Mostrando entradas con la etiqueta muller. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta muller. Mostrar todas las entradas

martes, 5 de octubre de 2021

Glosario, Ramon Lull, M.

M.

OBRAS RIMADAS DE  RAMON LULL,  ESCRITAS EN IDIOMA CATALAN-PROVENZAL, PUBLICADAS POR PRIMERA VEZ CON UN ARTÍCULO BIOGRÁFICO, ILUSTRACIONES Y VARIANTES, Y SEGUIDAS DE UN GLOSARIO DE VOCES ANTICUADAS POR GERÓNIMO ROSSELLÓ.  PALMA.  IMPRENTA DE PEDRO JOSÉ GELABERT. AÑO 1859.

MA. pron. Mi. (la meua, la meva; ma mayre, ma mare, man germana)

MAB. sust. c. Desconocemos la significación de esta palabra que no hemos visto usada hasta aquí por otro autor alguno lemosín. Quizás Lulio obligado de la rima varió la letra última consonante de la palabra, y dijo MAB, por MAS, que como sustantivo significa casa, habitación. Esto empero no pasa de una conjetura muy aventurada.

MAESTRE. sust. c. Maestro. (Se usa mucho en las órdenes militares, Temple, Hospital, Calatrava, Montesa - Montessa, el gran maestre)

MAFUMET, sust. p. Mahoma. (Mohammad, etc)

MAGNIFICAR. - v. modo inf. Magnificar, ensalzar.

MAGNIFICARVOS. V. Magnificaros, ensalzaros.

MAITÍ. sust. c. Mañana. (matí; maitines)

MAJORITAT. sust. c. Mayoría. (majoria)

M' AJUT. Me ayude.

MAL, sust. c. Mal, malo, perverso. - El mal: el malo. - Li mal: los malos.

MAL. adj. Malo.

MALAMENT. adv. Malamente, con maldad.

MALANANÇA. sust. c. Malandanza.

MAL APRES. adj. Incivil, salvaje, descortés, de mal proceder, de mal trato.

MALAUT, MALAUTA. sust. c. Enfermo, enferma. (malalt, malalta; dolén, dolenta : dolens)

MALAUTIA. sust. c. Enfermedad. (malaltia)

MALAVIRATS. adj. pl. Malaventurados, desventurados.

M‘ ALBIR. Me parece.

MALDIR. v. modo. inf. Maldecir. (maleir; mal dir)

MALDIT. part. pas. de "maldir". Maldecido, maldito. (maleit)

MALEA. sust. c. Maldad, mal.

MALEFICAR. v. modo inf. Dañar, perjudicar, causar daño.

MALEFICIS. sust. c. pl. daños, perjuicios,

MALENANTS. sust. c. pl. Malandantes.

MALENCOLIA, sust. c. Melancolía.

MALENSENYAT. part. pas. de "malensenyar". Mal enseñado, mal aconsejado, ignorante.

MALHAYA! int. Malhaya!

MALIGNE. adj. Maligno.

MALORCHA. sust. p. Mallorca.

MALORQUES. V. MALORCHA.

MALS. sust. c. pl. Males. - Como adj. malos.

MALVAT. adj. Malvado. (malvats : malvados)

MALVESTAT. sust. c. Maldad, ruindad, malignidad, malicia.

MALVOLENT. adj. Malévolo.

MALVOLGUT. part. pas. de "malvoler". Malquistado, malquisto, desamado, aborrecido.

MAN. adv. Muy, mucho.

MAN. v. Mande.

MANAMENTS. sust. c. pl. Mandamientos.

MANDAMENT. sust. c. Mandamiento, precepto, mandato, orden.

MANDATS. v. Mandáis, mandad; ordenáis, ordenad.

MANEJIAR. v. modo inf. Manejar.

MANES. sust. c. Manos. (mans)

MANES. adv. Prontamente, enseguida, sin detenerse.

MANIFESTAMEN. V. MANIFESTAMENT.

MANIFESTAMENT. adv. Manifiestamente.

MANT. adv. Mucho, tanto, harto.

MANTE. adv. Mucha, tanta.

MANTÉ. v. Mantiene. - Úsase como recíproco. (se manté, es manté)

MANTEL. sust. c. Manto. (mantell; mantellina)

MANTELL. V. MANTEL.

MANTENER. V. modo inf. Mantener, conservar, defender.

MANTES. adv. Muchas, tantas.

MANTENIMENT. sust. c. Mantenimiento, conservación.

MANTINENT. adv. Ahora, al presente, hoy, hoy en día, desde luego. (maintenant fr.)

MANTS. V. MANTZ.

MANTZ. adv. Muchos, tantos.

M' APORT. Me traiga.

MARAVELA. sust. Maravilla.

MARAVELOSA, adj. term. fem. Maravillosa.

MARAVELL. v. Maravillo. Úsase como recíproco. - Me maravell: me maravillo.

MARAVELLAR. v. modo inf. Maravillar, - Úsase como recíproco.

MARAVELLÁS. v. Maravillose. (se maravilló : extrañó : sorprendió)

MARAVELLAT. part. pas. de "maravellar”. Maravillado.

MARAVEYL. v. Maravillo.

MARAVEYLA. sust. c. Maravilla.

MARAVEYLAM. V. Maravillamos.

MARAVEYLOSA. V. MARAVELOSA.

MARQUES. sust. c. Marqués. - Usado como plural: marqueses. (plural marquesos)

MARRIMENT. sust. c. Tristeza, aflicción, pena.

MARRIT. part. pas. de "marrir". Entristecido, afligido.

MARTÍR. sust. c. Martirio. (martiri)

MARTURIAR. V. modo inf. Martirizar.

MARTURIAT. part. pas. de “marturiar”. Martirizado.

MAS. adv. Mas (pero, empero).

MASSACRÁ. v. modo inf. Matar. (masacrar)

MASSACRANT. v. gerundio de "massacrar". Matando. (masacrando)

MASSACRARETZ, v. Mataréis. (masacraréis)

MASTER. sust. c. Menester. (mester)

MATEXES. pron. Mismas. (mateixes; mateixa, mateix, mateixos)

MATEIXA. pron. Misma.

MATEIXES. pron. Mismas.

MATERNITAT, sust. c. Maternidad.

M‘ AUGEN. Me oyen.

MAUR. V. MAURE.

MAURE. sust. c. Moro. Li maure: los moros.

MAY. adv. Nunca y alguna vez más (mays).

M‘ AY. Me he, me tengo. (m‘ hay minjat mich conill pera amorsá)

MAYLORCA. V. MALORCHA.

MAYLORCHA. v. MALORCHA.

MAYLORCHES. v. MALORCHA.

MAYLL, sust. c. Palabra cuya significación ignoramos. Quizás esté adulterada en el códice. (Donar de mayll lo phloch que fóu digut; mall : mazo : mallo : martell : martillo)

MAYNADA. sust. c. Manada, cohorte, mesnada, tropa, compañía, sociedad, familia.

MAYNS. sust. c. pl. Manos. (mans)

MAYOR. adj. Mayor. (major)

MAYRE. sust. c. Madre. (mare; mara)

MAYS. adv. Nunca, más.

MAYSÓ, sust. c. Casa, mansión, morada. (maison)

MAYTINAS. sust. c. pl. Maytines. (maitines; questa mattina mi sono alzato ...)

ME. pron. Mí.

MEDECINA. sust. c. Medicina.

MEI (mey). pron. Mis. - Mey uyl: mis ojos. (los meus ulls; els meus ulls)

MELLORIA. sust. c. Mejoría.

MEMBR. v. Recuerdo.

MEMBRAMEN, sust. c. Recuerdo.

MÉMBRAN. V. MEMBRANT.

MEMBRANÇA. sust. c. Recuerdo, memoria.

MEMBRANOS. v. Recuérdanos.
MEMBRANT., v. gerundio de “membrar”. Recordando.
MEMBRAR. v. modo inf. Recordar, memorar. (rememorar)

MEMBRAT, MEMBRADA. part. pas. de "membrar”. Recordado, recordada; memorado, memorada.

MEMBRATS. v. Recordáis, recordad.

MEMBRE. v. Recuerdo, memoro (rememoro); recuerda, memora (rememora).

MEMBR' EL. Recuerda el.

MEMBRES. V. Acuerdas, acuerdes; recuerdas, recuerdes; memoras, memores.

MEMBRET. v. Recordó y otras veces acuérdate.

MEMBREUS. v. Acordaos.

ME ‘N. Me (de ello). - Me 'n peneda: me arrepienta de ello.

MENAÇ. v. Amenazo.

MENAÇAS. sust. c. pl. Amenazas.

MENAÇES. V. MENAÇAS.

MENAR. v. modo inf. Llevar, llevar a cabo, conducir, gestionar, dirigir.

MENARET. sust. c. Minarete.
MENÁS. v. Llevase, condujese.

MENASSÁ. v. Amenazó.

MENAT. part. pas. de “menar”. Conducido, llevado.

MENATS. v. Lleváis, conducís.

MENDICH. sust. c. Mendigo.

MENE. v. Conduce, lleva. - Mene ‘l: le conduce, le lleva.

MENEM. v. Llévame, condúceme.

MENORITAT. sust. c. Minoridad, minoría.

MENÓS. v. MENORS.

MENORS. adj. Menores, orden de menores.

MENTÓ. sust. c. Barba. (mentón, barbilla)

MENTRE. adv. Mientras, entretanto.

MENYS, adv. Menos.

MENYSPREAR. v. modo inf. Menospreciar.

MENYSPRESSAR. V. MENYSPREAR.

MERCE, sust. c. Gracia, merced.

MERMAT. part. pas. de "mermar". Disminuido, mermado,

MERITAR. v. modo inf. Merecer.

MES. adv. Mas. (pero, empero)
MES. pron. Mis. (mes cosas, mes coses, mes germanes; les meues, les meves)

MES. part. pas. de "metrer". Puesto, metido, colocado. - Alguna vez significa metió, puso.

MES. Alguna vez equivale a me es. (como la siguiente)
M‘ ES. Me es.

MESCLAMENT. sust. c. Mezcla, el acto de mezclar o mezclarse las cosas.

MESCLAR. v. modo inf. Mezclar.

MESCLAT. part. pas. de "mesclar". Mezclado, confundido.

MESQUÍ, MESQUINA. adj. Mezquino, mezquina.

MESQUITA. sust. c. Mezquita.

MESSIÓS. sust. c. pl. Expensas, gastos, costas. - Ab mies messiós: a mis costas, a mis expensas.

MESTER. adv. Menester, necesario.

MESURA. sust. c. Medida.

MESURA. v. Mide.

MESURADANENT. adv. Mesuradamente.

MESURAR. v. modo inf. Medir.

MET. v. Mete, coloca, pone.

META. V. Meta, coloque, ponga.

METAL. v. Métalo, póngalo. (pronunciado métal, meta ‘l)

METAM. v. Pusimos, metimos.

METAS. v. Póngase.

METEN. v. Meten, ponen, colocan.

METETS. v. Ponéis, metéis, colocáis

METEX. pron. Mismo. - Per sí metex: por sí mismo. (mateix)

METIA. V. ponía, metía, colocaba, introducía.

METRA. v. modo inf. Poner, meter, colocar. (Marieta, déixamela metra per darrera.)

METRA. V. Metiera, pusiera, colocara.

METRÁ. v. Meterá, colocará, pondrá. - Metrá ‘l: le pondrá. - Metrá ‘t: te pondrá. (Marieta, aquesta nit el teu marit te metrá o ficará mirant cap a Conca)

METRE. V. METRA.

METRE ‘L. Meter el, colocar el, poner el.

METREM. v. Meteremos, pondremos, colocaremos.

METRETS. v. Pondréis, meteréis, colocaréis.

METS. v. Metes, pones, colocas.

MET TE. Te mete, te pone, te coloca.

METVOS. Os pone, os mete, os coloca.

METZ. V. METS.

MEYLÓ. V. MEYLOR.

MEYLOR. adj. Mejor.

MEYLLOR. V. MEYLOR.

MEYNS. adv. Menos. (menys)

MEYNSPREAR. V. MENYSPREAR.

MEYNSPREAT. part. pas. de "meynsprear”. Menospreciado. (menyspreat, preuat, preu)

MEYTAT. sust. c. Mitad. (mitat)

MEYTADAT. part. pas. de “meytadar”. Partir por mitad, repartir por mitad.

M‘ HA. Me ha.

M‘ HAN. Me han.

M‘ HAS. Me has.

M‘ HO. Me lo.

MI. pron. Mi, me y a veces yo. - Ab mi: conmigo. - No res mí faça: nada haga yo.

MICHAEL, sust. p. Miguel. (Miquel, Michele, Michelle, Michaelis, Miquelet, etc)

MIES. pron. Mis, mías. (míes)

MIG. adv. Medio. - En mig: en medio.

MIJÁ. adj. Mediano. (mitjà)

MIJA. adv. Media.

MI ‘L. Mi el.

MILA. sust. c. Milla.

MILIA. Miles o millares. - Mil milia mons crear: crear mil millares de mundos.
MILS. adj. y adv. Mejor.

MI ‘LS. Mi les. - Qui per mí 'ls es vengut: que por mí les ha venido.

MILLORIA. V. MELLORÍA.

MILLS. V. MILS.

MINISTRADOR. sust. c. El que ministra o administra. (ministro; ministre; administrador)

MINISTRAR. v. modo inf. Ministrar. (administrar)

MINORITAT. V. MENORITAT.

MINTEN. V. MINTENT.

MINTENT. v. gerundio de "mentir”. Mintiendo.

MINTENT. adj. Mentiroso, el que miente. (mentidermentirós; mentides o mentires)

MINVA. v. Disminuye, merma, mengua. (minvar; menguar; de minus, minuar)

MINVA. sust. c. Disminución. (mengua)

MINVAMENT, sust. c. Disminución, merma.

MINVAT. part. pas. de "minvar”. Disminuido, mermado, menguado.

MIRMAMENT. sust. c. Disminución.

MIRVAR. v. modo inf. Diminuir, mermar, menguar.

MIRVAT. part. pas. de "mirvar". Disminuido, mermado.

MISAGES. sust. c. pl. Mensajeros. (missatgers; sonará misagés)

MISATJE. sust. c. Mensajero. (missatger; sonará misatjé en estos textos)

MISERICORDIANT. adj. Misericordioso.

MISSATGER. sust. c. Mensajero, enviado.

MISSIONS. sust. c. pl. misiones, embajadas.

MIST. adj. Mixto (misto), mezclado.

MIT. v. Mete, pone, coloca y alguna vez pon.

MITJA. V. MIJÁ.

MITJANS. adj. pl. Medianos.

MÍUS. A mí mismo os. - Mius present: os presento a mí mismo.

MOCH. v. Movió y alguna vez vino.

MOGUT. part. pas. de "mover". Movido.

MOLTIPLICAR. v. modo inf. Multiplicar, aumentar considerablemente.

MON. pron. Mi. - Mon parer: mi parecer. (lo meu, el meu)

MONASTIR. sust. c. Monasterio.

MONEDAT. adj. Hecho moneda. - Aur monedat: oro amonedado.

MONGE. sust. c. Monje. - Li monge: los monjes.

MONIMENT. sust. c. Monumento, sepulcro. - Sanct moniment: santo sepulcro.

MONT. sust. c. Monte y alguna vez mundo. (tout le monde rit de Puigdemont)

MONTANYAS. sust. c. pl. Montañas.

MONTIPLICADURA. sust. c. Aumento considerable, multiplicación.

MONTIPLICAL. Multiplica el.

MONTIPLICA ‘L. Auméntale, multiplícale.

MONTIPLICAMENT. sust. c. El acto (de) multiplicar o de aumentar.

MONTIPLICAR. v. modo inf. Aumentar considerablemente, multiplicar.

MONTIPLICAT, MONTIPLICADA. part. pas. de "montiplicar”. Aumentado, aumentada, considerablemente, multiplicado, multiplicada.

MONTIPLICATS. v. Multiplicad, multiplicáis.
MONTIPLICH. v. Aumente mucho, multiplique.

MOR. v. Muere.

MORALITAT, sust. c. Moralidad. Moralitats: ciencia moral.

MORAY. v. Moriré. (sonará moré, morré en otras partes)

MORDEN. v. Muerden. (mosseguen)

MORIENTS. sust. c. Muertos, los que mueren.

MORÍ ‘L. Murió el.

MORIMENT, sust. c. Muerte, el acto de morir.

MORIRENNI. Murieron allí. (e morirenni d' altres bé trò a LXXX...)

MORRÁ. V. Morirá.

MORRÁN. v. Morirán.

MORRÉ. V. Moriré.

MORRIA. V. Moría, moriría.

MORRIU, sust. c. Palabra para nosotros desconocida. - Véase la nota 57 de la pág. 699.

MORS. sust. c. pl. Muertos.

MORT. sust. c. Muerto. - Li mort: los muertos.

MORTALITAT. sust. c. Mortalidad.

MORTS. sust. c. Muertos, y a veces muerte. (muerte : mors)

MOS. pron. Mis. (mos : mons pares; mons tíos)

MOSTRADA. part. pas. de "mostrar”. Demostrada, mostrada, enseñada.

MOSTRALI. Enséñale.

MOSTRÁN. v. gerundio de “mostrar". Mostrando, demostrando, enseñando.

MOSTRARAY. v. Mostraré, enseñaré, demostraré.

MOSTRARETS. v. Mostraréis, demostraréis, enseñaréis.

MOSTRAT. part. pas. de “mostrar". Demostrado, enseñado. (amostrar)

MOSTRA ‘T. Te muestra.

MOSTRATS. v. Mostráis, mostrad; demostráis, demostrad.

MOSTRE. v. Muestre, enseñe, demuestre.

MOSTR‘ EL. Muestro el, demuestro el.
MOSTRON. v. Muestran, demuestran,

MOU. sust. c. Modo.

MOU. v. Mueve, excita, induce.
MOUA. v. Mueva, induzca, excite. (moga)

MOULI. v. Muévele.

MOURAT. Te moverá, te inducirá, te excitará. (mourá ‘t)

MOURE. V. MOVER.

MOUS. v. Mueves.

MOVA. V. MOUA.

MOVEDOR. sust. c. El que mueve.

MOVENT. part. a. De "mover”. El que se mueve. - Usado como sustantivo: agitación, movimiento.

MOVER. v. modo inf. Mover, agitar, retirar, quitar (remover), excitar, venir.

MOVETS. v. movéis.

MUDAMENT. sust. c. Mutación, cambio, variación.

MUDATS. v. Mudad, mudáis.

MUL. v. Baño, mojo. (mull; mullar)

MULER. V. MULLER.

MULTIPLICAMENT. sust. c. El acto de multiplicar, multiplicación.

MULLER. sust. c. Mujer, consorte.

MUNDAR. v. modo inf. Lavar, limpiar. (el contrario de mundicia : inmundicia)

MUNDAT. part. pas. de “mundar”. Lavado, limpiado. (limpio)

MUNDATS. v. Laváis, limpiáis.

MUNDEN. v. Laven, limpien.

MUNTANYA. sust. c. Montaña.

MUR, sust. c. Muro, muralla.

MURRIA. V. Moriría.

MUTAYRE. adj. Variable.

MUYR. v. Muero.
MUYRA. v. Muera.

MUYT, MUYTA. adj. y adv. Mucho, mucha. (aragonés muyto, muito; portugués muito)

MUYTZ. Muchos.

//

Núm. 18. 

Reg.n°1377, fól. 44. 2 may. 1340.

Al muy noble et muy honrado don Alfonso por la gracia de Dios rey de Castiella de Leon de Toledo de Gallicia de Sevilla de Cordova de Jahen del Algarbe de Murcia et senyor de Molina don Pedro por esa misma gracia rey de Aragon etc. salut como a rey que muyto amamos et muyto preciamos et pora quien querriamos que diese Dios tanta vida con honra et con salut como pora nos mismo. Rey fazemosvos saber que oydas las nuevas que nos dixeron de la perdicion de las naves et de las galeas vuestras et nuestras en la batalla que lotro dia ovieron con la flota del rey de Marruechos enamigo de Dios et de vos maguera fuessen de turbacion et que semblant caso de nuestros tiempos no ha acaecido pero entendiendo con la ayuda de Dios faser tal esfuerso con nuestras gentes que lo que en el dito facto ahora se ha acaecido se enmiendara muy bien a servicio de Dios et honra de nosotros et de tota la christiandat et que podria ser que Dios por meter mas esto a corazon a nos et a los nuestros vassallos et de facer tener mas fuertment execucion haya dado lugar o este caso no somos ende poco ni muyto torbados. Porque rey vos ende significamos nuestra entencion e encara Dios queriendo vos entendemos embiar nuestro mandadero sobresto informado claramiente de nuestra intencion el qual adura a nos de part vuestra lo que vos entendieredes a fazer en los ditos aferesDada en Çaragoça a dos dias de mayo en el anno de nuestro Senyor mil trezientos quaranta.
- R. Sicardi mandato regis facto per comitem Terrenove consiliarium.

domingo, 7 de marzo de 2021

Miguel Ángel Rodríguez Torres, finado en Beade, o 25 de Febreiro do 2021.

Miguel Ángel Rodríguez Torres.
Finado en Beade, o 25 de Febreiro do 2021.
D.E.P.
Pescador incansable, toda a vida pelexou, ben contra o cancro, ben polos seus dereitos ou os de outros.
Familia e amigos nunca poderemos agradecerlle todo o que nos ensinou. Se nunca che mandou a tomar polo cú è que non che quería.
O mundo o vai votar en falta pero especialmente a túa familia muller e o paquete do teu fillo.
Nunca te esquenceremos. Querémoste.


cancro: cranc, cranch, cangrejo y cáncer. "...caixa en aquell sta recondit molts miracles com es illuminar sechs (cecs; ciegos; cèlios; siegos, segos) contrets geperuts e mancos fer adrets muts e sors (sordos; sords) a natura fer parlar e oyr itropichs e paralitichs guarir e de mal de cranch (cáncer; cranc; cangrejo) e de polipus e de porcellanes..."

miércoles, 5 de junio de 2019

Rey Martín, carta, camarero de la reina María de Luna

IX. 30 de desembre.

Carta del rey al camarero de la reina, demanánli lo llit (lit) de vellut, y la tunicella en la que se habíe consagrat reina la seua dona.

Martín el Humano, rey, Aragón
Martín lo humano al retaule de San Severo.
 
IX.

Legajo de cartas reales, n.° 107. 30 de diciembre de 1407.

Al feel nostre en Marçal de la cambra de nostra muller la reina. - Lo Rey. - En Marçal. Per lo cas inopinat que ses subseguit de la mort de nostra muller la reina qui Deus haja es asi necesaria la tunicella ab que la dita Reina se consagra et lo lit seu de vellut tanat: perque volem eus manam que de continent vista la present nos trametats la tunicella et lit dessus dits: e si es cas que eren en poder dels consellers daqui de Barchinona hajatslos de continent a vostra ma et enviatsnoslos de continent com los hajam necessaris pera la sepultura de la dita reina. Perque non haja falla en res quens ho trametats de continent. Dada en Valense sots nostre segell secret a XXX dies de decembre del any mil CCCCVII. - Sperendeo (l). / Sperans-in-Deo/


Tomo I texto IX (colección documentos inéditos de la Corona de Aragón de Próspero de Bofarull)

Tomo I, texto IX, lit vellut + fallecimiento de doña María de Aragón

IX. 30 de diciembre.

Carta del rey al camarero de la reina, pidiéndole la cama de terciopelo, y la tunicella con que se había consagrado reina su mujer, para en el caso de que le subsiguiese la muerte.
/ ya ha muerto, 29 de diciembre de 1406 según la wikipedia, hay que tener en cuenta la numeración de los años como indica Próspero de Bofarull en la introducción.
A continuación va el documento que manifiesta el fallecimiento de dicha reina doña María de Aragón.

Martín el Humano, rey, Aragón
Martín el humano (Retrato de Martín I en el retablo de San Severo.)
 
 
IX.

Legajo de cartas reales, n.° 107. 30 de diciembre de 1407.

Al feel nostre en Marçal de la cambra de nostra muller la reina.
- Lo Rey. - En Marçal. Per lo cas inopinat que ses subseguit de la mort de nostra muller la reina qui Deus haja es asi necesaria la tunicella ab que la dita Reina se consagra et lo lit seu de vellut tanat: perque volem eus manam que de continent vista la present nos trametats la tunicella et lit dessus dits: e si es cas que eren en poder dels consellers daqui de Barchinona hajatslos de continent a vostra ma et enviatsnoslos de continent com los hajam necessaris pera la sepultura de la dita reina. Perque non haja falla en res quens ho trametats de continent.
Dada en Valense sots nostre segell secret a XXX dies de decembre del any mil CCCCVII. - Sperendeo (l).
Sperans-in-Deo /

(1) No hallándose en este archivo el testamento de doña María, se inserta el siguiente documento, que acredita su otorgación e indica algunas de sus disposiciones.

Reg. 2311, fol. 137. 3 de agosto de 1407.

Pateat universis: quod nos Martinus Dei gratia Rex Aragonum Valentie Majorice Sardinie et Corsice
comesque Barchinone Rossilionis et Ceritanie nostro propio nomine et ut executor testamenti seu ultime voluntate illustris Marie regine Aragonum conjugis nostre clare memorie et ut
princeps et dominus necnon ut pater et conjuncta persona illustris
Martini regis Sicilie carissimi primogeniti nostri heredisque
universalis conjugis nostre predicte et etiam ut detentor bonorum
omnium que ipsa regina cum ageret in humanis possidebat et nos jure
viduitatis et fori beneficio possidemus: et nos frater
Bartholomeus Borras frater Franciscus Eximenez frater Johanes
Eximenez magistri in sacra Theologia ordinis minorum et
Gilabertus de Scintillis alias Raymundus de Rivosico
miles consiliarius et camerlengus dicti domini regis
manumissores et executores testamenti domine regine predicte una cum
dicto domino rege ut constat de dicta manumissoria per
testamentum per dictam illustrem reginam firmatum in posse
Anthonii Valls scriptoris sui et auctoritate regia notarii
publici in loco de Villaregali regni Valentie die XXVIIIa
decembris anni presentis et infrascripti prospicientes grandia
onera dicte manumissorie que diversis creditoribus et servitoribus
dicte illustris regine et aliis personis tenetur et obligata existit
et quod pro traslatione corporis dicte illustris regine fienda ad
monasterium Populeti erat nobis summe necessarium habere
diversas peccuniarum quantitates ad premissa satisfaciendum que
faciliori via et magis prompta et absque dispendio facultatum dicti
heredis et manumissorie pretense haberi non poterant quam per viam
arrendationis reddituum emolumentorum locorum et villarum comitatus
de Luna et nonnullorum aliorum locorum infra regnum Aragonum
sitorum quam fecimus Francisco Berengarii mercatori ville
Muriveteris ad certum tempus et sub certis conditionibus et ad
pretium inter nos conventum ut constat de dicto arrendamento per
publicum instrumentum datum et actum Valentie ac clausum per fidelem
secretarium nostrum Bernardum Medici auctoritate regia
notarium publicum die presenti et infrascripta in cujus instrumenti
arrendationis confectione et longe ante fuit habitum et in pactum
deductum inter nos et dictum Franciscum Berengarii quod
constitueremus procuratores legittimos habentes potestatem ad
infrascripta suficientem pro
corroboratione contractus
arrendationis predicte: ideo facimus constituimus et ordinamus certos
speciales et generales procuratores nostros et cujuslibet nostrum
prefatis nominibus videlicet vos Enecum Eximenez de Galloz et Dominicum Cosida habitatores civitatis Cesarauguste et
utrumque vestrum in solidum absentes ut presentes ita quod occupantis
conditio potior non existat sed quod per unum vestrum inceptum fuerit
per alium mediari valeat et finiri ad confitendum et concedendum in
judicio et extra pro nobis et nostro nomine et cujuslibet nostrum
nominibus jam dictis coram regente officium gubernationis
dicti regni vel justitia Aragonum ipsius locumtenente
seu alterius eorum dictum arrendationis instrumentum per nos dicto
Francisco Berengarii firmatum et omnia et singula in capitulis et in
eo contenta et ad audiendum laudandum acceptandum pro nobis et
cujuslibet nostrum dictis nominibus sententiam condemnatoriam per
dictos regentem officium gubernationis justitiam Aragonum ipsius
locumtenentem vel alterum eorum sub obligationibus renunciationibus
securitatibus firmitatibus modis et conditionibus tam in dicto
instrumento arrendationis quam in libello ac petitione ipsius
pretextu seu vigore contra nos et quemlibet nostrum per dictum
Franciscum Berengarii arrendatorem seu ipsius legittimum procuratorem
offerendo contentis et expressatis: dantes et concedentes vobis
dictis procuratoribus nostris et vestrum utrique in solidum plenum
posse et facultatem agendi respondendi deffendendi excipiendi
conveniendi replicandi triplicandi litem vel lites contestandi
renunciandi et concludendi requirendi et protestandi fidancias jure
et de servando indempnem et de tenendo de manifesto et quascumque
alias necessarias et opportunas offerendi sententiam et sententias
tam interlocutorias quam difinitivas audiendi laudandi et acceptandi
et demum omnia et singula alia generaliter faciendi et libere
exercendi agendi et procurandi que merita earum postulant et
requirunt esto quod fuerint graviora aut majora et que requirerent
speciale mandatum sine quibus predicta expediri comode non valerent.
Promittentes nominibus predictis habere ratum gratum et firmum
perpetuo quicquid per vos dictos procuratores aut vestrum utrumque in
predictis et circa predicta cum dependentibus et emergentibus ex
eisdem fuerit dictum confessatum acceptum factum gestum seu
procuratum ac si per nos metipsos et quemlibet nostrum confessatum
fuisset concessum laudatum factum dictum et procuratum et nullo
tempore revocare contrafacere aut venire. Promittentes inquam nos
dicti constituentes et quilibet nostrum dictis nominibus in posse
notarii infrascripti ut publice persone a nobis paciscentis
stipulantis et recipientis pro dicto Francisco Berengarii interesse
suo et pro illis quorum interest aut interesse poterit in futurum
dictos procuratores seu aliquem ipsorum per nos in vim dicti pacti
constitutos non revocare nec revocari facere et minus inhibere
directe nec indirecte donec dictus contractus arrendationis et omnia
et singula in eo contenta sententiatus fuerit que sententia in rem
transiverit judicatam et fecerit jus inter partes. Et si contigeret
contrarium fieri per nos seu aliquem nostrum quod non credimus
volumus quod talis revocatio ac inhibitio nullius valoris existant
immo habeantur pro nova constitutione. Et ut premissa majori robore
fultiantur volentes vos dictos procuratores nostros aut vestrum
alterum relevare ab omni onere satisdandi promittimus dictis
nominibus judicio sisti et judicatum solvi cum suis clausulis
universis sub obligatione omnium bonorum manumissorie jamdicte. Quod
est datum et actum in civitate Valentie IIIa die augusti anno a
nativitate Domini MCCCCVII regnique nostri duodécimo.
- Signum + Martini etc. qui hec dictis nominibus laudamus concedimus et firmamus sigillumque nostrum appendicium hic jussimus apponendum. - REX MARTINUS.


María de Luna, reina de Aragón:


WIKI:

María era aragonesa de nacimiento, su familia pertenecía a la Casa de Luna de la alta aristocracia aragonesa. Probablemente nació en Pedrola (Zaragoza), donde su padre tenía su residencia, aunque poseía señoríos por todo el reino. Sus padres fueron don Lope de Luna, primer conde de Luna, y Brianda d'Agout. Fue comprometida en matrimonio con el infante Martín, hijo de Pedro IV el Ceremonioso, cuando todavía no llegaba a los ocho años. En cuanto cumpliese los ocho años debería ser entregada a la reina Leonor, para que fuera educada en la corte.

Su casamiento fue el domingo 13 de junio de 1372, en la catedral de Santa Eulalia de Barcelona. De este matrimonio nacieron cuatro hijos Martín, el primogénito, Jaime, Juan y Margarita; los tres últimos murieron niños.
Martín, rey de Sicilia, muere a la edad de 33 años. / En esta misma página aparece ... Martini regis Sicilie carissimi primogeniti nostri heredisque universalis...


Fue reina de Aragón, condesa de Luna, duquesa de Montblanc, señora de Bolea, Berbegal, Loarre, Vall de Uxo (Uxò, Uxó), Segorbe y otros lugares.


En 1396 ascienden al trono al morir Juan I El Cazador. Martín se encontraba en Sicilia, por lo que la nueva reina tuvo que actuar como Lugarteniente General ante las pretensiones al trono del conde de Foix y de la reina viuda Violante de Bar. En 1397, Martín I volvió de Sicilia e inmediatamente juró fueros siendo coronado en la Catedral de San Salvador de Zaragoza, realizándose los festejos en la Aljafería.

Fue una mujer noble, pues descendía de la casa de los Luna, caritativa y amante de la justicia, de profundas convicciones religiosas, sin llegar a la superstición, y aficionada a la música y a la lectura.

Mujer elegante y austera, la pompa y frivolidad de la Corte no influyeron en esta mujer, que superaba a su marido en la capacidad de gobierno. Mujer cercana al pueblo, protegió siempre a los más desfavorecidos, ayudándoles económicamente, incluso les eximió de impuestos; defendió a los payeses de remensa, a las aljamas de moros y judíos de Calatayud y Daroca; intentó poner paz entre los clanes familiares que estaban asolando el reino, incluidos los de su propia familia; escribió varias cartas al Papa, Benedicto XIII, para abolir los malos usos que consideraba contrarios al derecho humano y divino.

Francesc Eiximenis le dedicó una obra suya: Scala Dei, que es un pequeño tratado sobre moral y teología, escrito en occitano (al que llaman catalán) quizás en 1399, con motivo de su coronación como reina (23 de abril), que pertenece al género de los devocionarios, muy comunes entre las clases altas en la Edad Media.

La reina María tuvo una precaria salud. Murió de un ataque de apoplejía en 1406 en Villarreal camino de sus tierras de Segorbe, cuando iba a reunirse con su esposo que se encontraba en Valencia. / En esta misma página sale Villaregali /


En su testamento, redactado en 1404, donaba a los frailes franciscanos el monasterio de Sancti Spiritu que ella había promovido para ellos (a 10 km de Sagunto y 35 de Valencia), así como una renta de 5000 sueldos valencianos que se cobrarían de las rentas de Almonacid, aumentada más tarde en 1500 sueldos que debían destinarse para vestuario y manutención y 500 sueldos más a cobrar de las rentas de Paterna para reparaciones en el edificio.


María de Luna, reina de Aragón, escudo, monasterio, Poblet
escudo, monasterio de Poblet
 

 

María de Luna, reina de Aragón, enterrada, monasterio de Poblet


https://es.wikipedia.org/wiki/Cartuja_de_Vall_de_Cristo

  1.  «Gran enciclopedia aragonesa». Consultado el 4 de diciembre de 2017.
  2. Brines, Lluís. Biografia documentada de Francesc Eiximenis. Valencia. AVL. 2009. Pp. 191 ss. (en prensa) (en catalán)
  3. Silleras Fernández, Núria (2003). «La piedad urbana de María de Luna, reina de la Corona de Aragón (1396-1406». En Salvador Claramunt Rodríguez (coordinador). El món urbà a la Corona d'Aragó del 1137 als decrets de Nova Planta: XVII Congreso de Historia de la Corona de Aragón. Actas II. pp. 889-894. ISBN 84-475-2740-9.

martes, 25 de diciembre de 2018

A ma muller li agrada jugar als meges

A ma muller li agrada jugar als meges en mi, ya porte 1 any en llista d´espera
 
A ma muller li agrada jugar als meges en mí, ya porte 1 any en llista d´espera.
 
 
#ambValentia (valentia y Valentia) treballant com alcalde de València per la ciutat que volem.


Biblia en valencià, 1478, de lengua latina en la nostra valenciana per lo molt reuerens micer bonifaci ferrer
Biblia en valencià, 1478, de lengua latina en la nostra valenciana per lo molt reuerens micer bonifaci ferrer