Mostrando las entradas para la consulta salvatge ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta salvatge ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas

viernes, 30 de octubre de 2026

Pastorela, consolan crestiandat contra lo Turc

Pastorela.

Pastorela, consolan crestiandat contra lo Turc.

Pastorela, consolan crestiandat contra lo Turc



O crestiandat, nostra dossa mestressa,
cesse ton dol, no menes plus ton planh,
dolor banis e n'aias plus tristessa,
ton paubre cor trop duramen se planh;
de ton greu mal a nul plus te complanh,
mas day te gauch e vieu en esperansa,
quar Jesu Crist, ton Dieu, que tan resplanh,
secors te day am molt bela poyssansa.
En gran debat e divisio mortala
los Italians eron y a gran discort,
tot lo pais avia guerra tres mala,
grans e petits se volian mal de mort,
dont lo gran Turc soven te fasia tort
e tos subgetz vilanamen tuava;
peys que ta gen non era d'un acort,
am pauc esfors ton pais gasanhava. 
Mas Jesu Crist, lo nostre bon salvayre,
a'gut pietat de tu, paubra dolen, (a agut : hagut : ha tingut)
ez a volgut que lo nostre sanct payre
los ha 'ccordatz, e cascun es conten; (los ha acordat; accordatz)
don totz s'en van am cor joyos arden
contra lo Turc e sa gen de malecia,
per dar socors a Ragosa plasen
o deffensar la cieutat de Venecia.
Lo payre sanct, en donan la crosada, 
ley vay premier coma veray pastor,
ez a creat de tota son armada
lo rey Ferran cap e governador.
Dels Italics y van cascun senhor;
l'estendart y es de Florensa la bela:
joynes e vielhs ley van de gran amor, (joves, jovens y vells)
de gauch cantan, en guisa molt novela. 
Ton filh Lois a bona sovenensa                (Luis XI de Francia)
de t'aiudar e sos maiors seguir,
a tart son cor autra causa se pensa,
mas be no pot explicar son desir;
en breus de jorns te vendra soccorir 
tan valhenmen an gran e forta guerra
que de paor fara tramblar, fremir (temblar; tremblar; tremolá)
los Sarrasins e per mar e per terra.
Don lauza Dieus e la verges Maria,
qu'a ton besonh tant be t'an secorrit,
y alegra te la neyt e mays lo dia,
no menes plus ton planh e dolen crit:
aras sera lo gran Turc descoffit; 
en conoyssen ta ley fisel e bona,
ton Salvador Jesus sera grasit
per tot lo mon de cascuna persona.
cor sarpenti, de natura murtrier,
renegat Turc, inhuman al coratge,
diable dampnat, tigre fals, messongier,
plus no rompras lo cami vertadier:
aras a mort vendra ta gen pagana,
e de gran dol crebara ton cor fier, (crebará : quebrará)
e florira la sancta fe crestiana. (y florirá la santa fe cristiana)
Per que trastotz menem joyosa vida,
alegrem nos e de joya cantem; (alegrem mos y de alegría cantem)
secors a'gut nostre ley oppremida,
don tot jorn may gauch e solas aurem.
Lo bon Jesus devotamen lauzem,
quar a volgut de nos aver memoria,
e totz enclins de bon cor luy preguem
que vuelha dar al sanct payre victoria.
Tres dossa flor, on totz nos gaudirem, (mol dolsa flo)
qu'as enfantat Jesus, lo rey de gloria,
prega ton filh que lo Turc conquistem
y aver puscam honorabla victoria. (y habé pugam honorable victoria)


// Google IA //

Nota histórica y filológica sobre esta composición:

Aunque esta pieza se titula "Pastorela", cualquier lector familiarizado con la lírica trovadoresca tradicional notará inmediatamente que no sigue el estilo ni la temática habitual del género. En la tradición clásica de los siglos XII y XIII, la pastorela narraba el encuentro profano, ingenioso y a veces humorístico entre un caballero y una pastora en el campo.
Sin embargo, nos encontramos ante una obra de la Baja Edad Media (siglo XV), estrechamente vinculada a los certámenes poéticos del Consistori del Gay Saber (Juegos Florales) de Tolosa. En esta época tardía, los autores mantuvieron los nombres de los géneros clásicos pero los transformaron por completo mediante la alegoría política y religiosa:

• La "pastora" ya no es una campesina, sino la propia Cristiandad
("O crestiandat, nostra dossa mestressa"), personificada como una dama desamparada y sufriente.
• El peligro ya no es el lobo, sino la amenaza real y candente del avance del Imperio Otomano ("lo gran Turc").

El cambio de estilo también se refleja radicalmente en su métrica. Las pastorelas antiguas utilizaban versos cortos (de 6 u 8 sílabas) con ritmos ágiles y populares. En cambio, este poema adopta el decasílabo (versos de 10 sílabas), el metro noble reservado solemnemente para los sirventes políticos, las elegías y los cantos sacros. Estructurado en octavas de rima culta y severa, el texto abandona la ligereza pastoral para convertirse en un vibrante panfleto de propaganda geopolítica, celebrando la unión de las potencias italianas (Venecia, Florencia, el rey Ferrante de Nápoles) y la esperanza en el rey Luis XI de Francia bajo el amparo del Papa. Es, en definitiva, un sirventés político con ropajes de pastorela alegórica.

domingo, 25 de octubre de 2026

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,

Peire Guillem, nouvelle allégorique.

Peire Guillem. Lai on cobra sos dregs estatz,



Ms. de Paris, fr. 22543, fol. 147 (R). - Grdr. § 19, p. 22. St. p. 46.

Lai on cobra sos dregs estatz,
que naicho las flors per los pratz,
e brotono bruelh e boscatge,
e son gai li auzel salvatge
e li albre vestit de nuo,
ieu m'estava a Castelnuo.
E levie me un jorn mate: (y me vach eixecá un día pel matí)
era dos temps, clars e sere, (dous: dols; cla, seré, sereno)
ses bruma e ses ven e ses nauza, (ses : sense)
el temps que chanta la alauza, (laudeta, lauzeta, alouette)
lai en Pascor. (primavera)
Et ieu volgui vas mo senhor
anar, que te cort a Murel, (Muret, v. 1213.)
per que l'anar me fo plus bel,
e cochie fort mos cavaliers (cochie : vach doná pressa; cochar)
que digo a lors escudiers
que prenguan lors armas de briu,
qu'enquer passarem Corbairiu, (Corbolium, Corbeil?)
si l dia dura.
Ab tant anie m'en l'anbladura
tot mon cami,
parlan d'en Folcuens e d'en Gui,
cal amet mai.
Ab tant vec vos venir de lai
un cavazier, (cavalier, cavallier; caballé)
bel e gran e fort e sobrier
e lonc e dreg e ben talhatz! (lo contrari a Mario Sasot)
Dir vos ai a que l conoscatz:
tot so que l ve de lhui fa festa,
que l peal a bloy sus en la testa, (pel rubio; bloy, bloi; blonde)
e fon per la cara vermelhs,
car tocat l'i ac lo solelhs,
qu'escapatz fo del clar mati.
Et anc nulhs hom que fos aqui
non vi plus gay ni menhs iros.
Los huelhs ac vars e amoros,
e l nas fo bels e gen formatz,
e las dens foro, so sapchatz,
plus blancas que non es argens;
la boca fresca e rizens;
larc ac lo col, la gola blanca
plus que neus ni flors sus en branca;
amplas espallas e costatz, (com Daniel Vives Albesa)
e pels flancs fon gros e cairatz;
lonc cors e dalgatz per sentura: (prim; delgat; delgado)
e fon larcs per la forcadura,
cambas e coichas de faisso.
El pe portet un sabato
de safis, fag ab esmerauda,
de l'autre pe anet en caussa.
Et el anet vestit de flors,
totas de diversas colors;
mantel e blial de violas
portet, e sobrecot de rozas,
e caussas de vermelhas flors,
que negus hom non vi gensors;
et ac el cap una garlanda
de flor de gaug ab alamanda.
E dirai vos del palafre
cals fo, que non mentrai de re:
la coa ac negra e l'una anca,
e l'autra com avori blanca; (avori : evori : ivory : marfil)
e l'espalla drecha ac biza,
e la senestra tota griza, (esquerra, zurda)
la cri e la testa vermelha,
et ac gruegua l'una aurelha, (y teníe groga una orella)
e per l'al res el fo ferrans,
e no fon trop pauc ni trop grans.
De la sela, senes messonja,
puesc vos dire cossi fo conja:
tug li arsso foro de jaspe
e la sotzsela d'un diaspe,
e l cuer fo d'una serpentina
que valc tot l'aver de Mecina. (Messina)
L'us estriop fo de calssadoine (v. estruep; estribo)
e l'autre fo de cassidoine.
Lo fre ni l peitral, ses doptansa,
comprar no poiria l rei de Fransa,
e que lhi valgues l'emperaire;
car tot lo tesaur del rei Daire
valo doas peiras que i so;
et anc lauram d'aital faisso
non vi mais nuls hom bateiatz;
que l'aver de trenta ciotatz
val lo carboncles qu'es al fre,
que la nug escura al sere
vira cum pel bel jorn d'estiu.
Anc cavasier plus agradiu
no vitz, plus bel ni plus auzart.
Et anet li de l'autra part
una dona mial tans plus bela
que glai ni flor, can renoela;
ni neu ab gel, can cai en branca,
non es de la mitat tant blanca
cum la gola ni ls pes ni ls mas. (gola, peus, mans)
E de la cara soi certas
qu'es plus blanca e plus colorada
que roza de mai brotonada:     (rosa de mach; rosa de mayo)
veus tota sa fina color!
E portet garlanda de flor
eus cabels que son lonc e saur,
que per ma fe sembleron d'aur,
tant foron belh e resplandens.
Huels amoros, gais e plazens (ulls; una de les varians)
ac, e non cara estrunada,
e fon graila e grassa e dalgada,
e no portet vestir de sirgua,
ans portet be vestir de lhirgua,
mantel e blial e gannacha.
Plus fo escaficha e be facha
que dona qu'hom puesca trobar;
car anc Dios non formet sa par (Deu, Deus)
de gran beutat e de cunhtia.
E que voletz que plus vos dia? (y qué voléu que mes tos diga)
Que l fre e l peitral e la sela     (freno, pitral, cadira : silla)
val mai que l'aver de Castela (Castella, Castilla)
ab los cinc regemes d'Espanha. (los sing reinos de España)
E l palafre fon de Bretanha,
e es plus vertz qu'erba de prat,
e fo vermelha la mitat,
e la cri e la coa saissa;
e per la cropa una faissa (grupa, faixa)
ac plus blanca que flor de lir; (mes blanca que flo de lis: lliri)
e valc dos tans, senes mentir,
que l palafre del cavasier.
Ab tant vec vos un escudier
e una donzela apres! (y una donsella después, detrás)
E fo m veiaire que portes
un arc d'alborn, bel per mezura,
e tres cairels a la sentura
don l'us es resplendens d'aur fi
e l'autre d'acier peitavi,
gent furbit e gent afilat; (afilat, esmolat)
e l ters es de plum roilhat, (plom)
ab una asta torta de boih,
ab que fier tot amador moih
e amairitz, cant vol trair.
De la donsela, ses mentir,
no sai si s'es bruna ni blanca,
que ls cabels li van tro part l'anca,
si que cobren tota la sela,
qu'om non ve arsso ni sotzsela;
davan li van tro a l'artelh.
E portet un blial vermelh;
mas ieu no sai si s'es be facha, (pero yo no sé si está ben feta)
que, cum si agues capa o gannacha, (com si tinguere capa, garnacha)
la cobro per tot li cabelh.
Et anc no vitz plus bel parelh
del donzel et de la donzela.
E que cuiatz que faria ela?
Anet chantan un chan noel,
si qu'entendo l boi e li auzel
e s'en laissavo de chantar. (s'en dixaben o dixáen de cantá)
E chantet gent, azaut e clar,
e dih: "Dona ses amador
e cavasier senes amor
per tal qu'om los pogues triar
de mest cels qu'amon leialmen;
e dona c'ama per argen
ni sap son mercat al colgar,
volgra l'avengues ad anar
en camia desafiblada."
Ab tant vec vos per meg l'estrada
venir la dona e l cavasier!
Et ieu saludie los premier 
e dissi: "Senher, Dios vos sal
e vos gart d'ira e de mal,
vos, la dona e la companhia."
Et el dih: "Dios vos benezia,
Peire Guillem, e us laih trobar
dona que us am de cor leial,
que tant lonc tems l'avetz sercada."
“Senher, et ieu ja l'ai trobada,
de cui soi ieu mial tans que mieus.”
"E vos podetz ben esser sieus,
Peire Guillem, qu'ilh non es vostra."
“Senher, pel bel semblan que m mostra
me teni de lies per paguatz."
“Aichi paih hom d'amor los fatz,”
dih la dona, “bels amics fraire.”
“Dona, e s'ieu l'am ses cor vaire,
no me pot be valer merces?”
"Amics, e merces, en que n'es, 
que anc noca fo en son repaire?”
"E i fo, dona, ges non a gaire,
que volc qu'eu fos ses autre sieus."
"A mal senhor laissa hom sos fieus,
amics," so dih lo cavasiers.
"E qui no pot passar estiers,
senher, per que los laissara?"
"Peire Guillem, car servira
cum hom forssatz, c'als non pot faire".
"Senher, per l'arma vostre paire,
diguatz me, don me conoissetz,
mas ta soven me mentavetz?
Car remanetz enuegh ab mi,
car anc per ma fe non aigui
un osde que tant m'abelis,
ni anc nulh tems home no vis
que ta be fos per tos tems vostre.
Doncs estatz ab mi que us o mostre,
qu'eu vos o quier per amor Dio."
"E no remanra aitant lio,"
s'a ditz la dona, “mas li platz.
Mas pres de fontaina e de pratz
nos matetz, e pres de boscatge,
car li castel nos so salvatge;
mas nos partim dels Catalas,
que menhs n'i trobam de vilas
que de gentils de l'encontrada."
“Dona, en bela alberguada
estaretz, e luenh de castel.
En un verdier, claus de rauzel,
estaretz sotz un bel laurier, (v. novas del papagai)
on cor fontaina sul gravier,
fresca, freja, clara e genta."
"Aital fontaina m'atalenta,"
dih la dona e l cavasier.

sábado, 24 de octubre de 2026

Chansons anonymes, Quan vei los praz verdesir + Eissamen com la pantera

Chansons anonymes. 

I.

Chanson d'une dame.

Quan vei los praz verdesir,
e pareis la flors granada,
adoncas pens e consir
d'amors qu'aissi m'a lograda,
per un pauc non m'a tuada.
Tan soven sospir
c'anc non vi tan fort colada
senes colp ferir. Aei!
Tota noit sospir e m pes
e tressalh tot' endormida,
per oc car veiaire m'es
que l meus amics se ressida.
A Deus, com serai garida
s'aissi devengues,
una noit per escarida
qu'a me s'en vengues! Aei!
Domna qui amors aten,
ben deu aver fin coratge.
Tal n'i a qu'ades la pren,
pois la laissa per folatge:
mas eu l'en tenh fin coratge
aissi leialmen
qu'anc domna del mieu paratge
non o fetz tan gen. Aei!
Domna qui amic non a,
ben si gart que mais no n aia,
qu'amors ponh oi e dema
ni tan ni quan non s'apaia:
senes colp fai mort e plaia.
Ja non garira
per nul metge qu'el' en aia,
s'amors non lo i da. Aei!
Messagier, levaz mati
e vai m'en la gran jornada,
la chançon a mon ami
li portatz en sa contrada:
digas li que mout m'agrada
quan membres del son
qu'el mi ditz quan m'ac baizada
soz mon paveillon. Aei!
fon el a lairon;
dins ma chambra ben daurada
fon el en preison. Aei!

II.

Eissamen com la pantera qui porta tan bon' odor et a si bela color que non es bestia salvatge qui per fors' e per outratge sia tan mala ni fera


qui porta tan bon' odor
et a si bela color
que non es bestia salvatge
qui per fors' e per outratge
que si loing com pot chauzir
non anes pres lei morir:
et en altretal semblansa
mi ten amors en balansa,
que m fai segre so que non posc aver,
e sec mon dan per far lo seu plazer.
Ni ja per so no m planhera
negun jorn del tort d'amor,
ans prendrai en gaug dolor
de son gent cors de paratge,
mas' qu'el' agues en coratge
merce, que no i es enquera.
Aissi no m pot res garir
de mon maltrait e merir
fors ab sa simpla semblansa
et ab sa dous' acoindansa
on a tan gran beltat en son poder,
per que non posc laissar de leis veder.

viernes, 23 de octubre de 2026

Peire Cardenal. Qui ve gran maleza faire + Tartarassa ni voutor ++

Peire Cardenal.

Pierre Cardinal. Peire Cardenal. Cardinal.

I.

Qui ve gran maleza faire
de mal dir no se deu taire;
per qu'eu volh dir e retraire
que rics hom dezeretaire
es pieger que autre laire
e fai diablia
peior que negus raubaire,
e plus tart si castia.
Rics hom, quan vai per carreira,
el a una companheira,
Malvestat, que vai primeira
e meiana e derreira;
e grans Cobeitatz enteira
li fai companhia;
e Tortz porta la senheira
et Orgolhs la guia.
Rics hom mals, quan vai en plassa,
que cuiatz vos que lai fassa?
Quant autr' om ri e solassa,
a l'un mou plag, l'autre cassa,
l'un maldi, l'autre menassa
e l'autr' afolia;
e no fai joi ni abrassa
si com far deuria.
Rics hom, quan fai sas calendas
e sas cortz e sas bevendas,
de toutas e de rozendas
fai sos dos e sas esmendas,
sos lums e sas offerendas,
e de raubaria;
et en guerras met sas rendas
et en plaidezia.
Rics hom mals, quan vol far festa,
auiatz consi fai sa questa:
tan bat la gent et entesta
tro que deniers non lor resta,
que no i cal venir tempesta
ni lam ni moria; (fam)
pois fai cara mout honesta,
qui no l conoissia.
Un pauc ai dig de la gesta
que dire volia;
mas tan grans massa'n i resta
que fort pauc embria.

II.

no sent plus leu carn puden
com clerc e prezicador
senton ont es lo manen:
mantenen son sei privat,
e quan malautia l bat,
fan li far donatio
tal que l paren no i an pro.
Frances e clerc an lauzor
de mal, car bon lor en pren;
e renovier e trachor
an tot lo segl' eissamen;
qu'ab mentir et ab barat
an si tot lo mon torbat
que no i a religio
que no sapcha sa leisso.
Saps qu'endeven la ricor
de cels que l'an malamen?
Venra un fort raubador
que non lor laissara ren,
so es la mortz que ls abat,
qu'ab quatr' aunas de filat
los tramet en tal maizo
ont atrobon de mal pro.
Hom, per que fas tal folor
que passes lo mandamen
de Deu quez es ton senhor
e t'a format de nien?
... ten el mercat
cel quez ab Deu si combat,
qu'el n'aura tal guizardo
cum ac Judas lo felo.
Deus verais, plens de doussor,
Senher, sias nos guiren,
gardatz d'enfernal dolor
peccadors, e de turmen;
e solvetz los del peccat 
en que son pres e liat,
e faitz lor verai perdo
ab vera confessio.


III.

Ar mi posc eu lauzar d'amor,
que no m tol manjar ni dormir,
ni n sent freidura ni calor,
ni no n badalh ni no n sospir
ni n vauc de noit a ratge,
ni n sui conques ni n sui cochatz,
ni n sui dolens ni n sui iratz,
ni non logui messatge
ni n sui trahitz ni enganatz,
que partitz m'en sui ab mos datz.
Autre plazer n'ai eu melhor,
que non trahisc ni fauc trahir,
ni n tem tracheiritz ni trachor,
ni brau gilos que m'en azir,
ni n fauc fol vassalatge,
ni n sui feritz ni derrocatz
ni no n sui pres ni n sui raubatz,
ni non fauc lonc badatge,
ni dic qu'eu sui d'amor forsatz,
ni dic que mos cors m'es emblatz,
Ni dic qu'eu mor per la gensor,
ni dic que l bela m fai languir,
ni non la prec ni non l'azor,
ni la deman ni la dezir,
ni no l fauc homenatge,
ni no l m'autrei ni l mi sui datz,
ni no sui seus endomenjatz,
ni a mon cor en guatge,
ni sui sos pres ni sos liatz,
ans dic qu'eu li sui escapatz.
Mais deu hom amar vensedor,
no fai vencut, qui l ver vol dir;
quar lo vencens porta la flor,
e l vencut vai hom sebelir;
e qui vens son coratge
de las desleials voluntatz,
don mou lo faitz desmezuratz
e li autre outratge,
d'aquel vencer es plus honratz
que si vencia cent ciutatz.
Pauc pretz prim prec de preiador; (5 p)
can cre qu'el cuia convertir, (4 c)
vir vas vil voler sa valor, (5 v)
don dreitz deu dar dan al partir; (5 d)
si sec son sen salvatge, (5 s)
leu l'es lo larcs laus lag lonhatz; (7 l)
plus pretz lauzables que lauzatz;
trop ten estreg ostatge (5 t)
dreitz drutz del dart d'amor nafratz: (5 d)
per plus pretz plus pretz es compratz. (6 p)
No volh voler volatge, (3 v)
que m volv e m vir vils voluntatz, (5 v)
mas lai on mos vols es volatz.

IV.

Els idiotas de catalan news - Manel Riu Fillat

Una ciutatz fo, no sai cals,
on cazet una ploia tals
que tuit home de la ciutat,
que toquet, foron forsenat.
aquel en escapet ses plus,
que era dins una maizo
e dormia, quant aisso fo.
Aquel levet, quant ac dormit
e fo se de ploure giquit,
e venc foras entre las gens.
E tug feiron dessenamens:
l'us a roquet, l'autre fo nus,
e l'autre escupi ves sus;
l'us trais peira, l'autre astella,
l'autre esquintet sa gonella,
l'us feri e l'autre enpeis,
e l'autre cuget esser reis
e tenc se ricamen pels flancs,
e l'autre sautet per los bancs;
l'us menasset, l'autre maldis,
l'autre ploret e l'autre ris,
l'autre parlet e non saup que,
l'autre fes metoas (?) de se.
Et aquel qu'avia son sen
meravilhet se mout fortmen,
e vi ben que dessenat son,
e garda aval et amon
si negun savi n'i veira,
e negun savi non i a.
Grans meravilhas ac de lor,
mas mout l'an ilh de lui maior,
que l vezon estar saviamen;
cuidon c'aia perdut son sen,
car so qu'ilh fan no lh vezon faire;
a cascun de lor es veiaire
que ilh son savi e senat,
mas lui tenon per dessenat.
Qui l fer en gauta, qui en col,
el non pot mudar no s degol;
l'us l'enpenh e l'autre lo bota,
el cuia eissir de la rota;
l'us l'esquinta, l'autre l'atrai,
el pren colps e leva e chai.
Cazen levan, a grans gambautz,
s'en fug a sa maizo de sautz,
fangos e batutz e meg mortz,
et ac gaug car lor fon estortz.
Cist faula es az aquest mon
semblans, et als homes que i son:
aquest segles es la ciutatz
quez es totz ples de forsenatz:
que l maier sens c'om pot aver
si es amar Deu e temer
e gardar sos comandamens:
mas ar es perdutz aquel sens.
La ploia sai es cazeguda,
cobeitatz, e si es venguda
us orgolhs et una maleza
que tota la gen a perpreza;
e si Deus n'a alcun gardat,
l'autre l tenon per dessenat
e menon lo de trop en bilh,
car non es del sen que son ilh,
que l sens de Deu lor par folia.
E l'amics de Deu, on que sia,
conois que dessenat son tut,
car lo sen de Deu an perdut;
et ilh an lui per dessenat,
car lo sen del mon a laissat.

Ignacico Sorolla Vidal, Natxo Sorolla Mela, sossiollingüista, Penarroija de Tastavins, xarxes.wordpress.com

Gaucelm Faidit. Lo rossinholet salvatge + Ara nos sia guitz + Al semblan del rei ties,

Gaucelm Faidit.

Gaucelm Faidit.


I.

ai auzit, que s'esbaudeia
per amor en son lengatge,
e m fai si morir d'enveia,
car leis cui dezir
no vei ni remir
ni no m volgr' ogan auzir.
Pero pel dous chan
qu'el e sa par fan
esfortz un pauc mon coratge,
e m vau conortan
mon cor en chantan,
so qu'eu no cuidiei far ogan.
Empero nul alegratge
no m don'al cor res qu'eu veia,
per qu'eu conosc mon folatge.
Ben es dreitz qu'aissi m n'esteia
e deu m'avenir,
car per fol consir
laissei mon cor ajauzir;
don sui en afan
e n'ai ir' e dan
e conosc en mon coratge
qu'ai perdut est an,
qu'anc non aic joi gran
ni re que m vengues a talan.
E sitot planh mon damnatge,
mos cors aclin' e sopleia
vas leis que a senhoratge
en mi, e tanh qu'esser deia,
qu'anc no m poc plus dir,
quan venc al partir.
Mas sa cara lh vi cobrir,
e m dis sospiran:
“A Deu vos coman!”
E quan pens en mon coratge
l'amoros semblan,
a pauc en ploran
no m'auci, car no lh sui denan.
Mi dons, que te mon coratge,
prec, si com cel que merceia,
que no m'aia cor salvatge,
ni fals lauzengiers no creia
de mi, ni s'albir
qu'eu vas autra m vir,
que per bona fe sospir
e l'am ses enjan
e ses cor truan,
qu'eu non ai ges tal coratge
com li fals drut an,
que van galian;
per qu'amors torna en soan.
Anc no falsei mon coratge
vas leis, cui mos cors s'autreia,
pos l'aigui fait homenatge,
e non ai cor que m recreia
ja del seu servir.
Cui qu'enoi ni tir,
seus sui e no posc giquir
de leis tan ni quan,
qu'autra no deman,
ni non es en mon coratge
res qu'eu volha tan:
per que la reblan,
mas mas jontas, humilian.   (mas mas : les meues mans juntes)
Chansos, de te fatz messatge
e vai ades e despleia
lai on jois a son estatge,
a mi dons que tan m'agreia;
e pos li tan dir
qu'eu mor de desir.
E s'il te denha acolhir,
vai li remembran, -
e no t'ans tarzan, - (y no te vaigues tardán)
lo consirier e l coratge,
e l'amor tan gran
don mor deziran,
car no la remir en baizan.
Na Maria, tan
avetz de pretz gran,
per que son tuit d'agradatge
mei dich e mei chan,
per la lauzor gran
que eu dic de vos en chantan.

II.

Ara nos sia guitz
lo vers Deus, Jesu Critz,
car de franca gen gaia
sui per lui partitz,
on ai estat noiritz
et honratz e grazitz.
Per so l precs no l desplaia,
s'eu m'en part marritz.
Ai, gentils Lemozis,
el vostre dous pais
lais de bela paria
senhors e vezis
e domnas ab pretz fis,
pros de gran cortezia;
don planh e languis
e sospir noit e dia.
Mas qualsque sia l critz
del remaner auzitz,
ja nuls bes, que m n'eschaia;
ni rics locs aizitz
no m tenra, ni conquitz,
s'avia ls votz complitz,
qu'apres calenda maia
no sia garnitz
del torn, si Deus l'aizis;
e s'a lui platz ma fis
en leial romania,
lo tot li grazis.
Pero mas joins aclis
prec vas sa senhoria
que ls portz e ls camis
nos adreis vas Suria.
Honratz es e grazitz
cui Deus non es falhitz,
que Deus vol et assaia
los pros e ls arditz,
et aquels a chauzitz,
e laissa los aunitz
et l'avol gen savaia
per cui es traitz.
Ai, caitiu, mal assis,
vos eis vos etz aucis,
qu'avers e manentia
vos tol paradis,
qu'avars etz e ressis,
tan qu'us far no poiria
qu'a Deu abelis:
per que Deus vos desfia.
Oimais es Antecritz
al dan del mon eissitz,
que totz lo bes s'esmaia
e l mals es salhitz,
que ls fals prins a sazitz
e pres et endormitz
escartatz, que ls esglaia
e ls te morns e tritz,
que l reis, cui es Paris,
vol mais a saint Daunis
o lai en Normandia
conquerr' esterlis
que tot quan Safadis 
a ni ten en bailia:
don pot esser fis
qu'aissi com deura sia.
Ar laissem los giquitz
remazutz escarnitz,
et ab obra veraia
de bona razitz
sia per nos servitz
lo vers sains Esperitz,
cui pregem que ns atraia
ab faitz afortitz
a dan dels Sarrazis,
si qu'en sia conquis
lo sains locs, e la via
fass' als pelegris,
que nos tolc Saladis,
don la vergena pia
cui Deus benezis
nos sia garentia.
Bels dous Maracdes fis,
vos e ls pros Peitavis
sal Deus e na Maria
qu'a bon pretz conquis.
E ma domna Elis
sapcha be, ses bauzia,
qu'eu li sui aclis
on qu'eu an ni m'estia.

III.

Al semblan del rei ties,
quan l'ac vencut l'emperaire
e il fetz tirar, quan l'ac pres,
sa carret' e son arnes,
don el chantava l maltraire,
vezen la roda virar,
e l ser plorav' al manjar,
chant, on plus ai malanansa,
quan consir qu'en alegransa
me pot mos maltraitz tornar;
e plor, quan vei joi ni be
als autres, e mi sove
qu'eu n'aic pro; er no n ai re,
Qu'en aital trebalha m te
pres amors e'n gran balansa;
e no sai ren dir per que,
mas car aten sa merce,
vencutz ses dezesperansa;
e car no m recre d'amar,
que d'als no m pot encolpar,
tan li sui fizels amaire,
a lieis, cui non aus retraire
ni descobrir mon pensar.
Pros domn' ab gen cors cortes,
tan tem lo pretz qu'en vos es
e las grans valors e ls bes.
Pero no m dezesper ges
ni m'es semblan ni veiaire
qu'en vos no sia merces,
que l vostre cors ben apres,
humil, franc e de bon aire
vei e l ric pretz valen car
e l dous ris e l gen parlar,
joios ab gaia semblansa.
E car non trobatz egansa
de beutat el mon ni par,
aisso m tira si el fre
e m tol l'ardit e m rete
qu'eu no us aus preiar de re.
Car maintas sazos m'ave
qu'ab tota fait' acordansa
domna us cug preiar de me,
e pois, quan mos cors vos ve,
m'espert e no n ai membransa
mas sol de vos esgardar,
e no us sai ni us aus preiar
ni l'amor no us posc estraire.
Doncs gran merce pogratz faire
si m dessetz ses demandar,
que non es tan pauca res
qu'eu del vostre don agues,
quez a gran no la m tengues.
Per qu' enans que l bruitz vengues
ni fals lauzengiers trichaire
l'amor que us ai conogues,
fora gen, s'a vos plagues,
de conoisser mon afaire,
pos eu no l vos aus mostrar.
Qu'un honrat do m pogratz far,
si, ses tota malestansa,
sofrissetz qu'a vostr' onransa
fosson mais tuit mei chantar.
E l plus lais, que be s cove;
mas d'aisso no cug ni cre,
s'eu l'enquer, que m'en malme.
E pos de vos no m recre
ni de la vostra fiansa,
don eu autrei per jasse
mon chant e ma leial fe.
Si vostra valors m'enansa,
honors vos er, ses doptar.
Vos sabetz co s tanh a far,
qu'eu no us dic ni pauc ni gaire,
mas tan qu'umils merceiaire
vos sui ab fin cor e clar.
E s'aesmes ni saubes
qu'auzes mais dir ni degues,
del plus me for' entrames.
A Ventadorn volh retraire
que la domna non a par
de beutat ab complitz bes,
e si'n Maracdes saubes
so qu'eu sai, be l fora pres.