qu'el vengues à leys per penre so que demandava. Et el parti s'en mot alegres, e pres comiat e tornet s'en à Peytieus.
E no tarzet gayre que madona na Guillerma Benauja saupet lo fag, e com l'avia dat jorn de venir ad ela per far son plazer.
Adonc fon mot giloza e trista car non l'ac retengut; et fes far sas letras e sos mans e salutz aitan caramen co saup ni poc, e mandet à'n Savaric que al jorn que l'avia dat la comtessa de Manchac, que vengues ad ela à furt à Benaujas per aver d'ela tot son plazer. E sapias per ver que ieu Uc de San Circ, que ay escrichas estas razos, fuy lo messatge que lai aniey e l portey totz los mans e'ls escritz. Et en la sua cort si era lo prebost de Limotges, qu'era valens hom et ensenhatz, e bos trobaires. 
En Savaric, per far à lui honor, li mostret tot lo fag e so que cascuna l'avia dig e promes. En Savaric dis al prebost que li'n demandes en chantan, e que li'n partis tenso, à la cal d'estas doas devia anar al jorn que li avian donat. E'l prebost comes lo, e di:
En Savaric ieu vos deman
Que m diatz en chantan.

3794, 7225-6, C, M.

Gaucelm, tres jocs enamoratz
Partisc à vos et à'n Ugo;
E quascus prendatz lo plus bo
E laissatz mi lo queus volhatz:
Q'una domn'a tres pregadors,
E destrenh la tan lor amors,
Que quan tug trei li son denan
A quascun fai d'amor semblan.
L'un esguard' amorozamen,
L'autr' estrenh la man doussamen,
Al terz caussiga'l pe rizen:
Digatz al qual, pois aissi es,
Fai major amor de totz tres.

Senher Savaric, ben sapchatz
Que l'amic recep plus gen do
Qu'es francamen, ses cor felo,
Dels bels olhs plazens esguardatz:
Del cor mou aquela doussors,
Per qu'es cent tans majer honors.
E de la man tener dic tan
Que no li ten ni pro ni dan;
Qu'aital plazer comunalmen
Fai domna per aculhimen.
E del caussigar non enten
Que la domn' amor li fezes,
Ni deu per amor esser pres.

Gaucelm dizetz so que vos platz,
For que no mantenetz razo,
Qu'en l'esguard no conosc nul pro 
A l'amic que vos razonatz;
Et es nescies e folors,
Qu'olh esguardon lui et alhors 
E nul autre poder non an.
Mas quan la man blanca ses gan
Estrenh son amic doussamen, 
L'amors mou del cor e deissen.
En Savarics, quar part tan gen,
Mantenga'l caussigar cortes 
Del pe, qu'ieu no'l mantenrai ges.

N Ugo, pos lo meils me laissatz
Mantenrai leu ses dir de no.
Donc dis que'l caussigar que fo
Fatz del pe es fin'amistatz
Celada de lauzenjadors;
E par be, pos aital secors
Pres l'amic rizen jauzian,
Que l'amors fos ses tot engan.
E qui'l tener de la man pren
Per major amor fai non-sen.
E d'en Gaucelm no m'es parven
Que l'esguard per melhor prezes,
Si tan ni quan d'amor saubes.

Senher, vos que l'esguard blasmatz
Dels olhs e lor plazen faisso,
No sabetz que messatgier so
Del cor que los a enviatz;
Que l'olh descobr' als amadors
So que reten él cor paors:
Don totz los plazers d'amor fan.
E mantas vetz rizen gaban
Caussiga'l pe à manta gen
Domna, ses autr'entendemen.
En Ugo mante fallimen,
Que'l tener de ma non es res
Ni no cre que d'amor mogues.

Gaucelm encontr'amor parlatz
Vos e'l senher de Malleo,
E pareis ben à la tenso:
Que'ls olhs, que vos aves triatz
E que rasonatz per melhors,
An traït mans entendedors.
E de la domn' ab cor truan,
Si m caussigava' l pe un an,
Non auria mon cor jauzen.
E del man dic senes conten
Que l'estrenhers val per un cen:
Quar ja si al cor no plagues
Amors noi agra'l man trames.

Gaucelm vencutz es del conten
Vos e 'n Ugo certanamen:
E volh qu'en fassa jutjamen
Mos Gardacors, que m'a conques,
Na Maria on bos pretz es.

Senher, vencutz no soi nien,
Et al jutjar er be parven:
Per que volh quei si'eissamen
Na Guillerma de Benagues
Ab sos ditz amoros cortes.

Gaucelm, tant ai razo valen
Qu'amdos vos fors' e mi defen:
E sai n'un' ab gai cors plazen
En qui'l jutjamen fora mes;
Mas pro vei qu'en i a de tres.