Mostrando las entradas para la consulta Juan Carlos Abella ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas
Mostrando las entradas para la consulta Juan Carlos Abella ordenadas por fecha. Ordenar por relevancia Mostrar todas las entradas

viernes, 23 de enero de 2026

Elecsions pera les Corts de Aragó 2026

Elecsions pera les Corts de Aragó 2026.
Yo votaré desde Alemania. Ya ting les papeletes y demés a casa, me arribe per correu.

Teruel:



BOLETÍN OFICIAL DE ARAGÓN (el BOA, no es constrictor)

BOA, Elecsions pera les Corts de Aragó 2026, Teruel, Huesca, Saragossa


13 de enero de 2026

Número 7

BOA20260113017

III. Otras Disposiciones y Acuerdos

JUNTA ELECTORAL DE TERUEL

CANDIDATURAS proclamadas para las elecciones a las Cortes de Aragón de 
2026, ante la Junta Electoral Provincial de Teruel.

D. Joaquín Carlos Sánchez Ordovás, Secretario de la Junta Electoral Provincial de Teruel, CERTIFICO: Que las candidaturas proclamadas dentro del plazo legal por esta Junta Electoral Provincial, para las Elecciones a la Cortes de Aragón 2026 y numeradas por orden correlativo de su respectiva presentación son las siguientes:

Circunscripción electoral: Teruel

Candidatura núm.: 1. PARTIDO SOCIALISTA OBRERO ESPAÑOL (PSOE)

1.

RAFAEL GUIA MARQUES


2.

MARIA ARIÑO EJARQUE


3.

PEDRO MANUEL POLO IÑIGO


4.

MARIA DEL CARMEN SOLER MONFORT


5.

CARLOS ROS MONFORT


6.

ALBA SANCHEZ MIEDES


7.

OSCAR LIBRADO MILLAN


8.

MARIA DEL PILAR CASTELLANO VIVAS


9.

LUIS VICENTE LASMARIAS MARTIN


10.

IRENE QUINTANA MORAL


11.

FRANCISCO JAVIER LOPEZ MARTINEZ


12.

CELIA TRULLEN CARBO


13.

TOMAS MANUEL ZAFON JULIAN


14.

FATIMA RODRIGUEZ GOMEZ



Suplentes

1.

JOSE ANGEL GALVE GASION


2.

LAURA ROYO MARTINEZ


3.

JUAN MANUEL MALLEN MATEO


Candidatura núm.: 2. IZQUIERDA UNIDA- MOVIMIENTO SUMAR
(IU-MOVIMIENTO SUMAR)

1.

RUBEN GIMENEZ CASTELLOT


2.

MARIA MILIAN SAN NICOLAS


3.

DANIEL PALOMO ESPALLARGAS


4.

SHEYLA LUNA MARIN


5.

DAVID MANSILLA LANZUELA


6.

ESTER RUBIO MARTIN


7.

NICOLAS LOPEZ SANCHO


8.

LIDIA MARGARITA SERRANO ENSEÑAT


9.

FELIX RUBIO FERRER


10.

ANA GUEVARA ANGUITA


11.

PABLO CERCOS SANCHEZ


12.

ANA ISABEL GIMENO PEREZ


13.

DANIEL SANCHO MEMBRADO


14.



Suplentes

1.

ARTURO GRANADOS GIMENO


2.

ANA CRISTINA PEREZ GARCIA


3.

PABLO JORGE PINAZO


4.

MARIA ISABEL HUESO PALACIAN


5.

DAVID JESUS VILLANUEVA MARZO


6.

MARIA ASUNCION ROSALES ALEGRE


7.

LUIS ANGEL ROMERO RODRIGUEZ


8.

SOFIA CIERCOLES BIELSA




Candidatura núm.: 3. PARTIDO ARAGONES (PAR)

1.

ALBERTO IZQUIERDO VICENTE


2.

CRISTINA NAVARRO ALVIRA


3.

RAMIRO DOMINGUEZ BUJEDA


4.

MARTA SANCHO BLASCO


5.

CARLOS GRACIA MINGUEZ


6.

NOEMI ABELLA SAMPER


7.

DANIEL UBEDA MARTI


8.

ELENA BOSQUE BOIX


9.

CARLOS LOPEZ LATORRE


10.

YOLANDA ABAD MARTINEZ


11.

SANTIAGO ANGLES ARIÑO


12.

MARIA AMPARO ATIENZA CHISBERT


13.

ALVARO JARQUE CARDONA


14.

YOLANDA ELENA MONEVA



Suplentes

1.

AGUSTIN POLO UBEDA


2.

MARIA ISABEL FERNANDEZ PLAZAS


3.

JOSE ANGEL VILLAR CARCELLER


4.

SILVIA MARIA RODRIGUEZ MORALEDA


5.

ALBERTO VICENTE VALERO MARTIN



Candidatura núm.: 4. COALICIÓN ARAGONESA (COALICIÓN ARAGONESA)

1.

JOSE MANUEL CAZORLA PEREZ (Independiente)


2.

MYRIAM ELISA LORENZO BETANCOR (Independiente)


3.

MIGUEL FELIX HERRERA BERNAD (FIA)


4.

MARTHA ARELI ALVARADO NARVAEZ (FIA)


5.

HECTOR BEGUERIA IGUAL (FIA)


6.

MARIA TERESA TORRES LERIN (FIA)


7.

CARLOS ISABAL SALAMERO (FIA)


8.

LILLIAM URBINA HERNANDEZ (FIA)


9.

MIGUEL DAVILA ARRANZ (FIA)


10.

ANA CRISTINA GONZALEZ LOPEZ (Independiente)


11.

JOSE HERNANDO LORAS (FIA)


12.

ANA USAN SANCHEZ (FIA)


13.

PABLO SALDAÑA MEDINA (Independiente)


14.

MARIA ISABEL BUISAN PARDINA (FIA)



Suplentes

1.

ANGEL ALAMAN MUÑOZ (FIA)


2.

ANTONIA ALGUACIL PEÑA (FIA)



Candidatura núm.: 5. TERUEL EXISTE - Coalición EXISTE (EXISTE)

1.

TOMAS GUITARTE GIMENO


2.

MARIA PILAR BUJ ROMERO


3.

JOAQUIN FRANCISCO MORENO LATORRE


4.

BEATRIZ REDON BENEDICTO


5.

JORGE SANTAFE VALERO


6.

CRISTINA ABAS VALLS


7.

ANTONIO ABAD CEBRIAN


8.

RAQUEL BENEDI BECERRA


9.

RAUL BLASCO AZNAR


10.

OLGA DOMINGO MATE


11.

JUAN MIGUEL MONCLUS BOIRA


12.

INMACULADA MOLINER MALLEN


13.

GERARDO VILLARROYA CASTAÑER


14.

BEATRIZ MARTIN LARRED



Suplentes

1.

JOAQUIN GARGALLO MONFORTE


2.

BEATRIZ SANTAMARIA CORTES


3.

PEDRO ANTONIO ROMERO ALCALA


4.

INMACULADA ANTON DILLA


5.

ISMAEL BRENCHAT GIL


6.

MARIA JOSE ALONSO PEREZ


7.

JESUS VILLAMON ABRIL



Candidatura núm.: 6. PARTIDO POPULAR (PP)

1.

SILVIA CASAS FOZ


2.

JESUS FUERTES JARQUE


3.

ANA MARIN PEREZ


4.

JAVIER DOMINGO NAVARRO


5.

TOMASA HERNANDEZ MARTIN


6.

MIGUEL ANGEL NAVARRO VICENTE


7.

MARIA PILAR BORRAZ MIR


8.

LUIS CARLOS MARQUESAN FORCEN


9.

ANA ISABEL FERNANDEZ ROMERO


10.

MARIO LATORRE ROS


11.

SHEILA SERRANO LOPEZ


12.

FELIPE PERALES CERVERA


13.

EMMA BUJ SANCHEZ


14.

MANUEL BLASCO MARQUES



Suplentes

1.



2.

JOSE MIGUEL CELMA BELMONTE


3.

MARTA MONFORTE BUJ


4.


Sensals, vino de mesa, Lledó, Matarraña, Teruel, Aragón


Candidatura núm.: 7. PODEMOS - ALIANZA VERDE (PODEMOS - AV)
(los cap verts o verds)

1.

RAFAEL CARLOS ESTEBAN MARTIN


2.

MARIA PILAR PRADES ALQUEZAR


3.

ALFREDO LEGAZ LABARI


4.

BEATRIZ GOMEZ BUIL


5.

JESUS CATARECHA PEDRAZA


6.

EVA MARIA MOLINA IBAÑEZ


7.

ANDRES PARDO GRANERO


8.

MARIA MONTSERRAT GAROS CIRES

9.

MARIANO CARLOS NAVARRO BUENO


10.

MARIA ISABEL GABRIELA SANZ FOZ


11.

PATRICIO FERNANDEZ SILVA


12.

OLGA MONTAÑES VILORA


13.

JESUS CAMPOS LOPEZ


14.

MANUELA DIAZ RUIZ




Candidatura núm.: 8. VOX (VOX) (Vox Populi)

1.

ALEJANDRO NOLASCO ASENSIO


2.

AROHA ROCHELA ROMERO


3.

CARLOS JAVIER ANDREU SANZ


4.

SANDRA MARTINEZ SAEZ


5.

JOAQUIN BUJ SANCHEZ


6.

PILAR LOMA BIELSA


7.

JESUS LANZUELA SANCHEZ


8.

MARIA NIEVES CALLE LIDON


9.

JAVIER ALFONSO AQUILINO


10.

MARIA DEL TREMEDAL SORIANO CASINO


11.

JOSE MANUEL MARTINEZ MATIAS


12.

GEMMA CARMEN MARINE RUBIO


13.

SERGIO INSA BLASCO


14.

BARBARA ALASTUEY RIVAS


Suplentes

1.

JUAN VICENTE RUEDA HERNANDEZ


2.

JOSEFA ASENSIO NAVARRO


3.

JUAN ALBERTO GARCIA HINAREJOS



Candidatura núm.: 9. PARTIDO ANIMALISTA CON EL MEDIO AMBIENTE 

1.

ELENA CAMPON DE MIGUEL


2.

CARLOS LECHA ZAPATER


3.

SELENA TOMASA SANCHEZ GALINDO


4.

ALVARO JOSE IRADIER MURO


5.

CLARA LECHA BAYOD


6.

JAVIER MIRET ESTABLES


7.

GEMMA CARMEN GALINDO SANCHO


8.

PEDRO CIVERA SANCHEZ


9.

REBECA PUEO DOMINGUEZ


10.

MIGUEL ANGEL LAZARO ESCOLANO


11.

MARIA ANGELES GIMENO VALIOS


12.

SERAFIN CARDEÑOSA GUILLEN


13.

MARIA CARMEN GUILLEN GUILLEN


14.

JESUS PEREZ GASCON



Suplentes

1.

MARIA ELISA MARTIN BARRENA


2.

ALBERTO EPIGMENIO DELFIN MIRET BERNAL


3.

MARIA DEL MAR ROMAN TORTOSA



Candidatura núm.: 10. CHUNTA ARAGONESISTA (CHA)
(Sucursal de ERC a Aragó)

Silvia Dilla Vidal, Valderrobres, CHA, Chunta aragonesista, catalá, Pompeyo Fabra, JOSE IGNACIO BELANCHE ROCHE

1.



2.

PILAR MARTIN GARCIA


3.

JORGE RODRIGUEZ GRACIA


4.


Lo burro mort. Pepa Nogués, Cachol


5.

EDUARDO ALCUTEN MARTIN


6.

CRISTINA MARIN CHAVES


7.

GERMAN CASTEL MALLEN


8.

EVA JULIAN FUSTER


9.

JOSE LUIS BOIX GUARDIOLA


10.

MARI LUZ LUNA CALVO


11.

JOSE MANUEL SALVADOR MINGUILLON


12.

MARIA ANSOLEAGA RODRIGUEZ (Independiente)


13.



14.

CONCHA VILLAMIL MILLAN


Suplentes

1.

MARCO ANTONIO NEGREDO SEBASTIAN


2.

AURORA ADAN GUILLEN


3.

PACO MARTIN FERNANDEZ


4.

MARISA ROMERO FUERTES


5.

PACO NACHER DOBON


6.

BEATRIZ ESTERUELAS LIZANO


7.

ADOLFO VILLANUEVA RUBIO


8.

BEGOÑA TOMAS MARCO


9.

FITO RODRIGUEZ AMAT


10.

MARI SOL MARZO VILLARROYA

(Se pueden ir todos y todas a la mierda, como bien dijo José Antonio Labordeta)




Candidatura núm.: 11. ESCAÑOS EN BLANCO PARA DEJAR ESCAÑOS VACÍOS  (ESCAÑOS EN BLANCO)

1.

VICTOR MANUEL SANROMA LATORRE


2.

ALICIA RODRIGUEZ RUIZ


3.

ANTONIO JOSE MATEO AGUARON


4.

ROSA MARIA TORRALBA CAMPOS


5.

AITOR GRACIA DE JUAN


6.

ANA ISABEL CLAVERIA BERGES


7.

EMILIO DEL CASTILLO POZA


8.

NATHALIE LLAIMA PEREZ FLORISTAN


9.

FRANCISCO VAÑO CATALA


10.

ARANTXA PEREZ ROMERO


11.

EDUARDO PERALTA GUERRERO


12.

MARIA LUISA ROMERO MORENO


13.

GORKA LECINA DE JUAN


14.

SALOME PEREZ DE VINASPRE ADRADOS



Candidatura núm.: 12. SE ACABÓ LA FIESTA (SALF)



1.

CARLOS ARANDA ANQUELA


2.

MARIA DEL PILAR GIMENO LOU


3.

JULIO LATORRE PEREZ


4.

MARIA ELENA VALLE NAVARRO


5.

GERMAN MOJICA VICENTE


6.

OLGA SANCHEZ CERRATO


7.

RICARDO LORENTE SANCHO


8.

PATRICIA FELIPE MARCOS


9.

CARLOS RAMIREZ LOZANO


10.

SOFIA BENAVENTE LASMARIAS


11.

JUAN VICENTE FERRIZ VERGARA


12.

ANASTASIA PRISCHEP CHULANNIKOVA


13.

JOSE MUÑOZ ARTIEDA


14.

SILVIA MUÑOZ LOPEZ



Suplentes

1.

JOSE IGNACIO GUARGA ARAGON


2.

MARIA DE LOS ANGELES MUÑOZ DE LA NAVA CAMPOS



Y para que conste y su publicación en el "Boletín Oficial de Aragón", libro la 
presente en Teruel, a 12 de enero de 2026.
El Secretario, D. Joaquín Carlos Sánchez Ordovás


Huesca:

JUNTA ELECTORAL DE HUESCA

CANDIDATURAS proclamadas para las elecciones a las Cortes de Aragón de  2026, ante la Junta Electoral Provincial de Huesca.

Doña Teresa Sandra Campa Campos, Secretaria de la Junta Electoral Provincial de  Huesca, CERTIFICA: Que las candidaturas proclamadas dentro de plazo legal por esta Junta Electoral Provincial para las Elecciones a las Cortes de Aragón de 8 de febrero de 2026 y numeradas por el orden correlativo de su respectiva presentación son las siguientes:

Circunscripción electoral: Huesca

Candidatura núm.: 1. PARTIDO SOCIALISTA OBRERO ESPAÑOL (PSOE)

1.

FERNANDO SABES TURMO


2.

LORENA CANALES MIRALLES


3.

MARCELINO IGLESIAS CUARTERO


4.

MARIA DEL MAR RODRIGO PLA


5.

CARLOS DUESO VENTURA


6.

BEGOÑA DORADO NUÑEZ


7.

IVAN CARPI DOMPER


8.

OLVIDO MORATINOS GRACIA


9.

JUAN JOSE LATRE FERRIS


10.

TANIA SOLANS RALUY


11.

ROBERTO CACHO SANJUAN


12.

SONIA LABRADOR BENEDICTO


13.

CARLOS ALLUE ALARCON


14.

MARIA ELENA CASAUS ALCUBIERRE


15.

SERGIO GAMBAU GRACIA


16.

ISABEL MANGLANO LABORDA


17.

JOSE MANUEL BIELSA MANZANO


18.

YOLANDA CASTELLO CARRASQUET


Suplentes

1.

MARCO ANTONIO IBARZ GUILLEN


2.

MARTA LERA MATEOS


3.

ANTONIO BIESCAS GIMENEZ



Candidatura núm.: 2. ENTRE TODOS BAJO / BAIX CINCA (ETXSBC)

1.

MARIA PILAR AGUSTIN VILLAS (Independiente)


2.

RUBEN MORELL SATUE (Independiente)


3.

SUSANA CABRERA LARROYA


4.

ADOLFO SASOT PUEYO (Independiente)


5.

ALINA BAGUE USIETO (Independiente)


6.

ANGEL CABRERA CALLIZO


7.

MARTA CANTERO FUELLAR (Independiente)


8.

DANIEL CABRERA FUELLA (Independiente)


9.

MARIA NEREA RAMIREZ GIMENEZ (Independiente)


10.

MELCHOR PONS BARAZA (Independiente)


11.

MARIA CINTA BETRIAN DELPUEYO (Independiente)


12.

JOSE MARIA PIÑOL VIDAL (Independiente)


13.

ANA ISABEL GARCIA RICART (Independiente)


14.

VICTOR FELIX ROMERA AGUSTIN


15.

MARIA CARMEN JASO SANCHEZ (Independiente)


16.

CARLOS SATORRES CABRERA (Independiente)


17.

PAULA MEDINA AGUSTIN (Independiente)


18.

RAMON MIGUEL LABRADOR GARCIA


Candidatura núm.: 3. COALICIÓN ARAGONESA (COALICIÓN ARAGONESA)

1.

JUAN CARLOS ISABAL FERRER (F.I.A.)


2.

LIDIA REALES CAZORLA (F.I.A.)


3.

JESUS PABLO LACASA CORREAS (Independiente)


4.

ANA SALAMERO BORDANOBA (F.I.A.)


5.

ROBERTO TIERNO HERNANDEZ (F.I.A.)

6.

MARIA CARMEN SALAMERO BORDANABA (F.I.A.)


7.

JOSE ANTONIO GONZALEZ ALTARRIBA (F.I.A.)


8.

AINHOA NEILA DALMAU (F.I.A.)


9.

CESAR GUARDIA CONTRERAS (F.I.A.)


10.

FATOUMATA TOUNKARA FOFANA (F.I.A.)


11.

LORENZO JOSE FUMANAL TRALLERO (F.I.A.)


12.

YESENIA DEL VALLE GONZALEZ GONZALEZ (F.I.A.)


13.

EDUARDO ABAD TORRES (Independiente)


14.

NOEMI SORINAS DELMAS (F.I.A.)


15.

CARLOS LUIS PEROPADRE TORRES (F.I.A.)


16.

MARIA DEL MAR CALAVIA ABENIA (Independiente)


17.

ENRIQUE JOSE CONTE PARADA (F.I.A.)


18.

FRANCISCA DURAN DURAN (F.I.A.)



Suplentes

1.

FELIX CANALES ESCUDERO (Independiente)


2.

NICOLE CAZORLA CALAVIA (Independiente)


Candidatura núm.: 4. CHUNTA ARAGONESISTA (CHA)

1.

VERONICA VILLAGRASA DOLSA


2.

MASCUN LORIEN ARISTE CAMPOS


3.

LAURA CLIMENTE LAIN


4.

JOSE LUIS PARRA PASCAU


5.

NURIA ORTEGA GAMBAU


6.

JOSE MIGUEL (CHEMIS) FERRER MONTES


7.

MARIA DOLORES (LOLA) GIMENEZ BANZO


8.

ROBERTO SERRANO LACARRA


9.

MARIA NURIA LATRE RODRIGUEZ


10.

JOSE ANTONIO PUEYO MAZANA


11.

MARIA MERCEDES (MERCHE) GARCIA DOMINGUEZ


12.

JOAQUIN BETATO CERESUELA (Independiente)

13.

ALEGRIA EXPOSITO FUMANAL


14.

FRANCISCO JAVIER GUIU BENITO (Independiente)


15.

INES MUR LACOMA


16.

ENRIQUE BARCOS BARCOS


17.

SONIA ALASTRUEY ALPIN


18.

JOAQUIN ANTONIO PALACIN ELTORO


Candidatura núm.: 5. PODEMOS - ALIANZA VERDE (PODEMOS -AV)

1.

JOSE ANGEL PEREZ MARCUELLO (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


2.

ANA LUCIA GRANELL DELGADO (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


3.

MANUEL GALIANO GOCHICOA (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


4.

ANA DELGADO MOLINA (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


5.

VICENTE OLIVER ALEXANDRE (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


6.

MARIA PILAR USON MUR (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


7.

ERNESTO GRANELL GRACIA (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


8.

MAGDALENA ESTER LAPENA CASALS (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


9.

CARLOS ARROYOS BELLMUNT (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


10.

BEATRIZ BELLO LAMO (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


11.

SANTIAGO MANUEL PERBECH SANZ (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


12.

MARTA DE SANTOS LORIENTE (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


13.

LUIS JAVIER SIERRA PASCUAL (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


14.

IVETTE ESCANDIL LAPENA (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


15.

ERNESTO GRANELL DELGADO (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


16.

BERTA LANTERO FACI (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


17.

FRANCISCO SANZ MARTINEZ (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


18.

MARIA DEL CARMEN LINES MUÑOZ (PODEMOS-ALIANZA VERDE)


Candidatura núm.: 6. VOX (VOX)

1.

DAVID ARRANZ BALLESTEROS


2.

ARANZAZU SIMON PEREZ


3.

SERGIO MARCO JIMENEZ

4.

MARIA LORENA GARCIA LOPEZ


5.

JOSE LUIS RUBIO MARTINEZ


6.

BEATRIZ OLIVAN ROMEU


7.

FRANCISCO CASARRUBIO DE LA RUBIA


8.

MARTA MORENO RODRIGUEZ


9.

JAIME BENJAMIN BALLARIN PUYAL


10.

ANA BELEN BARON FERRANDO


11.

CARLOS BERMEJO MARTIN


12.

DOBROSLAVA GEORGIEVA BORISOVA


13.

HECTOR QUINTILLA MATEO


14.

EVA MARIA NUEZ RICO


15.

SERGIO LOPEZ LORO


16.

ERICA GRACIA GUERRERO


17.

FRANCISCO MAYO OLIVAN


18.

MARIA JESUS MONTAÑES MACHIO


Suplentes

1.

JAVIER ELVIRA LOPEZ


2.

VERONICA MARTINEZ EDO


3.

MANUEL ANTONIO SANMARTIN BARRABES


4.

MAIRA CARRILLO BELTRAN


Candidatura núm.: 7. PARTIDO ARAGONES (PAR)

1.

MARIA ANGELES ROCA LLOP


2.

JAVIER LABAT LATORRE


3.

SUSANA PUYUELO CERESUELA


4.

FRANCISCO VILLELLAS LAIN


5.

MARIA EUGENIA GABAS GALLEGO


6.

FERNANDO CARRERA MARTIN


7.

ELENA BETES FABOS


8.

JOSE RAMON BRUBALLA GRAU

9.

PAULA TERESA LLANAS ORTEGA


10.

LUIS COSCULLUELA TERUEL


11.

RAQUEL BETANZOS ALONSO


12.

ROBERTO PAÑART BORRUEL


13.

MARIA CARMEN OBIS MATINERO


14.

NELSON GARCIA EZQUERRA


15.

CELIA CARRERA RAMON


16.

JAVIER VILLARRUBI LLORENS


17.

MANUELA LOSFABLOS CEBOLLERO


18.

JESUS SIESO SOLANAS


Suplentes

1.

VIRGINIA ARELLANO CARRERA


2.

CARLOS CALLEN SISO


3.

LAURA BUENO ESCARTIN


4.

LUIS MARIANO PUYUELO CERESUELA



Candidatura núm.: 8. PARTIDO POPULAR (PP)

1.

CARMEN MARIA SUSIN GABARRE


2.

ROBERTO PABLO BERMUDEZ DE CASTRO MUR


3.

ESTER ARTIEDA PUYAL


4.

GERARDO OLIVAN BELLOSTA


5.

MARIA JOSE VICENTE POY


6.

ANTONIO IGNACIO ROMERO SANTOLARIA


7.

LUCIA BARUQUER PEREZ


8.

JOSE MARIA GIMENEZ MACARULLA


9.

MARIA BLANCA PUYUELO DEL VAL


10.

JOSE ANTONIO LAGÜENS MARTIN


11.

BLANCA MONICA GALINDO SANZ


12.

ALVARO DOMEC LOPEZ


13.

SANDRA GONZALEZ CARIELLO

14.

JOSE PEDRO SIERRA CEBOLLERO


15.

IRENE LOPEZ NERIN


16.

JOSE IGNACIO GRAMUN CASTILLO


17.

LORENA ORDUNA PONS


18.

ISAAC CLAVER ORTIGOSA

Suplentes

1.

LOLA IBORT VIU


2.

CARLOS SERRANO PEREZ


3.

PATRICIA RIVERA ESCUDER


4.

JOSE PUEYO GUILLEN


Candidatura núm.: 9. PARTIDO ANIMALISTA CON EL MEDIO AMBIENTE 
(PACMA)

1.

ROCIO CASTILLO MOLERO


2.

JESUS BLAS CASTILLO LOPEZ


3.

MIRIAM MARCO GOMEZ


4.

JOSE MANUEL SANJUAN ARAGONES


5.

MARIA ANGELES BUISAN MIRO


6.

ALBERTO ESTEPA MILLA


7.

MARIA LUISA GONZALEZ BADORREY


8.

JHONATAN ALEJANDRO VALLEJO SALCEDO


9.

ALBA CASTILLO MOLERO


10.

JESUS BAILO FERRANDO


11.

MARIA DEL CARMEN MOLERO LACARTE


12.

LUIS MIGUEL REMON ALEGRE


13.

ROMINA NAVARRO PERROTTA


14.

ALFONSO DOMINGUEZ BERNAL


15.

VICENTA GARCIA CASAMAYOR


16.

JOSE JULIAN BIELA RONCAL


17.

CRISTINA PEÑARROYA GOMEZ


18.

VICTOR GUSTAVO MOLINER EZQUERRA

Suplentes

1.

ANA CRISTINA INES VILLAR


2.

JOSE VICENTE GARCIA MUNIENTE


3.

RAQUEL VILLANUEVA BERGASA


Candidatura núm.: 10. ARAGÓN EXISTE - Coalición EXISTE (EXISTE)

1.

VALERO AGUAYOS BESTUE


2.

ANA FELISA TORRIJO LOPEZ


3.

DANIEL FERRAZ VIOLA


4.

RAQUEL MARCO VILLACAMPA


5.

RAUL LARDIES BOSQUE


6.

ROSA LABORDETA GAVIN


7.

DANIEL CASTILLON LONCAN


8.

MARIA JESUS OTTO BELLOSTA


9.

CARLOS CIRES PUEYO


10.

SARA LABORDETA GAVIN


11.

JAVIER VILLA VISPE


12.

MARIA DOLORES PALACIOS ALEGRE


13.

FERNANDO LOZANO PARDO


14.

ELENA GARAGORRI ATRISTAIN


15.

IGNACIO PUEO MON


16.

ANDRESA MARIA ISABEL LATORRE BLESA


17.

SERGIO LABORDETA VALERO


18.

ANTONIA CHAVEZ GALLOSO

Suplentes

1.

ALBERTO TRASOBARES ALMAZAN


Candidatura núm.: 11. ESCAÑOS EN BLANCO PARA DEJAR ESCAÑOS VACÍOS (ESCAÑOS EN BLANCO)

1.

MARIA TERESA LOU ARNAL

2.

FERNANDO CARRILLO GRACIA


3.

CARMEN CHANTAL NERIN GARCIA


4.

CARLOS CASAUCAU PEREZ


5.

ANA ROSA LOBERA SERRANO


6.

JOSE CLEMENTE PARDOS LOPEZ


7.

EVA CRISTINA LESAGA LLOPIS


8.

FERNANDO FUMANAL TRALLERO


9.

SAMANTA GARCIA LOPEZ


10.

JAVIER MARTIN VEGA


11.

MARIA LOU CUARTERO


12.

JOSE ANTONIO NERIN MARCO


13.

MARIA CARMEN TIERZ MUR


14.

LUCAS VALLS LOBERA


15.

ASHLEY TRULLEN SANZ


16.

JESUS ALBERTO URUEN ORTAS


17.

ARACELI MALO BARRACA


18.

JOSE ALBERTO PARDOS LESAGA


Candidatura núm.: 12. IZQUIERDA UNIDA- MOVIMIENTO SUMAR (IU- 
MOVIMIENTO SUMAR)

1.

VICENTE GUERRERO ONCINS


2.

MARIA PILAR CALLEN RAMON


3.

FRANCISCO JAVIER SADORNIL GUTIERREZ


4.

MARINA SAEZ ALZURIA


5.

JESUS FERNANDO PEREZ NAVASA


6.

MARIA ASCENSION SESE BESCOS


7.

LUIS MIGUEL VINUE BORAO


8.

PILAR GARCES PADIAL


9.

RUBEN CABAÑAS ARANDA


10.

BEGOÑA GIMENEZ GABALDON


11.

SALVADOR RAMON NOGUERO GUTIERREZ


12.

CARMEN SANCHEZ ARENAZ

13.

JOSE IGNACIO RIO BAILO


14.

MARIA ISABEL PALACIOS IZQUIERDO


15.

JOAQUIN MIGUEL RUIZ GASPAR


16.

PATRICIA CARMEN DELMAS MORENO


17.

LUIS ARDUÑA LAPETRA


18.

MARIA CARMEN SOLANO RIVERA


Suplentes

1.

PEDRO ANGEL SAILA PUYAL


2.

MARIA ROSARIO BRUNED SALAMERO


3.

MARIO PASCUAL BURILLO


4.

RAQUEL SAGARRA GARCES


5.

RAUL MUÑOZ REY


6.

MONICA FERNANDEZ DEL EGIDO


7.

DANIEL ISABAL RAMI


8.

ANTONIA PIEDRAFITA FERRER


9.

SEBASTIAN VILCHEZ HERRADOR


10.

SUSANA RODRIGUEZ SANJOSE



Candidatura núm.: 13. POR UN MUNDO MAS JUSTO (MUNDO+JUSTO)

1.

MANUEL INURRIA FERNANDEZ


2.

ANTONIA ASUNCION SANCHEZ TRULLER


3.

GUILLERMO MIGUEL DIEZ


4.

ESTHER MENDIARA CAÑARDO


5.

RICARDO SANTIAGO PEREZ VISUS


6.

MARIA LUZ LABRADOR SOLORZANO


7.

JOSE PANADERO ONA


8.

MARIA REDONDO GABAS


9.

ALBERTO CASAUS PARDO


10.

FANY YADIRA ORDOÑEZ RIVERA


11.

IGNACIO LAGUARTA VALERO


12.

MARIA LUISA BAYO GUTIERREZ


13.

DAVID BARRIO LOPEZ


14.

MARIA ANGELA RODRIGUEZ LOPEZ


15.

LUIS MARIA SERRA RENOBALES


16.

MARIELA IVANA CONTARDI SOSA


17.

CHABIER MALLOR MONZON


18.

IRENE LOPEZ MELUS CHICO




Candidatura núm.: 14. SE ACABÓ LA FIESTA (SALF)

1.

JORGE LUIS FALCO BOUDET


2.

MARIA ELENA PEREZ SANZ


3.

PABLO MESADO LOBATO


4.

ESTHER MUÑOZ CABELLO


5.

LUIS FERNANDO CANELO PEÑALVER


6.

ZASKIA SOLER GIL


7.

MANUEL JOSE PAZ SALINAS


8.

NATALIA SOBOLEVA SOBOLEVA (Independiente)


9.

JOSE LUIS BARNES MORENO


10.

MARIA INMACULADA BARRIO ADIEGO (Independiente)


11.

JOSE LATRE CONESA


12.

MARIA DE LA ASUNCION DE GUERRERO MANSO (Independiente)


13.

ANTONIO DEL PAGO AGUAS


14.

ANA MARIA DEL CASTILLO LOPEZ (Independiente)


15.

DANIEL VEGA AZNAR


16.

MARIA ELENA CEBALLOS ALVAREZ


17.

PABLO SOLANS MARTINEZ


18.

MILAGROS MARIA ZARRAN SANCHEZ (Independiente)


Y para que así conste firmo la presente en Huesca a doce de enero de dos mil 
veintiséis.



Saragossa:




martes, 12 de marzo de 2024

Amor als sesanta (Luis Arrufat)

 Este treball ha guañat lo Concurs XXII de la Facao de 2023.

Este treball ha guañat lo Concurs XXII de la Facao de 2023.

Les aventures del agüelo “Sebeta”: Amor als sesanta.
Estic convensut que ñaurá chen, molta, que sen enriurá al veure lo titul de este treball. Pues tenen que tíndre en cuenta que fa mols añs, repetisco, mol añs, tamé eise home que ara ne té sesanta, va tíndre tremolóns a la esquena, palometes a la tripa, al veure a un chica; que va aná detrás de ella; que se va pasá hores, chitat al llit, mirán al techo, ensomián en los ulls ubiarts y preguntánse si alló que sentie ere amor o cóm serie lo voldre a una chica.
Si ella li farie cas. Si cuan li habíe mirat y ella se li habíe quedat miránlo un ratet en los ulls relluens li habíe enviat algún “washapp” que ell no habíe sabut resibí.
Eise mateis sagal, ara, en un mun de añs damún, seguís ensomián, mol més, perque an estes edats se dormís menos, encara que se estigue més hores al llit.
Ya no se ensomie tan en alló que, an aquells añs chovens, tots volíem y que pocs hu díem, encara que tamé, aisó no se piart mai. Ara se ensomie més en que l’atre o l’atra seguisque están al teu costat. Que la sentisques respirá o hasta roncá de nit, lo que vol dí que está a la teua vora, que seguís en tú.
An estes altures de la vida, seguís interesán que l’atra part penso igual de tú, que lo rose de una ma te seguisque donán garrampes, que los dos vullgueu seguí vivín chuns y, arribada la hora, morí tamé chuns. No enténs la vida sense ella, sempre hau estat chuns y chuns voleu acabá.
Es un tems en que se aforre mol, dién poques paraules, com entre ells se coneisen tan, sen diuen moltes més, sense parlá, sense ubrí la boca.
Pobret qui hasque arribat a esta edat y encara no hasque sintonisat en la seua parella.
Sempre esperán la felisidat, ¿vindrá cuan fasca los devuit añs?, ¿vindrá cuan me casa?, ¿vindrá cuan tinga una casa? ¿vindrá cuan tinga fills? ¿Vindrá cuan me chubila? ¿Vindrá cuan tinga nets? Y sempre esperán ¿cuán vindrá?
Dises pasá la vida sense disfrutá de lo que ya tens, de lo que ya ha vingut y tú, no u has sabut reconeise, hu has disat pasá per seguí esperán.
Es una edat en la que se diuen moltes coses, sense díles y que se ensomie que se fan moltes coses, sense féles.
Algúns romántics sol fan que dí que los agradaríe torná a sé chovens. No se donen cuenta de que esta es una “chuventut” tamé, encara que sigue diferenta y que ña que aprofitála tamé, com l’atra. Oronetes, chapurriau, José Taronjí, Gustavo Adolfo Bécquer
La costúm, al amor lo convertís en cariño. Encara que algúns camíns desgrasiadamén es en cansamén, en aburrimén y entonses se busquen unes atres sendes que casi mai porten a cap de puesto milló quel que se dise.
Es la confiansa que se té en la persona que porte en tú tota la vida, encara que a camíns no estigues de acuerdo, saps que ella está ahí, a la teua vora, com sempre.
Com es natural, ella y tú o tú y ella, teniu alguna tentasió. Eres persona y ensomies que podíes está en una chica chove, eises que tenen de tot, menos añs; ella pense en eisos chicots que tenen mols músculs als brasos, al pit, sense tripeta.
Pero, al despertat, l’aigua torne al mar y te chires y roses a la persona que está al teu costat, com ha estat tans añs, y te conformes y reses pa que seguisque allí, en les seues arrugues, en la seua tripeta, en lo seu genio, pero tamé en la seua compañía.
Cuan arribes al alt de la montaña, mires cap a tras, cap a vall y eres felís, te dones cuenta de que sol quedes tú y la persona que te acompañe, que ha segut la teua parella tans añs y que ara es la teua gayata y te conformes. Disfrutes mirán tot lo que hau fet, segú que tos hau equivocat algún camí, pero hau pogut arribá adal.
Desde ahí mireu los nugols, ya están prop, pronte donareu lo pas y al remat descansareu, chuns. Y cuan has pasat tantes coses, arribe un momén en que casi no importe si ña o no ña sial, tú ya l’has tingut aquí. Ya l’hau disfrutat, en ella y en tot lo que ella ha significat.
Ha significat una familia, eisa seguirá enrecordánse un tems de vatres y com es normal, pasán lo tems, se perderá la vostra memoria, es la vida.
Se viu mentres se viu y un poquet més, uns añs més en que te convertises sol en un recuerdo; per una generasió, los fills y a lo milló hasta dos, los nets,
Ahí se acabe tot, ahí te acabarás. Y pan aisó tantes preocupasións, tans patiméns.
No val la pena; ña que disfrutá tot lo que se pot mentres se está aquí y sobre tot si estás acompañat y si has tingut la sort de tindre la teua parella, lo teu amor hasta los sesanta y més allá.
Los rosés vells tamé fan flos. Amor als sesanta. // Juan Carlos Abella li escriu:
“UN PREMIO PA VALCHUNQUERA
Avuy han premiat a un amic meu
Escritó de postín, de prosa equilibrada
Mos fa arrivâ la llum de la seua tiarra
Tiarra de la que presumich per tot arreu
Escritura que penetre al cor de la chen
Igual que lo coló de la primavera es lo viart
Que la seua prosa emosione en ben siart
Y trau de natros lo milló sentimen
Mol orgullós está de sê valchunquerí
Lo meu amic te un nom, se diu Luis Arrufat
Lo seu poble al cor sempre l’ha portat
Aon ha anat, ha presumit de que ha naixcut aquí
Lo meu amic escriu en chapurriàu
Únic, tan únic, que no ne ña cap de igual
Que se pugue mantindre viu es la clau
Amic de tots, persona de gran cor
Una aldea, Luiset, y lo ágüelo sebeta
Un regalo pa natros, cada historieta
Escrites, contades, explicades en gran amor.

miércoles, 26 de enero de 2022

Biblioteca valenciana. Breve vocabulario valenciano y castellano

BREVE VOCABULARIO

VALENCIANO Y CASTELLANO

DE LAS VOCES MÁS OBSCURAS O ANTICUADAS.

Como este tomo contiene algunas poesías y citaciones en lemosín, que sólo es familiar a los valencianos, (y a los de Limoges, qué, sompo?) y hay muchas voces anticuadas y sin uso, que tal vez tampoco estos entienden, gracias al abandono con que se mira en el día el estudio de nuestra lengua; a fin de facilitar su inteligencia a todos, he creído sería útil insertar aquí el vocabulario que compuso el sabio valenciano D. Honorato Juan, obispo de Osma, y se imprimió al fin de las obras de Ausias March, en Valladolid el año 1555, aunque a nombre de D. Juan de Resa, sólo con el fin de que el príncipe D. Carlos de Austria, hijo del rey D. Felipe II, de quien era preceptor, entendiese y disfrutase las bellezas de aquel célebre poeta.

Lo he aumentado con algunas voces extractadas del vocabulario catalán y latino de Antonio de Nebrija, impreso en Barcelona el año 1560, del de las palabras obscuras que trae la Crónica del Rey D. Jaime I, que se dice escrita por él mismo, y del de Carlos Ros, impreso en 1764, los que por su escasez creo que agradecerán los curiosos, y apreciarán los amantes de nuestra lengua.


A.

Ab, con.

ab oi, con desamor o con odio o ira.

abaixar, abajar.

aballar, bajar.

aballat, vestido, ataviado.

abandó, desamparo (abandono).

abandonar, desamparar o dejar.

abandonant (abandonat), desamparado. (abandonant : desamparando)

abandonarém, desampararemos.

abans, primero y antes.

abeurador, abrevador, lugar donde se pone agua para las caballerías. (abrevadero)

abelleixen, hermosean o parecen bien.

abeilar, colmenar de abejas. (abellar, de abella, abelles)

abeliment, abelliment, hermosear.

abillar, adornar, aliñar, componer.

abís, abismo.

abolotar, alborotar. (abolot, avolot, avalot, abalot)

abreujeu, abrevies vos. (abreviáis)

abreujes, abrevies tú (abrevias).

abrihat, pronto, velot. (aviat)

abstracte, abstraído o apartado.

abstret, abstraído o sacado.

abta, cosa hábil o aparejada.

abtament, dispuesta o aparejadamente.

abte, apto o hábil o aparejado.

abtes, aptos y hábiles.

abtesa, acto o hábito o hábil.

abtitat, habilidad, o disposición.

abuir, abundar o sobresalir.

abuira, hace mal agüero y abunda.

abus, abuso o mala costumbre. (abús)

abusen, usan mal o usen mal.

abziach, día aciago.

acab, acabe o alcance.

acacen, acazan o procuran tener. (persiguen, acaçar, acassar)

acapta, pide limosna, y alcanza.

acaren, se vean o acareen. (se encaren)

acer, acero.

aço, esto.

aços deuè, esto acaece o esto viene.

aconseguesca, alcance o consiga.

aconsegrí, conseguí. (conseguir)

acort, acuerdo.

acorregueren, acorrieron.

acost, se acuesta a un lado.

acost, me acuesto o me allego. (me acerco)

acostar, allegarse. (acercarse, a la costa);

acte, acto. Actes, actos o hechos.

acuyt, da priesa o se acuita.

acuytat, apresurado.

acull, acoje. Aculles, acoges o acojas.

acunzament, apuntamiento.

acus, yo acuso. (yo acús; yo acuse; Zola : J’accuse)

acustat, acostado o allegado. (acostat)

aca, jaca.

acajarse, agacharse, encogerse. (acacharse)

acatament, presencia.

acaronar, cobijar.

acadar, aquietar, tranquilizar.

acetos, agrio, avinagrado. (acetós : aceto balsámico di Modena)

acoltelejar, acuchillar. (coltell : cuchillo)

acatar, venerar, honrar.

adalgù, a alguno.

adés, luego o presto.

adiar, acotar, aplazar día.

adír, a decir.

adobar, componer alguna cosa.

adoleixer, adolecer, enfermar.

adonchs, a las horas.

adonar, acatar.

adorm, yo me aduermo y aquel se aduerme. (yo me duermo, él se duerme)

adrez, aderezo y aquel adereza.

adulaments, ahullidos. (udol, udols)

advocat, abogado.

aduixer, enviar, traer.

adutz, conduce.

adjornar, aplazar señalar día, hora.

affalach, halago.

affany, afán o trabajo.

affanyós, trabajoso.

afeblit, enflaquecido o descaecido. (flojo, débil; feble, febla)

afectat, afectado.

aferra, afierra o se afirma. 

affers, hechos o negocios. (affair francés)

afets, afectos y hechos.

affexir, afijar o pegar o añadir. (afegir)

afer, a hacer o hacer. (a fer)

afin, me afino y tiene fin.

affix, afijo.

aflam, yo enciendo o me enciendo. (flama : llama)

aflaquides, enflaquecidas.

afona, ahonda o se hunde. (se hunde como el dialecto catalán)

afonar, hundir. (fondo, hondo)

afrontar, alindar, poner límites a las heredades.

agarrar, asir.

agenolla, se arrodilla.

agre, agrio o amargamente.

agre, dolz, agrio, dulce. (agridulce)

agreuja, agravia o enoja. (greuge : agravio)

agreujat, agraviado.

agró, la garza ave.

aguayt, el aspecto o la presencia.

agueren, (hagueren) hubieron o hubieran.

aguí, tuvo aquel y tuve yo. (haguí)

agut, tenido o habido. (hagut)

agut, agudo o de buena habilidad.

ahir, yo me aíro y enojo, y ayer.

ahirar, enojarse o tomar ira.

ahire, me aíre o tome ira.

ahuirat, venturoso o dichoso. (benahuirat, benaventurat : bienaventurado)

ay mía, mi amada o mi señora.

ay tals foren, y tales fueron.

ay tant, y tanto.

aiaure, estar echado o tener asiento. (jaure)

aidar, ayudar.

aiga, agua. Aigua, agua.

air, odio o ira, o aquella manera de ira.

airables, que mueven a ira, o airados.

airar, airarse o enojarse.

airat, airado o enojado.

aixordar, aturdir.

ajuny, ayunta o allega. (ajunta, junta)

ajust, ajusta o justamente.

ajut, yo ayudo y aquel ayuda.

axi, ansi. Axils, ansi les.

alans, alanos.

albelló, albañal.

albixeres, albricias.

albir, albedrío o parecer propio.

albufera, agua de la mar como laguna.

alertar, apercibir.

algorfa, garrofa, algarroba. (desván)

alguacir, alguacil.

allarch, yo alargo y aquel alarga.

alletant, dando leche.

allen, allende, de la otra parte o además.

allevar, a levantarse.

alleuja, aliviana (aligera) o aloja.

alleuje, alivie o aloje o amore.

almajanech, ingenio de guerra para tirar piedras. (catapulta; fonévol)

alló, aquello.

allogar, alquilar. (lloguer : alquiler)

allojar, alojar o aposentarse.

alonya, alenja.

allotja, aloja, o posa o mora.

allumenar, alumbrar.

als, otra cosa, y a los.

als fahent, haciendo otra cosa.

alsunario, zurrador o asaonador.

alvir, alvedriu, albedrío.

alt, alto, y alta y contentamiento.

alt, el otro (altre, altra), y contente.

alta, agrada y contenta o aplace.

alte, agrade o contente.

altau, agradáis o contentáis.

altisme, de lo alto del cielo. (el altísimo)

altiu, altivo, o presuntuoso o contento.

altres, otros. Altriu, otro. (altri)

alçar, levantar (alzar), guardar alguna cosa.

alzada, apelación. (recurso de alzada)

am, yo amo, y ame hecho y anzuelo. (ham : anzuelo)

amagades, escondidas.

amaga, se esconde, o esconde tú.

amagat, escondido.

amagatalls, escondrijos.

amarch, cosa amarga.

amarg, amarga o amargo.

amenen, traen o atraen. (amenar)

a mes, ha metido. (ha mes)

amí, yo amé y amí. (a mí)

amich, amigo. Amichs, amigos. (amic, amics)

amils, a mí los, y a mejor. (mils : mejor)

amolleixca, ablande. (moll : blando, mullido)

ampra, ampara o deprende.

ampra, busca prestado.

amprar, tomar o buscar prestado.

amprar, deprender o aprovecharse.

ampré, yo me aproveché.

amunt, arriba, o a lo alto.

ana, aquel anda, y Ana.

ana, venus, el planeta Venus.

anant, andante y andando.

anap, copa o vaso para beber.

anar, andar.

anás, anduviese.

anat, andado o que se ha oído. (ido)

anda, anda o camino para seguir.

andes, andas.

andraix, andrajo, pedazo roto.

anegar, disimular, ahogar, empujar.

angoixa, congoja.

angoixosa, congojosa.

aní, anduve. Ani, ay.

any, año. Anys, años.

anyell, cordero. (agnus)

animes, ánimas (almas).

ani mès, ay más.

ans, antes.

ansa, asa.

antar, adelantar o pasar delante.

anulam, anúlame o aniquílame.

anulam, anulamos o deshacemos.

anulat, apocado o venido a menos.

apareixer, aparecer o manifestarse.

aparell, aparejo.

apell, llamo y apelo o nombro.

apercebut, apercibido.

aperillosa rriba (riba), peligrosa ribera.

aperillosa rriba, peligroso ribazo.

aplech, ayuntamiento de cosas.

aplega, allega o viene bien. (plega)

aploure, a llover.

appar, aparece (parece).

apocalipsi, un libro de S. Juan, así llamado (apocalipsis).

aportants, trayendo o llevando.

après en après, empos o después.

apres, después y ha tomado (ha pres).

apresa, deprendida.

apren, depren, aprender. (él o ella aprende)

à promès, ha prometido.

à promes, a buenos y abonados.

aquelles, aquellas. Aquells, aquellos.

ara pus, ahora pues.

ara y adès, con frecuencia.

ara, se usaba sin significación alguna, como ara ojats. (ara : ahora escuchad, pregón)

ara, agora (ahora) y lugar de sacrificio.

arbitre, arbitrio o industria.

arbre, árbol.

arciaca (pone arciacà; ardiaca), arcediano.

arch, arco.

ardit, moneda de poco valor.

ardit, maña, traza, industria.

aram, alambre. (filferro : hilo de hierro)

arreats (arreáts), arreados o aderezados.

argent, plata. (AG : argentum, argentina, etc)

argull, orgulloso. (orgull, ergull : orgullo)

ariana, nombre propio de mujer. (Ariadna)

arma, alma y arma.

armari, almario. (armario)

armes, almas y armas.

armejant, haciendo armas.

arnas, arnés para justar o pelear.

arnau, daniel, hombre así llamado. (Arnaldo)

arquer, hombre que tira con arco. (arquero)

arrapa, arrebata. Arrape, arrebate.

arremir, desafiar.

arreo, adorno.

art, arte y aquel arde.

art mon cor, arde mi corazón.

articles, artículos.

artit, hombre diligente o ardid.

assabanonar, suavizar.

asa, hora a esa hora.

asaja, asaya o ensaya o prueba.

asaigs (assaigs), ensayos o pruebas.

asalt (assalt), a sobresalto o asalto.

asats (asatz occitano), asaz o abastadamente.

ase, rranch, asno cojo o derrengado.

asegut (assegut), asentado (sentado).

asemble, asemejo o parezco yo y aquel.

asemble, señalo o le parezco.

asetjat, asitiado (sitiado) o cercado.

aseure, asentarse (sentarse).

asiu, asienta. Asiure, asentarse.

asmar, pensar.

aspres, ásperos.

astre, hado o estrella (astro).

astruga, dichosa y bienaventurada.

asucach, callejuela sin salida.

atallen, cortan o corten.

atallar, atajar, acortar un camino.

atany, pertenece o atañe. (pertany)

atanyer, atañer o tocar o pertenecer.

atart, atarde (tarde de tiempo).

atenguereu, tuvieron o alcanzaron.

atemps (a temps), a tiempo.

atemprats, templados. 

atench, alcanzo yo y aquel alcanza.

atendre, atender o alcanzar.

ateny, alcanza y alcance o puede.

atenyer, alcanzar.

atent, atento.

ates (atés), alcanzado o conseguido.

atesa, alcanzada o conseguida.

atorch, otorgo o concedo y otorga aquel.

atoba, adobe.

atrazat, atrazado. (trazado ? atrasat : atrasado?)

atrivenza, atrevimiento.

atrobar, encontrar. (trobar)

atur, yo espero y dure.

atur, duración de tiempo.

aturar, esperar. (detenerse en un sitio, parar; aturarse : pararse)

avall, abajo.

avanar, avariciar.

avancen, se adelanten o se abalancen. (avanzadilla, avanzar; avant : delante, vanguardia, etc)

avar, hombre avaro.

auentar, ahuyentar.

avé, aviene o acaece.

avergonyam, me avergüenzan.

aviltat, aviltado o despreciado. (de vil, vilipendio, vilipendiado)

aviment, aparejo o cosa que está aparejada.

avicorar, mirar con recato.

avinent, liberal.

avia, agüela. (abuela, yaya; avus: avi : abuelo : yayo)

avis (avís), yo aviso. Avis, abuelos. (avies : abuelas)

avlesa, vileza o soberbia o alteza.

aunit, unido o ajuntado.

auol (avol), falso o malo.

ausar, osar.

avoler, aquerer. (voler : querer; italiano io voglio : yo vull : yo quiero)

avorrit, aburrido o aborrecido.

auts, autos o actos.

axils, ansilos (así los).

axim, así me.


B.


babosall, babador.

babtiste (babtisme), bautismo. (babtisme, baptisme : bautismo; baptiste : bautista)

bachus, el dios del vino. (Baco, Bacchus)

bach, bacada, caída o golpe.

bacul (bácul), báculo.

badalits, bobos o embobecidos.

badans, bobos o abobados.

badant, hecho bobo, badoch, bobo.

badall, clevill, rendija.

badall, bostezo.

badoch, el embrión de la granada. (también flor de la calabaza)

badoch, hombre insípido y fácil de engañar.

baldraga, cosa franca sin coste.

balbucitar, hablar como tartamudo. (balbucear)

balza, balsa.

*bahuit (no se lee bien), armadura de malla para la cabeza.

bandejar, abandonar, despojar.

banch, banco o escaño.

bany, baño.

banda, la banda o ir a un cabo.

bandonament, desamparo. (abandonament)

bandonar, desamparar. (abandonar)

baralla, riña o pelea.

barats, baratos.

barallar, barajar, reñir a uno, pendencia.

barbull, barbullería o tráfago.

barjola, alforja.

bastament, abastura o abundosamente.

bastart, bastardo.

bast, basto y basta.

bat, bate.

bateja, se bautiza o toma nombre.

be, bien.

becada, ave que se llama bequeruda.

becaire, becuadrado, canto alegre.

becar, dar cabezadas cuando se duerme.

beir, por obeir, obedecer.

bell, bello o hermoso.

bellea, belleza o hermosura.

bem, bien me.

bemols (bemóls), bemoles, canto triste.

benavirat, bienaventurado.

benaviranza, bienaventuranza.

beneyt, bendito y bienaventurado.

benyvol, bien querido.

bestraure, anticipar la paga.

bestret, anticipada la paga o reparo. (bestreta)

bestrets, amparos o reparos.

beu, aquel bebe.

biu, vivo. (viu)

blan, blando. Blanch, blanco.

blanes, blandas. Blanor (blanór), blandura.

blau, color azul. (blue inglés, blau alemán)

blermar, infamar. (blesmar)

blidat, por oblidat, olvidado.

blo, por ab lo, con el.

bo, bueno. Bon, bueno.

boba, enea, yerba.

boig, bobo. (loco)

bojes, fuelles, o arrugas del vestido mal cosido.

bozi (bocí, bozí), bocado.

bollit, cocido. (hervido; bollir, bullir : hervir)

bolet, hongo (seta).

bolcar (embolcar, embolicar), empañar el niño (poner pañales).

bolich, envoltorio (pone emboltorio).

bonba, bomba para sacar agua.

bonba, (pompa) vanagloria o hinchazón.

bonbaments, vanaglorias.

bony, chichón o bulto de algún golpe.

born, salto o vuelta o tomar rodeo.

born, camino o vía.

bonesa (bonea), bondat (bondad).

borna, rodea o una vuelta.

borne, una vuelta o rodeo.

bort, el hijo borde (ilegítimo).

bosch, bosque.

bossa, bolsa.

boticayx, bofetada. (bufet, bufetada : vita christi)

Bou, buey. (toro; bovis, bovino, etc)

bram, bramido.

brama, aquel brama o da voces.

branchet, perro de falda.

brant, espada.

brau, bravo. Braus, bravos.

brecar, mermar alguna cosa.

brescar, ir sin concierto.

brin, salvado de trigo.

bresca, panal de miel.

breu, breve. Breument, brevemente.

broca, punzón o alcanza o le toca. (alemán bohren : taladrar, barrinar, barrenar; Bohr : broca, taladro, barrina)

broca, corre la lanza o encuentra.

brocar, encontrar y tocar alguna cosa.

brocar, encuentro, escaramuza.

brocats, brocados.

bronch, cosa corva o cosa áspera.

broque, encontré o lidié o peleé.

broque, eché a afuera o alance.

brogir, bramido o hacer ruido. (brogit; brogir también puede ser verbo)

brole (brote), torne a nacer o brote.

brut, sucio y animal bruto.

bruxola, el agua de marear.

bufant, soplando. Bufar, soplar.

bugada, la lejía. (colada, ropa que se lava)

bugiu, mono o mona.




buyda, vacía.

buides, vacías. Buyt, vacío.

buixola, la agua de marear. (como bruxola, anterior)

bullirá, hervirá.

bulles, buldas.

burch, el burgo o arrabal. (burg, bourg, Bourgogne)


C.


ca, acá.

cab, cabe. Cab dolor, cabe dolor.

çaba, perfecciona o le acabala.

cabalos, hombre que tiene caudal. (cabal, cabdal)

çabata, zapato. (sabata; çapato)

cabdals, caudalosos.

cabdals, caudales o haciendas.

cabre, caber.

cacarechar, cacarear, gritar continuamente.

caz, yo cazo. Cazola, cazuela.

cadira, silla. (cátedra; cadiera)

caduch, (caduco) decrépito.

çaenrere, antes.

cahen, aquellos caen. (cauen)

caich, yo caigo, aquel cae.

caigueren, cayeron. Caigut, caído.

calfa, se calienta.

cal, cale y es menester.

calgut, me ha calido o aprovechado.

calabruixò, granisol, granís (pone granis), granizo. (calabruix; pedregada; granizada)

calcigar, pisar.

calçò, calzoncillo.

calx, cal.

call, calla o hace callar.

callament, callamiento o callar.

cama, la pierna. Cames las piernas.

cambi, cambio o trueco (trueque).

camí, camino. Camins, caminos.

camp, escape o quede.

campar, escapar.

campestre, campesino.

canela, candela y canela.

cans, perros. (canis)

cantaveu, cantávades (cantabais, vosotros).

cants, cantos o cantares.

cap, cabeza y cabe. (y capítulo, al fin y al cabo)

capdellar, ovillar.

capdell, ovillo.

captendre, tratar bien.

capell de ferre, armadura para la cabeza.

capeltina, lo mismo que el anterior.

car, caro, y porque, y ciertamente. (ya que)

car, amado (caro, querido). Carrech, cargo.

cárrega, la carga y aquel carga (carrega, carregue).

carreguí, me cargué o cargué.

carestiós (carestios), encarecido, o que mucho quiere.

carcre, cárcel. (carcer)

cares, las caras o gestos.

carnatje, cosa de carne.

cars, amados (caros, queridos) y cosa cara.

cartejat, carteado u hojeado.

carts, cardos.

carch, cargo.

careixer, carecer.

carjotar, cascar.

cas, caso. Cascù (cascu, cascú), cada uno.

castell, castillo.

castig, castigo (yo). Castich, castigo (cástic).

catiu, cautivo.

catò, catón, filósofo.

cau, aquel cae. (él o ella)

cava, mujer por quien se perdió España.

cauorca, cueva.

caure, caer.

cau, lo mismo que niu. (nido; cado; madriguera)

cavalcar, montar sobre animal. (cavalgar, caballo o cavallo, mula, mulo, asno, burro...)

ceballons, después.

cech, ciego.

cegat, hombre que está ciego. (cegado)

cel, cielo. Cell (aquell; çell), aquel.

celici, cilicio.

cels, cielos. Cells (aquells, çells), aquellos.

cella, aquella. Celat, encubrir o celar.

cella, celda.

cent, ciento (cien, 100).

*cendre, cerner.

centener, cuerda. (tipo de cuerda con una medida de 100 *)

cep, cepo. Ceptre, el cetro. (el cep también es una seta, boletus edulis y similares)

cerca, busca. Cercar, buscar. (recerca : investigación, búsqueda; recercar).

cercadit (o çercadit), panadizo.

cerch, yo busco y cerco y busca aquel.

ceres (o çeres), diosa del pan. (cereal, cereales)

certana paraula, palabra cierta.

cervell, el seso (cerebro, celebro) o entendimiento.

cerz, cierzo viento. (circio, cercius, circius en textos antiguos)

cesars, los césares.

cest (o çest), aqueste es (este es) o aquel es. (en francés c'est)

char, caro o amado. (francés cher)

chipra (chiprà), el reino de Chipre.

ciclò, ciclán, el que tiene sólo un testículo.

cinch, cinco. Cinch senys, cinco sentidos.

ciment, enfermedad de gálico.

cita, incita o me emplaza o cítame (me cita).

clades, defensas como barbacanas.

clam, yo me quejo, y la queja. (clamare, clamar, reclamar)

clamants, quejándose. Clamar, quejarse.

clar, claro y claramente.

claror, claridad.

clau, clavo y llave.

claveguera, albañal. (desagüe, alcantarilla, etc)

clenja, carrera o mecha de pelo que se suelta. (clencha)

clerch, clérigo.

cloent, encerrando. (clos, closa, clausura, enclaustrar, etc; closing inglés)

cloga, encierre o encierra.

clos, cerrado o cercado o metido.

closa, encerrada.

clos, concluso o concluído.

closa, muleta.

closca, cáscara dura. (clasca)

clots, charcos de agua. (agujeros; clot : agujero, zona baja)

clou, cierra y concluye.

clouen, cierran (y concluyen).

cluixir, cruxir, chasquear (crujir).

cluchs, cerrados o ciegos. (los ojos; clucar lo/s ull/s: cerrar el/los ojo/s)

clus, cerrado. (clos)

ço, aquello o esto. (aço, açò, açó, assò, assó; això, aixó)

coa, cola. (coga; cúa)

cobea, codicia.

cobeja, aquel desea o codicia. (cobejar : codiciar, desear)

cobejanza, el deseo o codicia.

cobeix, vel. Cobeig, yo deseo.

cobejòs, deseoso o codicioso.

cobles, coplas. Cobla, copla.

cobre, cobija y cubre y cobrar (él, ella cobra).

cohent, cociendo. (coure)

cohir, “aver aceso á muger”. 

cohit, coyto o acceso a mujer. (coito)

coiçor, escozimiento (escozor, escocimiento)

coixejar, cojear. (coix : cojo; coixa : coja)

col, honra o festiva como a cosa divina.

col, como él. (com ell)

colebrines (culebrines), culebrinas tiros de pólvora.

colen, guardan y honran fiestas. (verbo latín colere : colre, colrer, coldre)

colguen, honran y celebran fiestas.

coll, cuello. Colls, cuellos o gargantas.

collir, coger. Collit, cogido. (recoger, recogido; collita, cullita, cullida, collida: cosecha)

colp, golpe. Colpa, culpa.

colrer, reverenciar, adorar.

colse (colze), codo.

colsada, codada (codazo), dar con el codo.

colta, honrada o solemnizada.

coltell, cuchillo.

com, como y así como.

comana, aquel encomienda.

comane, encomiende.

començ, comienzo o principio.

comés, cometido.

comiat, licencia o despedida.

cominal, comunal.

companyades, acompañadas. (acompanyades)

companyó, compañero.

companyona, compañera.

compendre, tomar (pendre; prender) o comprender.

complacença, complacencia o placer.

complach, complace o hace placer (me place : me plau).

complanta, llanto o dolor. (plany)

complanyer, complañir. (plañir)

complesquem (complesquen), cumplan. (complesquem sería cumplamos nosotros)

compost, compuesto.

comprat, comprado o cosa mercada.

comprén, comprende.

comprenga, comprenda.

compreses, comprendidas.

compte, cuenta y conde señor. (computo : compte; de comite : comte : conde, aunque se encuentran en textos antiguos indistintamente compte y comte)

compte, cuento o cuenta.

comptes, cuentas y condes (comtes).

comuns, comunes.

conceb, concibo y aquel concibe.

concita, levanta, mueve, inclina.

concorde, concuerde.

condamnen (condemnen), condenen o condenan.

conduit, conducido o atraído.

conega, conozca. Conegut, conocido.

coneixença, conocimiento.

coneixent, conociendo o que conoce.

coneixer, conocer.

confés, confesor y confieso yo.

confón, confunde o abate.

confona, confunda.

confùs, confuso.

conjunta, ajunta en uno.

conort, conorte o consuelo.

conquer, conquista, busca, procura.

conquerrán, alcanzarán o conquistarán.

conquerran, conquistarán. (conquerirán, conqueriran; es como la anterior)

conquerre, conquistar o buscar. (conquerir)

conquest, conquistado o alcanzado. (conquistat)

conquist, yo conquisto.

conrea (conrrea), acarrea, trae o cultiva. (conreu : cultivo; conrear)

consegre, alcanzar o conseguir.

consegria, conseguiría.

consell, consejo.

conseller, el que manda (aconseja) y rige sobre todos. (consejero)

conselleu, aconsejéis. (también vosotros aconsejáis)

consemble, semejante. (semblar : semejar)

consum, yo me consumo y gasto.

contendrá, aquel tendrá.

contixença, cosa contingente o galardón.

contraris, contrarios.

contrast, contraste.

contrets, contrechos. (contrahechos)

convè, conviene.

convench, conviene. (yo convengo?)

convençria, convencería.

cor, corazón. Cors, corazones. (italiano cuore; coeur francés)

corr, corre. Cors, cuerpo y curso.

coratje (coratge), que tiene coraje o corazón. (valentía)

coratjes, corazones o corajes.

coratjós, corajudo o que tiene brío.

corbs (corvs), cuervos. (corvus)

corda, soga o cuerda.

cordels (cordells), cordeles.

coromull (caramull, cormull), colmo. (lleno hasta el colmo)

correu, correo.

corps, cuerpos.

corromp, corrompe.

corrons, ruedas para que ruede alguna cosa.

cors, cuerpo y curso.

cort, corte y estrado donde se juzga.

cos, cuerpo (cors, corpore). Cosos, cuerpos.

cost, costa (coste) o gasto.

costa, cuesta o subida.

costa, lo que algo cuesta o se acosta o allega (acerca).

costa, costa de la mar.

costat, costado o lado, y costado me ha.

costats, costados o lados.

costreny, constriñe.

costret, constreñido.

costum, costumbre o yo acostumbro.

costuma, costumbre o acostumbra aquel.

costumades, acostumbrados. (acostumbradas; costumats, acostumats)

còta, cota o vestidura solemne.

covarts, cobardes.

covè, conviene. Còve, cuévano o cesto.

cove, el ave estar en huero. (covar o cobar los huevos: incubar)

covidament, convite o cosa así.

coure, cobre metal campanil.

cregen, aquellos creen. (crehuen, creuen)

crehuar, cruzarse o persignarse. (cruzar; creu : cruz).

creist, criaste y creíste.

creixent, creciendo. Creixer, crecer.

crem, yo me quemo. Crema, aquello quema. (cremar : quemar)

cremat, quemado.

crescuts, crecidos o que crecen. (creixcuts)

crestià, cristiano.

creu, cruz y aquel cree.

creuen, aquellos creen.

criament, la crianza desde niño.

criats, criados.

crida, da voces o llama y pregón.

cridat, pregonado.

criden, den voces o llamen.

crims, delitos y crímenes.

crit, el grito o doy voces (yo crit, crido).

crits, los gritos o voces.

crosta, corteza (costra).

crua, cosa cruda y cruel.

cuclillas, cuclillas. (menos mal que añadió esta palabra para que se entendiese)

cuiçors, escozimientos. (coiçor, escocimiento; coiçors; escocimientos)

cuyda, piensa.

cuyt, cocido y doy priesa o aguija.

cuyt, yo pienso y aquel piensa.

cuita, da priesa. Cuytats, apresurados.

cuyxa, pierna. 

cuyxot, pernil. (cuixot; Quijote o Quixote - Quijano - ; pierna de jamón serrano, de jambe, jambon)

cuytadament, apresuradamente.

cuytat pas, paso apresurado.

cuytosos, apresurados.

cull, por acull, aquel acoge.

cuna, libro de los moros que así se llama. (çuna, Sunna)

cuinar, cocinar. (cuina : cocina)

cur, cure (procure) o tenga cuidado.

curs, curso. Curt, corto.

cusca, perezosa o coja.

cuxa, (cuixa) nalga o anca. (cuixot, cuyxot)


D.


daball, debajo. (davall, devall, avall, aball)

d'affany, de afán o de trabajo.

d'algú, alguno o de alguno.

d'altruy, de otro. (de altri, altre, atre)

dalt, arriba. (de alt, d'alt : de alto)

damnatje (damnatge), daño (damno) o dañamiento o condenación.

damnats, condenados o dañados.

damneje, dañe.

damunt, arriba o encima. 

dan, daño. Dant, el poeta Dante.

dar pas, dar paso.

daram, darme han. D'aram, de alambre.

darrer, postrero (último). (Darrera, postrera, última; rader, radé, radera)

dart, dardo.

daslot, andar a galope.

data, la data traslación del juego de tablas. (También data : dada : fecha de una carta)

davant, delante.

dau, dado. Daus, dados.

deasal, desagrade o descontente.

debats, debates.

debatent, debatiendo.

debatre, debatir o combatir.

debès (devers, vers), hacia esto o aquello.

deça, desta (de esta) parte.

decant, se decanta o se acuesta.

decanta, vuélcase o trastórnase.

decebre, engañar. Decebut, engañado. (decebuda, engañada)

dech, yo debo y aquel debe (ell, ella deu).

decrepitut, vejez muy larga.

decret, decreto.

defall, fallece o falta.

defallit, falto o venido a poco.

defallint, falto o faltando.

defalt, defalta o falta.

defén, defiende. Defendre, defender.

defenia, defendía.

defensa, defendida. Defensat, defendido.

deffesa, defendida.

defet (de fet), de hecho, falta o defecto (defecte).

defuigs, huyes tú.

dega venir, deba venir.

dega, le convenga o deba.

degast, gastado. (desgastat; desgastado)

degrá (de grat), de grado o (deguera, deguere) debería o debiera.

degrát (de grat), de grado o de buena voluntad.

degré aber mals, debiera haber males.

degú, ninguno (dingú, ningú). Degús, (degú's) ninguno se.

degut (degút), debido.

dehessa (deessa, deesa), diosa acerca de gentiles.  

de hon, de donde. (ahon, ahón)

dehidor, decidor.

deifique, deifico o le honro a Dios.

dejú, ayuno. Dejúna (dejuna), ayuna.

deix, dejo yo y aquel deja (ell, ella dixe).

deixau, dexavos Deixen, dexen. (vosaltres, vatres, valtros + dixau o dixeu : dejáis)

deixible, cosa dejada o digna de dejarse.

deláy (delay; dellà, dellá), de allá del otro mundo.

delida, quitada. Delir, quitar.

delint, quitando o echando a perder.

delir, ánimo, gana, no tinch delir de res (no tengo ganas de nada).

delit, delito y deleite.

delita, deleita o da contentamiento.

dellabons, después.

delliore (delliure, lliure), delibre (libre) o librado (liberado).

demán, demando o pregunto (pido). (demanar : demandar, pedir)

demanl'ami, pregúntelo a mí (pregúntemelo).

demille, menos cabe o lo haga menos.

dent, diente. Dents, dientes.

departre, apartar o dividir. (partir)

depregon, de presente. (de present)

derenclí, me dejo.

derrera, postrera y última.

derrer, postrero y último.

desalt, descontentamiento.

desalta, desagrada. Desaltar, desagradar.

desaltau, descontentáis o abajáis (bajáis).

desam, yo desamo.

desamich (enemich, enemic, enamich), enemigo.

desastruga, desventurada o desdichada. (des + astruc, astruga)

desastruch, desdichado o sin ventura (desventurado).

desahunida, desavenida o desconcertada.

desbarrada porta, puerta sin cerradura. (barra; barrar; tancat y barrat)

dercorda (descorda), destuerce o se deshace la cuerda.

descolen, deshonran o quitan la fiesta. (Ver colre)

descrehent, descreyendo.

descreguer, no creer. (des + creure, descreure, no creure)

descuyt, descocido y descuido.

desdiu, aquel desdice. Desdius, tú desdices.

desegueix, no sigue.

desexit, apartado.

desemble, desemejante.

desengrujen, enflaquecen.

desert, desierto o hecho le desierto o solo.

desesser, no ser o perder el ser.

desfá, deshace. Desfet (desfét), deshecho. (Desfeta, deshecha)

desgrunat (desgrunar), desmenuzar, deshacer alguna cosa en partes menudas.

desgradats, desagradados.

desgrair, desagradecer.

deshonbren, le quiten el nombre o el ser.

desig, deseo. Desijár (desijar), desear.

desije, vl', desige, desee aquel.

desijé, vl', desigé, desee yo.

desisca, desista.

deslích, deslío o desligo o desato.

desligánts, que desatan.

deslíura, delibra (libera) o defiende.

desliurát, delibrado (liberado) o determinado.

desliure, deliberado (liberado) y libre.

desmembrás, desacordase. 

desmembrát, desacordado.

desmint, le desmiente.

desnatúr, desnatura.

de, son, bién, de su bien.

desónbren, quiten la sombra o deshacen.

desaparegueren, desaparecieron.

despendír, gastar o despender. (despendre)

despendrán, gastarán.

despenént, gastando.

despeccio, desprecio.

despenga, gaste aquel. Despenguí, gasté yo.'

despés, despendido o gastado.

despesa, gasto o el gasto.

despeses, los gastos.

despít, despecho.

despita, despecha o está despechado.

despocár, menoscabarlo o hacerlo poco.

desprehéu, desprecies vos.

despúll, yo desnudo o despojo. (despull; despulla; despullat, despullada)

despulla, desnuda tú. Despullát, desnudo.

despúlls, desnudos o despojes tú.

desrreglat (desreglat), desreglado.

derive, se derriben o desciendan.

destermena (determena), determina.

destrifique, le haga diestro.

destrúu, destruye.

destrúus, destruyes o deshaces.

destents, descaminar, deshacer lo andado.

desuchína, desavecinda.

desvergonyít, desvergonzado.

de ta vida, de tu vida.

deté, detiene y de ti.

detrahí, hizo traición o engaño.

deu, dios, y diez y debe.

devallen, abajen o abajan.

deván, delante. Devánt (devant), delante.

devengút, venido o devenido.

devinador, hombre que adivina. (adivinador)

devora, traga o consume.

deute, deuda o lo que se debe.

dexeble, discípulo.

dexim, déjeme yo.

d'hon, de donde.

dia, el día y aquel diga. (ell, ella digue)

diastre, atrevido, inquieto, travieso.

dia'bziach, día que no es fiesta de guardar o aciago.

dicta, dicta o nota o declara.

dich, yo digo. Dir, decir.

dictat, dictado o título de señor.

dictat, dicho o dictado o prosa.

dictats, dichos o dictados.

dida, el ama que da leche al niño.

dient, diciendo. Diguès, dijese.

di mart, el martes día del planeta marte. (dimarts)

dinér, dinero. Dinèrs, dineros. (denario, denarios)

dins, dentro.

dir, decir. Dich, yo digo.

discorr, discurre o desliza.

discors, discordes.

discort, discorde o discordia (desacuerdo).

disenten, no consienten.

disenti (disentí), no consentí o no consintió aquel.

disert, diserto o hábil para alguna cosa.

diserta, cosa dispuesta o aparejada o hábil.

diserta, cosa de buena disposición para algo.

disolrre (disolre), disolver o desatar.

dispondren volch, disponer quiso o quiere.

dit, dedo y dicho. Dits, dichos y dedos.

diu, aquel dice. Diuen, aquellos dicen.

divideix, divide o aparta.

do, don o dádiva, y yo doy. (yo dono)

doble's, por dobles, cosa doble es.

dobles, doblas, moneda de oro. (doblers, dobblers, muy usado en Mallorca)

dol, duelo y yo me duelo (yo me dolc, dolch) y aquel se duele.

dolç, dulce. (Dolça, dulce femenino, y nombre propio)

dolcám, será dulce, me será.

dolch, yo me duelo, y dolor.

dolent, cosa ruin o mala. (dolenta, mala femenino)

dolentía, dolencia o cosa mala.

dolorejant, dolorido o con dolor.

dolrrá (dolrá), dolerá. dólrre (dolre), doler o dolor.

dólrres (dolre's), dolerse. Dollrrás, dolerteas. (te dolrás : te dolerás, arrepentirás)

dolt, aquel se duele o siente dolor.

domdár (domdar), domár (domar). Dompdás, domase.

doméstich, doméstico.

dompdár, domar o amansar.

domíni (domini), señorío (dominio, de domino, señor, amo).

d'hon, de donde.

doy, yo doy. Don, aquel dé.

dona, mujer, y aquel da. (ell, ella done; dona, donna, domina, señora, mujer)

donam (dónam, dona'm) , dame tú. Donám (donem), nosotros damos. 

donárensi, diéronse.

donchs? y pues?

dónels, deles. Donéu, deis vos.

doní, le di yo.

dons, dones o dádivas.

dos, por dos o el enues (envés).

dos, las espaldas o los hombros.

dot, dote. Dots, dotes.

drap, paño. (trapo; draps : trapos, paños)

dreç, aderezo. Dreçar, aderezar.

dret, derecho (canónico o civil; diestro). Dreta, derecha (diestra).

dubte, duda, yo dudo.

dubtós, dudoso.

dúbten (dubten), aquellos dudan.

dúbtem, yo dudo.

duch, duque. Duchs, duques. (ducere latín, ducto, ductor : conducir, guiar, viaducto)

duell, colada, colar la ropa roscada.

dugués, trujese (trajese, llevara).

duymés (d'huy més), de hoy más. Duys, dos.

duyt so, soy traído. (conducido, de ducere)

dull, duélome.

dur, duro, y dure y sufrir. (enduro, endurance)

dur, llevar una cosa, you duré (yo ho duré), yo lo llevaré.


E.


efectes, efectos. Efects, efetos (efectos).

egual, igual. Eguals, iguales. (Se encuentra agual, egual e igual en textos antiguos, también en la ciudad Agualada, Egualada, Igualada)

eixám (eixam), enjambre.

eixami, examen.

eixamples, ensanches. (ample : ancho; ampla : ancha)

eixarob, jarabe. (xarop, xarob)

eixem, xeme (jeme, medida del pulgar e índice estirados).

eix, exe (ese). (eixa, esa)

eixir, salir. Exirán, saldrán. (exit, exitus; imposts de entrades e eixides : generalitats)

exilleró, cuadrado que se echa (pone hecha) en la camisa.

eixobar, conjunto de ropas que hace la mujer para casarse. (ajuar; eixovar, aixovar)

eixórca, cosa estéril que no da fruto.

eixorch, hombre estéril que no engendra.

eixpremer, exprimir.

elegésch, yo elijo o escojo, y aquel elige.

elegits, elegidos o escogidos. 

eleixen, eligen o escogen.

elest, escogido o elección.

elets, electos y escogidos. (elet, electo y escogido)

els, los o ellos. Ells, ellos. (ella, elles : ella, ellas)

em, emeyo (heme yo) y me.

embadalits, embobecidos o espantados.

embarch, embarazo o embargo.

embasa, embaza o hace provisión.

embambarse, empaparse.

embafat, ahíto. (empachado, lleno, saciado)

embastar, hilvanar.

emblarse, marcharse o ausentarse en secreto.

embellit, cosa hermoseada. (embellida : hermoseada, bella)

embolca, se envuelve o se arrebulve. (embolica)

embolt, envuelto. (embolicat, embolicada)

embronch, cosa corva o torcida.

embrutar, ensuciar. (brut : sucio; bruta : sucia)

empaig, empacho o embarazo.

empara, ampara o defiende o amparo.

empatchar, empachar o impedir.

empatullar, apandillar.

empecadant, hinchiendo de pecados.

empeguésch, tengo vergüenza, o estoy empachado.

empendre, emprender.

empegit, vergonzoso o empachado.

empeny, empuja o arroja.

empelt, injerto (pone engerto). (empeltar : injertar)

empenyer, empujar o abalanzar.

empés, empujado o echado a fuera.

empesa, empujada o echada fuera. (pone hechada, y en la linea anterior echado)

empliquen, implican o contradicen.

empobrit, empobrecido.

empos, lo mismo que après (después). (castellano “en pos de” : siguiendo a)

emprench, yo emprendo.

emprets, en precio o estima.

empresonar, aprisionar. (presó : prisión)

en alt, en alto y en contentamiento.

en calza, alcanza o embaraza.

encara, aún o en tanto que. (encore francés; también todavía; ancora italiano)

en cara, aunque y aún también.

ença (ençà o ençá), hacia acá (aquí).

encant, suspenso, admirado. (también subasta)

encara, antiguamente maguer (manque), aunque, no obstante, sin embargo.

en cena (encena), encienda o enciende.

encella (en cella, çella), en aquella.

encenalls, cosa para encender presto (rápido; ramitas secas, tea, corteza de árbol).

encench, enciendo, o me enciendo.

encenen, encienden o enciendan.

encenia, (encesa) encendida. Encés, encendido.

encens, incienso.

enclou, encierra. (encloure; cloure, clos, closa, claustro, clausura, etc..)

enclusa, yunque. (hierro para golpear con un mazo y abrir madera, o afilar la dalla)

encòls (enclós), encerrado. Enclósa (enclosa), encerrada.

encolpa, pone culpa. (inculpa)

encontrades, calles o partes por donde pasa algo.

encontrada, calle o carrera. (vindre al encontre: venir al encuentro)

encorre, le ocurre o le viene. (también persigue a alguien, encorrer)

endeny (desdeny), desdén.

enderroch, derriba o derrueque. (enderrocar, enderrochar : derribar)

endreç, enderece o aparejo.

endure, endure o ayune.

enfastijat, lleno de hastío o enojo.

enfellonit, enojado o zañoso.

enferesca, haga diferencia.

enferesca, fenezca o encarezca.

enferesca (enferescar), conferir o inferir.

enferm, enfermo o enferma. (malalt, malalta, malaltía, malautia)

enfitat, ahíto.

enforteixques, fortalezcas.

enfoteínt (enfortint), haciendo fuerte o fortaleciendo. (una fortaleza, p.ej)

enfosqueix, hace oscuro o ciega.

engabiar, enjaular.

engan, engaño o engañe aquel. 

engana, engaña aquel.

engany, el engaño y aquel engaña. 

engendrats, engendrados.

engendrants, los que engendran.

enginy, ingenio o que tiene habilidad.

engonal, ingle.

engruna, mugre de grasa.

enhuig (enuig), enojo. Enhújen, enojen.

enyór (enyor), tener soledad. (añoranza; enyorar : añorar, cariñar, echar de menos)

enyorament, aquella manera de tener soledad.

enjamés, en jamás, jamás.

empaig, empacho.

enprentada, cosa hecha como de molde. (también impresa, imprimida)

enpeny, arroja o echa de sí. (empuja)

enpenyen, arrojan o compelen.

enqueriment, andar en busca de algo. (enquerir, inquirir)

enqueriment, requerimiento.

enquest, buscado o entendido. (enquesta : encuesta, búsqueda de información)

enquest, inquirido o examinado. (inquisición)

en quí, en quién? (también: con quién? ab, amb, en : con)

enruna, la suciedad o heces que se pegan a cualquier cosa. (también cascotes y restos de un derribo de edificio)

enrrimas (enrimas), en versos o en coplas.

*ensu (no se lee bien), señuelo.

ensaig, probar una cosa, ensayo.

enseguesch, yo sigo y aquel sigue (ensegueix, enseguix, segueix, seguix).

ensella, ensilla.

ensemble, paréceme (me : em semble) y juntamente (asamblea, ensamblar)

ensemps, juntos y juntamente.

enseny, en seso o en sentido. (sensus latín; seny : seso, conocimiento, sentido)

ensenya, en señal (en senyal) o en demostración.

entabuixar, embotar, entorpecer. (se usa con gases como los de la pintura, salfumán)

entegre, entero (íntegro). Entegra, entera (íntegra).

entenent, el que entiende.

entenga, entienda. Entenía, entendía.

entendre, entender.

enterrompre, interrumpir o cortar. (como el coitus interruptus)

entés, entendido. (entesa, entendida; entesos, entendidos; enteses, entendidas)

entecat, se dice de uno que tiene mal color o está enfermizo.

entíga (entiga, antiga), cosa antigua o vieja.

entitát (entitat), entidad o que tiene ser.

entorn, en derredor (en torno).

entrat, entrado.

entrenyora, tiene soledad o no se halla donde está. (entrenyor : enyor : añoranza)

entristit, entristecido.

entristeix, entristece.

entrujar, entender en un asunto.

entrujada, inteligencia.

enveja, envidia (pone embidia). Envejós, envidioso (pone embidioso).

enujen, enojen. Enuigs, enojos.

envelar, entoldar.

envellir, envejecer. Envellit, envejecido.

en, vers, si, (envers) contra sí o hacia sí.

envijert, enviar.

en volent, en queriendo.

en volpa (envolpa; envolta), se arrevuelve o se rodea.

epográs ser (e pográs ser), y pudiérase hacer.

errades, cosas erradas (errores; errada : error).

ereu, heredero (hereu) y vos érades (vosotros erais).

ergull, orgulloso. (ergullós, orgullós : orgulloso; ergull, orgull : orgullo)

ergulle, tomar orgullo o ardimiento.

erm, yermo.

ermins, armiños, aforros.

ert, yerto.

es, tú eres y aquel es. (latín tu es; ets, eres, est)

esbaesch, embobezco o desvanezco.

esbalaít, espantado.

esbarar, resbalar. (esbarizar aragonés; esbarrar : espantar p. ej a los jabalíes)

esbatre, sacudir.

esbefense, lo mismo que espaordir.

escayga, caiga o venga bien.

escalfa, se calienta.

escalf, es caliente o calor o es calienta. 

escamp, esparcir o derramar o poner. (escampar lo fem : esparcir el fiemo, estiércol)

escampa, derrama o escampa.

escampats, derramados o apartados.

escandall, la sonda de los marineros para tentar lo hondo.

escanyar, desgañitarse.

escap, escape o se libre.

escapre (escalpre, escarpe), escoplo.

escarcatar, descarnar.

escarn, escarnio o hacer burla.

escarcella, falda larga que cuelga de la armadura.

escarrech, es cargo (es carrech).

escaridament, esmortido (esmortit, color de mort), descolorido.

escartejar, cartear o descartar.

escás, escaso, que gasta poco.

escasa, escasa o que gasta poco.

esclata, revienta.

esclatar, abrir. (reventar; esclatar un ou : abrirse un huevo)

esclau, esclavo.

esclau de remença, un género de esclavos que hubo en Cataluña. (Los pagesos de remença dieron mucho que hablar en torno a 1460, durante la guerra de los catalanes contra Juan II de Aragón).

esclús (excloure, escloure), excluido.

escocians, hombres de Escocia. (escoceses)

escoláns (escolans), estudiantes o que aprenden.

escolt, la escucha, y aquel escucha.

escombrall, barrendero. (escombrar, agranar : barrer; escombra, granera : escoba)

escopinyar, escupir.

escorcoll, escrutinio (registro).

escorrer, escurrir.

escorjar, desollar. (escorxador : matadero, donde se desuellan las reses)

escorça, corteza, cáscara (crosta; costra).

escotifarse, quebrarse o relajarse.

escriure, escribir. Escrivent, escribiente.

esculls, rocas o peñas. (escollos)

escurçons, alacranes. (escorpiones, scorpio, arreclau, arraclau; se le llama también a una víbora con una cadena en forma de 8 : signo de infinito en la parte superior)

escurar, fregar.

esdevanchse, (esdevindre; se esdevé : esdevenchse) suceder una cosa.

esforç, esfuerzo. Esforçat, esforzado.

esforvol, flaco.

esgarrany, rasguño (pone rasgaño). (esgarrap, esgarrapar, esgarrapá)

esgarrifar, salpicar. (En aragonés e italiano significa dar dentera, poner los pelos de punta, la carne de gallina; ejemplo, la tiza en la pizarra, la lima en hueso)

esguell, rasguño.

esguellar, rasgar. (en un árbol, cuando una rama se parte y queda colgando)

esguart, tener miramiento o respeto y semejanza.

eslay, susto. (esglay : miedo)

esllinguit, lánguido, flaco, macilento, extenuado.

esmenar, enmendar o mentar o traer a la memoria.

esmenda (esmena), enmienda o trae a la memoria (nomenar : nombrar).

esment, se acuerda o trae a la memoria.

esment, parar mientes o el acuerdo.

esmenta, nombra o trae a la memoria.

esmentar (castellano mentar, a ese ni me lo mientes), nombrar o traer a la memoria.

esmóla (esmola), la limosna (almoina, almoyna, elemosina), y aguza o amuela. (esmolar : amolar, agudizar, afilar)

esmortir, amortiguar.

esmunyir, escurrir. (como la anguila)

espay (espai), espacio.

espandeix, esparce cada cosa a su parte.

espánt (espant), espanto.

espaordit (que té paor, por; pavor), espantarse o desanimarse. 

espaordir, espantarse o desanimarse.

espasa, espada.

espatles (espales; espatla, espala), las espaldas. (espaleta : en el hombre, clavícula, en el cerdo la paletilla, jamón de la pata delantera)

espenyer, rempujar. (empenyer, enpenyer : empujar)

esperararse, esperezarse. (desperezarse)

esper, esperanza y experiencia.

esperavem, esperábamos.

esperdiment, perdimiento o perdición.

esperdre, perder.

esperí, esperé.

espletant, cosa gastada o esquimada (esquilmada).

es ple tant, es lleno tanto.

esplet, la cogida del pan. (explotar una finca, hacienda, sacar producción, provecho)

espera, esperanza.

esperons, las espuelas. 

espereu, esperezo. (de esperar, esperáis)

esperó, espuela. 

espigò, espolón.

espocat, nombre que son pocos como él.

espocát (espocat, apocat), ó venido a menos.

espolçar, sacudir. (polç : polvo, desempolvar)

espósa (esposa), cosa para atar las manos. (se usa en plural: las esposas; grilletes)

esposalls, desposorios. (esponsales)

espremer, esprimir (exprimir).

esproví, lo prové o los prové. (els proví, el proví; los proví, lo proví)

esquinçat, despedazado.

esquitar (esquichar), salpicar con gotas.

esquius, esquivos.

est, tú eres, y aquel es y esto.

est, este. Est be, está bien.

establit, establecido.

estamént (estament), estado. Estát (estat), estado. (Estament de Cavallers, etc)

estany, estaño metal. (Lo estany de Banyoles : el estanque de Bañolas, Gerona)

estatje, firmeza y tener carcelería. 

estel o stel, estrella.

estellar, rechinar, también echar a uno de un lugar.

estén, extiende. Esténs, extiendes.

estench, extiendo y extiende (quizás él o ella extendió).

estenga, se extienda.

estich, yo estoy.

estínt (estint, instint), instinto natural.

estíu (estiu), el estío (verano) o el otoño (en Valencia autumne o primavera d'hivern).

estója, guarda.

estol, bandada. Un estol de tauladins, una bandada de pájaros. (tauladins, teuladins es un tipo de pájaro, vilero, gorrión, que cría en los tejados, tellats o teulades)

estól (estol, stol), una compañía de gente o flota de mar. 

estólga (estolga; tolga, de tolre, tolere) quite o libre o salve.

estól (estolt, tolt, tolre, tolere), quitado, o libre o privado.

estólta (estolta, tolta), quitada.

estorch, quitado o quito.

estorcre, quitar o apartar. (tolre)

estorts, salvos o libres.

estorta, salva o libre.

estrany, extraño.

estréms, vl'. Estremps, extremos.

estrénch, yo aprieto, y aprieta y estriñe. 

estrenga, restriña, o retenga.

estrényer, apretar o restriñir.

estrény, estriñe, o aprieta o alança.

estrenyer, estrechar.

estret, estrechamente. (estrecho)

estrets, estrechos o consumidos.

estridar, apartarse.

estruch, dichoso o venturoso.

estufar, rociar.

estufarse, amostazarse.

esturment, instrumento.

esvair, violentar.

esvetlat, desvelado o hecho viejo (vell : viejo; esvellat).

ete, río ansi (así) llamado. (p. ej Guadalete + Wad + al + Ete, como Wad + al + quivir : al-wādi al-kabīr)

e tret (he tret), he sacado.

eueu, pulgó y ve señal de pestilencia o de muerte.

exámpla (exampla), ensancha.

excés, exceso o demasía.

exclòu, excluye y echa afuera.

exella, destierra.

exil, destierro (exilio). (exit : salida; exir, eixir)

exirán, saldrán.

exorba, hace ciego o ciega.

exòrda, ensordece.

exorch, contrecho o estéril.

exquexar, escoriar.


Continúe aquí...

BIBLIOTECA VALENCIANA.